— 621 
planten getoond, opgegroeid uit zaad, dat als stenophyllakoffie 
uit Buitenzorg ontvangen was; het bleek toen, dat al deze planten 
bastaarden waren 
Groene en ook witte luis kan men niet zelden op de oudere 
boomen vinden en zijn ook op de bedden niet zeldzaam. Zware 
schade heb ik deze plagen echter nooit zien aanrichten bij ste- 
nophylla. Wel was dit het geval met djamoer oepas, die in den 
Cultuurtuin de boomen soms geheel van hunne zijtakken berooft. 
Treedt in de bovenste takken van de kroon djamoer oepas op, 
of—wat dikwijls voorkomt — sterft ten gevolge van den parasiet 
een wilde tak boven uit den boom in, dan ontwikkelen de takken, 
die er vlak onder zitten, zich zooveel zwaarder en sluiten het 
loofdak weer. Een enkele maal wordt het bovenste deel van den 
stam van een getopten boom door djamoer oepas gedood; meestal 
echter vallen alleen primaire en wilde takken aan haar ten offer. 
Van de drie oude, ongetopte moederboomen is geen enkele, die 
door djamoer oepas zijn top verloren heeft, terwijl ook bij alle 
de takken nog veel beter behouden gebleven zijn, dan gewoonlijk 
bij Liberia het geval is. 
Moederboom No. 2, de eenige volkomen gave, is 21 voet hoog 
en zit van den top af tot aan den grond toe vol primaire takken. 
Moederboom No. 1, oorspronkelijk een prachtboom, heeft met 
den storm van half December 1907 een omvallenden Hevea op 
zich gekregen, die den top afgebroken heeft en van den stam 
aan een kant de zijtakken heeft weggeslagen. De bovenste 
zijtakken hebben na dit ongeval djamoer oepas gekregen en zijn 
ook aan den anderen kant tengevolge daarvan gedeeltelijk ver¬ 
loren gegaan. 
De meeste schade doet de wortelschimmel. Mooie, goed ont¬ 
wikkelde boomen kan men binnen enkele dagen in een dorre, 
doode plant zien veranderen. Een enkele maal gelukt het, door 
zwaar aanaarden den boom te redden. Hoe groot de verwoes¬ 
tingen zijn, die de wortelschimmel veroorzaken kan, blijkt wel 
hieruit, dat van den aanplant in een vak, oorspronkelijk bevattende 
35 boomen, geleidelijk 18 boomen, of meer dan de helft, door 
wortelschimmel gedood zijn. Misschien is de slechte doorlatend- 
