§. VII. 
Confideratio cry ft aliorum , gemmis cognatarum. 
Iis, quae attulimus, penfitatis, neminem dubi¬ 
taturum exiftimamus, quin in Syftemate naturali 
gemmis locus competat inter compofita argillacea. 
Quum autem per infenfibiles quali gradus opere¬ 
tur Natura, non pigebit heic quoque breviter con- 
fiderare alias cryftallos, illis maxime adfines. Au- 
£ta nempe filicei proportione in fcenam prodibunt 
ex iisdem principiis ortae materiae, pro re nata 
plus minus difcrepantes Huc pertinent plura la¬ 
pidum genera, qualia funt, Granatus, Schoerlus, 
Zeolithus & Quantum. Horum Granatus & Schoer¬ 
lus, eodem ac Gemma, explorati modo ($. V), 
eadem exhibent principia, led in illis (iliceum ma¬ 
jori copia dominatur, quam argillaceum, adeo ta¬ 
men arcte connexa funt, ut ad chalybem fcintillas 
eliciat Granatus fere Temper, & Schoerlus haud 
raro. Hunc fequitur Zeolithus, cujus adeo laxa 
eft compages, ut acida partes fegregent conftituti- 
vas, absque ulla alia prævia praeparatione, quam 
mechanica pulveratione. Rarilfime Zeolithus ad 
chalybem Icintiliat, non numquam tamen ejus duri¬ 
tiei invenitur, e. g. in monte Veftrogothiæ Moelîë- 
berg: rariffime quoque pellucet. Sed de hoc gene¬ 
re alibi fufius egi. Quartfum alterum quali catenæ 
extremum efficit, adeo enim heic abundat (iliceum, 
ut hoc reliqua fere exterminet principia. Si analylis 
cum duplo alkali mineralis tentatur, difficillime ita 
temperari poteft ignis, ut fufio commode evitetur, 
reducenda itaque eft falis quantitas usque ad 
Si poftea meftrua ufurpantur, modo pro gem¬ 
mis defcripto, paullum obtinetur argillae & calcis. Ne- 
fcio utrum dentur cryftalli montanae totæ liliceae, quod 
for- 
