Annus 174T. 187 
Neminem utilitas calculi hujus latere poteft , dummodo 
cogitaverit, Geographiam pariter ac Naiicicam verfari in 
exafliffime determinanda fituatione regionum & littorum 
maritimorum, navifque qu^ in Oceano jadiicatur ^ locum 
prscifum . His cognofeendis inferviunt mappas geographia 
cx & nauciesB, quic locorum latitudinem longicudinemque, 
Sepeemerionem verfus 8 c Meridiem , necnon longiiudinetn 
illorum orientalem ac occidentalem denotant. Quas omnia 
adcurace determinari nequeunt, niG cujufvis gradus longi-* 
tudinem , in milliaribiis vel famnaribus datam , 8 c fecun¬ 
dum veram telluris figuram 6 c magnitudinem fuppucacam, 
habueris. 
Crederet quifpiam : differentiam inter oblongam tellu^ 
ris iiguram, quam Cajfims (latuit, & veram , quam nunc 
deteximus , tam parvi eflfe momenti, ut, pofico tute me¬ 
dio , terra pro fph^ra perfedta , & omnes gradus in me¬ 
ridiano «quales pofllnt haberi . Attamen neque medium 
illud determinare poteris , nifi cognita prius vera telluris 
figura, neque cafus in nautica defunc ^ vel deeffe poffunc, 
ubi deficiente hac cognitione fufficience, navigantibus na* 
vique pereundum erit. H«c igitur docent , quod ifte 
dicorum labor haud mera fpeculatio eorum habenda fit , 
fed potius Rex Gallias infinit# meritus fit de omni genere 
humano , quod fuo juflTu ac cura , cognitionem tanto ere 
neceifariam , comparare (ibi potuerit. 
Sic V. g. ex portu quodam fub 45'. gr. poli fito » navem 
folvens nauta, qui mappa maris edoflusmofeie 8-|- gradi¬ 
bus exinde fyrces quafdam & vada fibi vitanda , 11 tabu¬ 
lis Caninianis uteretur , qui in gradu 45. lacitud. quemli¬ 
bet gradum, 645^. Toifis jufto minorem , determinat , is f 
inquam, integro miiliari Svecico fefe remotura crederet a 
fyrte , vel momento ipfo , quo navis ad illam frangere¬ 
tur .• Quantum periculum ex errore nautas { Sic & , fi ex 
loco fub asquacore , vel Sepeemtrionem vel Meridiem ver¬ 
fus tendendo , in dato quodam meridiano pergere vellet, 
& mappa edoceretur , fub grad. 8. elev. poli curfura efle 
dirigendum verfus Occidentem , ut portum vel tranficum 
adtingat , tunc tabulas Cajfitiianas confukns , jam portum 
fefe intrare crederet, attamen 2. milliaribus Svecicis abeo 
diftaret, & ob immutatam curfus fui direftionem, in fyr- 
