— 131 
Oni ne konas la kapan indekson (1) de la nuntempa Angers’a 
logantaro, sed nur la kapan indekson ricevitan per mezuroj de vivuloj 
(kefalometria indekso). Por ke oni povu kompari la du indeksojn, 
oni devus plialtigi la antaüdiritajn indeksojn per unu au du unuoj, 
tio estas la pli malaltajn iom pli ol la pli altajn. Ammon pruvis ke tiu 
plialtigo estas necesa pro matematika, kaj ne nur pro anatomia kaûzo. 
Se oni aldonas al ciu el du neegalaj kvantoj egalan kvanton, la inter - 
rilato de la du novaj kvantoj ne estas plu sama kiel la interrilato de la 
antaûaj kvantoj. Ekzemple, la kapa indekso -[-§-£ = 75 ; la indekso 
1 i T o ~ t lu = ïtS~= 81. La indeksoj estas tre malsamaj, tamen la kap- 
formo estas sama. Tio sendepende de la malsama dikeco de molajoj 
ce la fronto, la postkranio kaj la tempioj, pri kiuj nur zorgas kutime 
antropologistoj. Ammon eldonis por tiu kompara kalkulo tabelon 
tute ne rimarkitan de la francaj antropologistoj, kiuj daûrigas olialtigi 
je du unuoj ian ajn indekson. 
La indekso de niaj Merovingtempuloj estis kredeble proksimume 78; 
la indekso de la xii-xiv jarcentuloj 83. La indekso de la du serioj 
: sume estus 81-82. Rilate la nuntempa logantaro. D ro Bertillon, ce sia 
karto de indeksoj lati provincoj (départements) liveras pri Maine-et- 
Loire la kapan indekson 83.8, ekzakte saman kiel la indekso de la tuta 
Francaro ; sed li prenas la mezurojn precipe sur krimuloj kaj migrintoj, 
, kaj li kalkulas la longecon el la surnaza kavo. Collignon,kiu mezuras 
korekte, ricevis indekson 83.3 por Maine-et-Loire, 83.5 por tuta Fran- 
1 clando. Laü la Bertillon’a dua pli détala karto, la lokaj kapindeksoj 
estas por Segré 84.5, por Baugé 84.3, por Saumur 83.8, por Angers 
83.7, por Gholet 83.4. Mi mezuris en la mara malsanulejo ( hôpital 
maritime) de Penbron 18 knabojn 7- gis 14-jarajn, fakte devenantaj 
el Angers’o, ne informiginte pri la gepatroj : la meza indekso estas 
84.3, kaj gi emas malgrandigi laü maljunigo. Tiuj diversaj sciigoj 
estas sufice samaj por ke oni povu fiksi inter 83 kaj 84 la mezan 
indekson de la Angers’a nuntempa logantaro. 
La provinco (département) Maine-et-Loire estas parto de la rond- 
kapa (brachycéphale) regiono, deNormandaj montetoj gis Vendée, kiu 
apartigas Bretagne el cetera Franclando. Sarthe kaj Vendée estas la 
plej rondkapaj partoj de tiu regiono, kies kelkaj kantonoj prezentas 
mezajn indeksojn 86 kaj 87. La valo Loire a gin dividas, kaj pro tio mal- 
grandigas la rondkapeco (brachycéphalie) sur la suda parto de Maine- 
et-Loire, en Angers, Gholet, Saumur. Sur la du flankoj de tiu regiono, 
la indekso estas inter 81 kaj 83. Vastaj regionoj kun pli malaltaj indek¬ 
soj apartigas gin el la rondkapaj Vosgaj kaj centraj landoj. 
La malnoveco de la rondkapa okupado en Angers montras, ke jam 
dum la mezepoko ekzistis ne malprokzima rondkapa logantaro. Kre¬ 
deble sercadoj sistemaj en la merovingaj kaj karolingaj tombejoj de 
Maine-lando ebligus gin retrovi. Tion mi kredas ne nur pro la situacio 
de Angers norde de la valo Loire-a (val-de-Loire), sed ankaü pro la 
rezultatoj de la elfosadoj de D ro Coutil en Eure, kie la merovingaj 
kranioj el Muids liveras la indekson 76.6 pri la viroj, germanaj 
migrintoj, kaj 80.7 pri la landanaj virinoj. Oni scias ankaü ke le 
normanda almilito enigiris en Anglolandon multe da rondkapuloj. 
Laü mi, cetere, same kredebla estas la praa ceestado de alia rondkapa 
logantaro proksimume cirkaù la Gatine’a platajo. 
(1) La kapan indekson oni ricevas dividante la largecon de la kapo per la 
longeco. Ekzemple, se la largeco estas 150 cm. : la longeco 200, la indekso estas 
=r 0,75. Kutime oni multobligas per 100, por plia uzebleco. Do la indekso 
! estas 75. 
