( 3 2 7 ) 
quae motum excitant et augent. Materialia ea CL 6, 7. 
Au&or aflumit, quae diu ab aliis propofita ftabilita- 
que fuerunt, falfcilicet, aqua, terra et oleum. Quid 
vero fingula haecce ad vegetationem conferant, fpe-, 
ciatim oftendit, atque primo de terra diflerit. Ni* ^ ^ 
hil vero de terra, qua tali minerali, in fubftantiam 
vegetabilium abire, fed omnem ferme nutritionem 
ab aqua dependere ex helmontii, boylex atque 
elleri experimentis fatis euiftum eflfe exiftimat. 
Quod affertum variis praeter ea propriisque obferua- 
tionibus corroborare fhidet. Ager maxime pinguis, ^ | q v 
nulla accedente pluuia, minus exiftit frugifer, atque 
hinc bonitas agri aeftimanda a natura ftrati fuperio- 
ris aeque ac inferioris argillacei pinguis, quod diu 
humiditatem retinet; eadem etiam caufa fubeft,cur 
agri ficca et calida aeftate, verfus boream et orientem 
declinantes, minus tardiusque aquam exhalatione 
emittant, et reliquis magis fint fru£tiferi, ut et 
illi, qui fyluarum umbra teguntur. Ne vero quis 
exiftimet, eo maiorem efie agri fertilitatem, quo 
plus aquae ille contineat, obferuari debet, alia ve¬ 
getabilia aquam fluidam, alia vero eam in vapores 
refolutam defiderare, porro conftat, fluente aqua de¬ 
bitum caloris gradum arceri, maior enim caloris gra¬ 
dus , quam aquae fluentis eft, ad germinationem re¬ 
quiritur , aqua vero non tam diu calorem feruat ac 
terra ; et tandem femina diu in aqua emollita pu- 
trefcunt facile et exficcata euanida euadunt. Aqua 
vero in vegetatione vel' materialiter vel infirumenta* jj f 
liter fuam praeftat utilitatem. Prius fit, dum 1) 
ipfam terram ad vegetabilium alimentum neceffa- 
riam feu ipfam bafin folidam fuppeditat* et hanc 
aquae Angularem metamorphofin dentio et aliorum 
et propriis obferuationibus declarat Auftor. 2) Dum 
fubflanria fua fluida non elaftica partium terreftrium 
combinationein fi non abfoluit, tamen adiuuat. In- 
ftrumentaliter vero aqua vegetationem promonet, 
Y 5 taiv ■ 
r 
