m ) o ( 
o 
”5 
temperat famem (fit venia metaphorae). Refrige¬ 
ratione in loco ficco confnmmata aquæ frigidæ im¬ 
mergatur creta ufta, & quæmodo nullum alium, nec 
ta£tu, nec thermometro prodebat caloris gradum, 
quam quo gaudebat ambiens atmofphæra, mox in- 
tenfum excitat æftum: caloris materia alii corpori me¬ 
diante attraffione adunata, qua fpecificas proprietates 
quafi ligatur, haud aliter ac acidum alkali faturatum 
nec fapore, nec rcaftione cognofcitur; afl: rupto 
vinculo in noftro cafu ope aquæ, quam calcareum 
fortius appetit, illa liberatur & pro fua quantita¬ 
te viciniæ temperaturam auget. Hinc facile intelli: 
gitur cur aqua igne exuftam, &, defeftu dimidii 
ponderis maxime fpongiofam, cretam repente pe¬ 
netret, eodemque fere momento, mediante calore 
relaxato fubito in vapores refoluta, eiusdem maflam 
fua dilatatione expandat, immo in minutifllmum dif¬ 
fringat pulverem. Sed aqua fola calcis attraffionem 
totam quantam pacare nequit, ideoque non omnis 
ea expellitur calor, etenim nuper exftinfta nihilo 
minus in acidis incalefcit ex refiduo, compedibus libe¬ 
rato. Ceterum calx fibi ipfi relifta aëri expofita 
ex atmofphæra fenfim recipit & aquam & acidum 
aereum, adeo ut tandem eamdem nancifcatur indo¬ 
lem, quam uftione amiferat. Hæc momenta, me 
quidem judice, phaenomena calcis cognita fimplici 
& plano modo explicant, quæ alias vix extricari 
ponunt, jam vero novum prodibit, cujus ratio ha- 
ftenus mihi obfcura eft. Diu nempe obfervavi cre¬ 
tam, vel quamlibet calcem aeratam, jufto diutius 
uftam, cum aqua incalefcendi facultatem penitus a- 
mittere, & hanc, quae mortua vocari poteft, eam¬ 
dem aegre recuperare, quamvis extortas recipiat a- 
quae acidique aerei quantitates, quas ante primam 
tenebat uftionem. Parvis fruftulis tentamina infti- 
voL. ni. P man- 
