De Religione Lapponum Secunda &c. 73 
flian# difceret gens Lapponum. Primo dico, quoniam deinde 
fecutialii, publicati ab aliis, quos inter Manuale eft, ut vocant, ex 
Suerico translatum in Lapponicum a Johanne Tornaro , Paftore 
acPnepolitoTornenfi, continetquePfalmos Davidis , Proverbia 
Salomonis, Ecclefiaften, Syraciden, Cathechefin Lutheri, Can~ 
dones Sacras, Evangelia &:£piftolas cum precibusfolennibus,hi- 
ftoriamPaiftonisChrifti, vaftationem urbisHierofolymorum, ri¬ 
tuale, preces omnisgeneris, ficut ipie hujus rei au&or eft in Lap- 
poni#defcriptione 4 Tercium quod obfervamus, illud eft, quod 
ut ep promptius faciliusqueliberos ad Scholam fuos mitterent Lap- 
pones, GuftavusAdolphus certas decreverit pecunias, non in vi - 
ftum modo puerorum, fedinamidum quoque aliaque neceflaria, 
$C in praemium illius , qui de educatione ipforum curam effet hab l ~ 
eurus. Sicut & hoc ipfum difeimus ex dedicatione Nicolai 
Andre# ,ubi inter alia: Et quo ifta melim expedirentur , Maj eft as ve- 
ftra indulfit c 0 nc effit que , cum injuventutis Lappomcd vitium amictum- 
que aliaque nec e (far i a , tum pro meis obfequentifjimismimfteriis , curis , 
& laboribus y amplum Undandumque pramium ac flipendium* His 
igitur fubfidiis adjuta gens Lapponica majori cura cogitare ccepk 
de religione Chriftiana, cum pncfercim eam difeerent non lingua 
peregrina, verum fua. Olim qui erudiebant ipfos, lingua uteban- 
turSuetica,utdixifuperius,docetqueBaaziusHift.Eccl. lib.7. c « 
15. Rex Suecia Car olus Nonus curabat templa ddiftcarifted deerant con¬ 
donat ores verbi Dei , qui materna Lapponum lingua illis verbumpradi¬ 
tarent , neque aliam linguam vulgo intellexerunt . Et Olaus P etri: Cie- 
rm concionibus asfiduis non in Lappica lingua > quam nemo calluit ,fed 
Suetica y quam Lappiperperam intellexere , rem fepraclaregejjijje autu¬ 
mabat. Itaque difeebant quidem aliqua> verum ita, utneipli qui¬ 
dem fcirent fatis, qualia, quae didiciflent, effent Dn. Nicolaus An¬ 
dre# , fepe nominato loco; Quidam ex ipfis adulti pariter ac junio¬ 
res hatienm orationes fundebantfermone Suet ico ,fed ignorabant ipft 9 
quid or arent.S tabat aliquando Sacerdos in fuggeftu, cum interprete 
inferius collocato,cujus operaexplicabantur,quantu poterant, qu x 
Saperdos docebat.SamuelRheen:iV^r^^ h nolles afenhvvenfk 
K prati» 
