__ C~r ) 3 ( W _ 6l 
cionum, qua opus eft diligentia, quæremus, exami- * 
nabimus, & horum compofitione follicite inveftiga- 
ta, hinc caufas earumque nexus, fi non penitus e- 
nodare, faltim illuftrare conabimur in fequenti com¬ 
mentatione. 
. $• n. 
Vulcanic operationes partim ficca 9 partim 
humiàa peraguntur via. 
Inter illas materias, quæ in terræ gremio fine 
dubio ignis violentiæ luerunt expofitæ, aliæ terre« 
ftrem poffident indolem, aliæ falinam, phlogifticam 
aliæ & metallicam denique aliæ. Ratione magnitudinis 
& formæ vel in pulverem comminutæ cinerum nomi¬ 
ne infigniri folent; vel parva fruftula, quæ Lapilli 
vocantur, efficiunt*, vel majora, vi exipfa petra diffra- 
£la; vel ftrata firma & continua, quæ Lavæ audiunt; 
vel etiam cruftas fornacum illitas meatibus. Qua ignis 
effeftum fere illæfæ, calcinatæ , exuftæ, colliquatæ* 
volatilifatæ vel fublimatæ occurrunt» 
Via humida non minorem procreat varietatum 
numerum. Calore in antris claufis fcaturigines pa¬ 
rantur ferventes vel tepidæ, interdum immani ve¬ 
hementia falientes; vapores generantur peculiares, 
pluriumque generum; materiæ folvuntur, quæ in 
rwoftris Laboratoriis omnem eludunt aquæ vim; con- 
nubia oriuntur maxime notabilia, emollitiones & ef¬ 
fetius plane fingulares, uti videbimus, curiofis pri¬ 
mum oculis iis perluftratis, quæ ftccus valet ope¬ 
randi modus. 
Per Produäa Vulcania heic fingulas intelligo ma- 
. terias, quæ ab igne fubterraneo vel procreantur, vel 
quocumque modo adficiuntur. Horum præcipua 
H 3 * jam 
