HOOFDSTUK 1. 
COFFEA EXCELSA. CHEVALIER. 
§ 1. Kenmerken der vegetatieve deelen. 
De excelsa-koffie werd in 1904 door den Franschen pionier 
Aug. Chevalier 1) ontdekt; zij groeit in het wild in de omgeving 
van het Tchadmeer, in West-Afrika. Het product wordt alleen 
ingezameld in de vallei van de Bororivier, het gebied van den 
Sultan van Snoussi; vandaar, dat de soort ook wel Snoussi-koffie 
genoemd wordt. Als verspreidingsgebied geeft Chevalier op de 
galerijwouden langs een paar West-Afrikaansche rivieren; men 
vindt haar daar op een hoogte van 500 — 800 Meter boven zee. 
Het belangrijkste kenmerk, waarin deze soort zich van de 
overige bekende koffiesoorten onderscheidt, is haar hooge groei. 
Men vindt soms volwassen boomen van 20 M. hoog; als normale 
hoogte wordt opgegeven 6 — 15 M. De naam excelsa draagt zij 
dus met eere. 
De excelsa-koffie behoort tot de groep der Liberia-achtige 
vormen. Wij zullen straks zien, dat zij in menig opzicht met 
Abeokutakoffie overeenkomt. In de kenmerken der bladeren en 
de groeiwijze bestaan echter duidelijke verschillen tusschen beide 
vormen. Door eenige eigenaardigheden van blad en vrucht is zij 
gemakkelijk van Liberiakoffie te onderscheiden. 
De bladeren zijn ovaal; voor de wildgroeiende planten geeft 
Chevalier als afmetingen op 18 —28cM. lengte bij 9 — 12cM. 
breedte. De planten, die ik hier op Java zag, vertoonden andere 
cijfers; over het algemeen zijn hier de bladeren grooter. Mis¬ 
schien moet dit aan den jeugdigen leeftijd van onze boomen 
worden toegeschreven. In ieder geval wijken de kenmerken van 
1) Chevalier, Compt. Rend. 1905 1 p. 518. Un nouveau Cafeier. 
