De Pifcibus in Genere» 9 
ipirantibus per pulmones tranfic , ut particulis nitrofis aeri per infpira- 
'tionem excepto admiftis imbuatur ; fic in pilcibus per branchias ob ean¬ 
dem rationem. In illis arteria pulmonalis varie divifa & fubdivifa 
tandem in capillares arteriolas definit; vena autem pulmonalis 
novo principio a venulis capillaribus inchoata in unum tandem trun¬ 
cum colligitur: in his pariter Arteria magna in ramos (ut didtum 
eft,j diftributa, tota in branchias impenditur,- ibidemque tandem in 
radiis pediniformibus in capillares furculos terminatur; deinde arte¬ 
riae redudrices novo principio k capillaribus exortae in majores ramos 
primo, deinde in unum iterum canalem coeunt ( ut inquit Needhamm 
de formato foetu cap 6.) aortce trunco (cquipollentem. Hoc tantum ab ali¬ 
orum aorta dijiat, quodhic fanguinem e ramis branchialibus tanquam ex pu¬ 
lmone fine ope fiuijiri ventriculi immediate recipit. Nec enim opus efle vi¬ 
detur , ut in Pifcibus fanguis cor repeteret, cum in illis lenius lluat, & 
( ut Cl. Needhamus loquitur ) paucis diverticulis contentus, reda poftmo- 
dum linea a capite ad caudam pergit, unde non requiritur magna vis ad 
eum impellendum. Hoc autem praecipuum finiftri cordis ventriculi of¬ 
ficium elfe videtur, ut fanguinem a pulmonibus refluum excipiens, eum 
exantlare, & in remotilTimascorporis partes, tam furfum fcil. caput Se 
brachia, quam deorfum in abdomen & crura adigere poflit. 
Quoniam autem pifces branchiarum ope fuo modo refpirare affir¬ 
mavimus, nec tamen omnes id concedunt, quamvis branchiarum ftru- 
dura pulmonibus plane analoga, & adio aquam excipiendi & expel¬ 
lendi cuivis non pertinaci rem ita fe habere facile perfuaderent, è 
P^ndeletii libro 4. cap. 9 . de Pifcibus unicum adjiciemus experi¬ 
mentum, quod eam extra omnem dubitationis aleam ponere no¬ 
bis videtur. St invaje angujii oris ^ aqueepleno concludantur pifces^ illic 
vivunt natant^ non dies aut menfes^ Jea annos aliquot. Si vel mafiu, vel 
aliquo operculo ita os vajis obtures, ut omnis aeri aditus intercludatur ; fiub- 
ito fuffocantur. Cujus rei ipfe/apzus periculum feci, ^puod fane in illis 
non fieret,fiJola aqua ad refrigerationem fatis ej]'et. Aerem igitur libe¬ 
rum, & fuo motu quaqua verfum fe in aquam infiinuantem defiiderant. Porro 
fi in eadem vafa adfummum os non oppleto neque obteblo, ut major aeri lo¬ 
cus fit, contineantur, illic natantes S ludentes pijciculos cum voluptate cernes. 
Si manum on vafis admoveas, tum certatim alius alio fuperior ejje in aqua 
contendit, ut modica aeris ufura fruantur. Hoc J{ondeletii experimen¬ 
tum, pifces cum aqu2e fuperficies glacie conftrida eft in ftagnis frequen¬ 
ter mortuos inventos ob aerem interclufum fuffbcatos efle mihi per- 
fuadet. Non me latet D. Needham hunc pifeium interitum non foli 
aeris interceptioni tribuendum cenfere, cum notum fit, inquit, harum 
rerum peritis illum potius frigori aquas penetranti deberi. Sicubi tnim a- 
quee profundiores funt, facile recedunt pifces , ab hac coeli inclementia tuti, 
fine aliquo infigni incommodo indi percepto : neque quicquam magis peri- 
culojum efi quam loca vadofa pertundere ; ubi aqua ob brevitatem fuam fri¬ 
goris corpufcula ita per intima fui admittit, ut pifces huc ventilationis 
gratia accedentes fatali gelu correpti intereant. 
Quod pifces a vehemqnti frigore ltedantur,non abnuerim;quod autem 
a frigore folo, cum congelatur aquse fuperficies, enecentur non concedo, 
nec ille hoc contendit; quin potius ob aerem interclufum flrangulari 
exiftimo, eo argumento (ut experimentum Ppndeletianum omittam) 
quod foramine in glacie fado pifces ftatim eo adnatant, ut aere fru¬ 
antur, cujus adeo avidi funt, utfe potius manibus capi permittent, quam 
locum tdeferent, quod non tantum "clariffimorum autorum teftimoniis 
conflat, fed ipfi quoque experientia didicimus. JJiri flumine per hyemem 
glacie afiriflo, pifcatores alicubi eaperfraSla velut puteum excavant ^ ape¬ 
riunt , ubi cum permulti alii pifces facile capiuntur, tum Autacai quoque. 
iElianus. 
Q^o- 
B 
