y> 
Ub 
h 
De Lap ponii Gentis Habitu &c. 
Phyfiogno.mtec.^dciis; quorum corpora naturaliter funt frigida: 
'Tjicile timent, & expavefemt. Et quoniam meticulofi, 'nullas ho¬ 
die ipforumufuscft in bello' i neque ullum Suecisprxbet militem 
Lapponia,cum ex eundis exteris provinciis fcribantur. Ac ne an¬ 
te quidem unquam prxbuit cuiquam Regum /quod ex monumen¬ 
tis publicis, & cathalogis, in quibus extant feripta militum a multis 
retro annis nomina,eft apertiflimum. Adeo eft commentitia,ca- Ji 
lumnixque, quam hiftorix propior eorum fabula, qui Lapponum A* 
etiam vexilla plufcula in caftris lecum habuiffe Gustavum Adol~ 
phum , fupra omnes pofitum calumnias, tradere non erubuerunt. 
Sed nimirum erat aliquidexcogitandum, quo excufarentur clades 
tot, quibus hoftes fuos ad ftuporem orbis univerfi Heros invidi (Ii¬ 
mus affecit. Hoc fi opera &c arte Lapponum diceretur procura¬ 
tum , egregium 8c fidem inventurum facilem apiid imperitos vide¬ 
batur. Quafi vero artibus Lapponicis impetrari vidorix ullxpof- 
fent , vel fi poffent,ea fuiffet apud hoftes pietas, utnonpriusipfa 
commoviffentTartara,&: ex imo,quicquid eft virium infernalium, 
evocaffent, quam fubiiffent tanta mala. Itaque, ut dixi, abfurdit 
fimum hoc eft commentum , cui repugnat non modo notatus pri¬ 
dem feriptis etiam publicis fignorufn omnium, quxfecutn habuit 
in bello, numerus, & vocabula gentium dudorumque, qui fub eis 
militarunt > Verum ipfa gentis Lapponicx natura, penitus a bellis 
omnibus abhorrens, atque aliena. Quo accedit illud etiam quod 
durare nequeat exrra regionem patriamque fuam, verum incidat in 
morbos, atque extinguatur extra eam , quippe cum non ferat coe¬ 
lum mitius, neque magis falem, panem, 3c id genus coda extera ci¬ 
baria,qux nobis ufitata,poftit pati,quam nos pifces exficcatos aere, 
carnesque crudas ipforum. Quod non femel ufu comprobatum eft, 
his etiam in terris, inquas nemo venit Lapponum, quibuscunque 
evocatus prxmiis, ut non malit vivere in patria, vel fi carendum ea 
ipfi, tempore breviflimo moriatur. Multo magis vero fieri hoc (olet 
aliis in regionibus. Cujus rei legitur exemplum apud Olaum Ma¬ 
gnum lib. XVII. c. zy. Verba hxc funt : Illuftrijpmnm Principem 
jSueci&Stenonem St urejuniorem Duci Holfatia friderkofex hujusmodi 
M mi?m- 
