_ m ) o ( m _ 9 i 
fum, unde prifmata oriuntur plerumque quadrangu¬ 
la. Huic ftrato interdum proxime fubjechim repe- 
ri fchiftum nigrum, horizonti parallelum, quousque 
fodiendo vel ope pulveris pyrii diffringendo progre¬ 
di licuit s). Hæc phænomena attentius penfitata o- 
mnis incendii fufpicionem exftingvunt. Quomodo e- 
nim noftrum Trapp heicigne liquefaftum effe potu¬ 
it, & tamen fchiftus, illud tangens, omnem fervare 
nigrorem, qui igne perquam debili evanefcit? Un¬ 
de hujus faxi fraftura rudis & obfcura eft, quæ ta¬ 
men leni igne colliquefcens fit nitida & vitrea? 
Quum itaque vix, ac ne vix quidem, fufi fuerint 
montes columnati, & nihilo minus, uti dudum mo¬ 
nui, magna probabilitatis fpecie Vulcani operatio¬ 
nibus adnumerenmr, usque dum novis obfervatio- 
nibus experimentisque meliora didicerim, hanepro- 
duffionem fequenti modo peraftam fuiffe mihimet 
perfuadeo. Ponamus materiæ Bafalticæ ftratum ad¬ 
huc molle, in terræ gremio reconditum, vel faltim 
non dum ita induratum, quin vaporibus aquæ fer- 
vidæ emolliri queat, & fimul infra illud focum 
quemdam Vulcani accenfum, quid hinc eveniet? Ca¬ 
lor & æftus primum fine dubio humiditatem & a- 
quam ambientem, quæ, fi non Temper, fiepe tamen 
adfunt, in vapores refolvit, hi vero furfum tendentes 
penetrant & emolliunt, quæcumque non dum lapi¬ 
dea gaudent duritie. Novimus herbas infeftaque 
diutina exficcatione magnam induere fragilitatem, a- 
deo ut facillime rumpantur, vaporibus tamen aquæ 
bullientis cito flexibilitatem recuperare. Curni igi¬ 
tur mafia, qua magnam partem argillacea, emol¬ 
lietur ita, ut tandem cedat expanfionibus, quæ fur¬ 
fum pellunt, erumpat & inftar pultis tarda effluat? 
vol. hi. L Ta- 
s) In Defcriptione Telluris phyfica montes Veilrogothiæ fhetofos 
fufilis delineavi. 
