82 
m ) o ( 
- * v 
Talis mafia aëri expolita fub exficcatione, modo an¬ 
tea defcripto, in prifinata plus minus regularia divi¬ 
ditur, turbatur, vel cum aliis produftis vulcaneis 
varie, pro re nata & eruptionum fequentium nu¬ 
mero , commifcetur. 
Huic opinioni pondus mihi addere videtur * 
quod montes columnati fint perquam vetufti, faltim 
nullius, quod fciam, aetatem memorant annales. Ex 
illo igitur tempore, quo magis humidus & minus 
induratus erat Telluris cortex, haud improbabili 
conjeftura eorumdem originem derivare licet.. 
Sed 'quid impedit, quominus inftar cryftallo- 
rum refpici queant prifmata Bafaltica? Tales qui¬ 
dem tam humida, quam ficca via quotidie generan¬ 
tur, attamen multa obftant, quo minus hifce eadem 
adnumeremus. Scilicet 1:0 cryftallorum formae 
variis quidem modis ludunt, cuivis tamen harum ge¬ 
neri eft quædam figura primitiva, quam, nullo im¬ 
pediente obftaculo, Temper induunt, & praeterea non 
nifi hujus variationes, a rebus pendentes circumflan¬ 
tibus, eligunt, adeo ut illa cognita fingulae aberra¬ 
tiones facile explicentur t). Si vero Bafaltas confi- 
deramus, laterum numerum nullo modo determi¬ 
natum reperimus, alia namque prifmata funt trian¬ 
gula, alia quadrangula, & fic porro, adeo ut oc¬ 
currant, quae novem gaudent, & ultra. Præterea, 
fi cryftalli prifmaticae pyramide terminali carent, ex¬ 
tremum tamen fuperius planam habet fuperficiem, 
fed bafaltae plerumque vel concavam vel convexam 
exhibent. 2:0 Cryftalli rariffimc fibi invicem paral¬ 
lelae prodeunt, fed vel divergentes, vel in omnes 
promifcue plagas inclinatae. 3:0 in cryftallifando par¬ 
ticularum requiritur libertas, ut attrafftionibiis ordi- 
natim 
t ) Nova Afta Upfal. vol. I. 
