( 
<4 Cap. VII'I # 
dhe hoegt 3 aldeles Jaofim andra Chriftne : Hoceft , Caena 'Dominica 
& B api ifmi Sacramenta magna veneratione colunt apianeficut Chrifiiani 
alii . Sed& alia pietatis Chriftianx capita non negligunt. Nam 
a j uramentis,execrationibus,blafphemiisin Deum, U. fimilibus ab- 
ftinentreligioje. Quod teftamr.idcm. Hoc y ait, commendandum m 
eis 3 auoda 'juramentis horribilibus ^maledicik 3 & ejusmodi,fibi caveant? 
neque ijla vulgo fmt inufu apudipfos . Erga pauperes (ime benefici 
ac liberales, ficut loco alio jam dixi , ubi furta quoque picrisque 
oftendi eflfe ignota. Ipfi quoque inter fe verfantur multa cum hu¬ 
manitate , mutuo fe invifentes, & confabulantesamice, prxfertim 
qui funt. gentis unius & cognationis vel affinitatis* Qua de re il¬ 
le ipfe Samuel Rheen: Mutuo fefe crebrofilent invifire , alter (fe alte¬ 
rum excipere , qui funt nec effit at e, vel affinitate , ali ave amicitiajuncH 
inter fi . Atque ifta quidem faciunt omnia,quoniam abunde didi¬ 
cerunt, qux qualisque fit religio Chriftiana, quid a lingulis exigat 
non reipedu modo fidei, fed& operum vitxque reliqua. Quod 
teftatur rurfum di£tus Scriptor cap .1^,Sciunt optime Lappones x unum 
ejfe Deum , qui creavit edum & terram , nosque omnes per mortem Filii 
ejus ejfe liberatos . Et poft non pauca interje£ta: Fides hac eHLap- 
ponum , ut intelligant unum ejfe Deum y in Divinitate tamen unica perfo- 
nas tres , Patrem , Filium & Spiritum Sanctum . Jam ut hxe omnia cx 
praeceptis religionis Chriftiana obfervant, ita verfayiee, quas adfu- 
perftitionem ipedant veterem, fugiunt 3c abominantur. Tympa¬ 
na tollunt abolentque ■> idola, ftipites, (axa, qux pro diis habuere 
quondam comminuunt & comburunt. Eft exemplum elegans r 
quod me morat JohannesTorneus in hunc modum. In pago quo¬ 
dam Lappmarkias Tornenfis, ParidojxrfvocatG, Lappo habitabat 
aliquis, PetrusPxiwix appellatus,homo probus, pius, ^locuples. 
Is initio cum fuis omnibus colebat Seitanidolum. Accidit quo¬ 
dam tempore, utrangifeti ejus morerentur magno numero: iccir¬ 
co Seitan implorabat fuum,ut malo occurreret. Verum irritx fu¬ 
erunt] preces •, rangiferi nihilominus moriebantur. Poftremo 
iter ipfe fufeipit ad locum,ubiSeita ftabat ere£tus,cum familia omni,, 
eqpiaque lignorum aridorum. Circa idolum (pargit ramos viren¬ 
tes 
