5&5&e ( I * 1 ) 
queant. Triplici modo ad hunc fcopum pertinge¬ 
re allaborarunt auftores : vel per plantationem in fe~ 
minarto huic fini defiinato; vel per fecundatwnem im- 
merfiudm ; vel denique fumigatione aut puluerif cu¬ 
iusdam adfperfione. De quibus omnibps methodis 
dofte fatis ac accurate exponit, rationes, cur, et mo¬ 
dos, quomodo quaelibet inllituatur, candide tradit, efc 
ex veris chemiae principiis demonftrat, vix polle ar¬ 
tem quicquam praeftare in feminibus ita mutandis, 
vt vis eorum multiplicatiua augeatur, vel certe per 
omue vegetationis ibidium conferuetur. 
Caput decimum quintum. De pinguefa&ione agri. p. 2 5 : 
Maiorem omnino artis vfum in agro mutando ac 
emendando elfe, quam in feminibus perficiendis, cla¬ 
re docet. Intelligit fub pinguefa&ionis nomine eam 
operationem, qua agri iis refarciuntur materiis, a qui¬ 
bus vegetabilia fufficiens habere poliunt nutrimen¬ 
tum. Optimae igitur ad hunc fcopum materiae 
eae funt cenfendae, quae attenuatum et in vapores 
refolutum pingue ac humidum continent. Agro¬ 
rum vero pinguedines vel ex aere adducuntur, quas 
fupra iam Cap. V. traBauit, vel ex tribus natura® 
regnis petuntur. Minerales ob heterogeneam fuam 
indolem, quae prorfus ab ea vegetabilium abhorre¬ 
re videtur, cap. I. iam reieeit, hinc vegetabilia tan¬ 
tum et animalia pingue nutriens plantis fuppeditare 
poliunt. Recenfet ergo praecipuas qualitates, quas 
poffidere debeat illa materia, qua vti ad pinguefacio 
nem agrorum ruricolae pofiint, et tandem omnes 
huc vsque pro hoc fcopo vlitatas examinat: fimum, 
vegetabilia tam recentia, vti folia pini, arborum cor¬ 
tices, rafpaturam lignorum cet, quam deftrucla, vt 
humum, turfam, fuliginem, carbonum puluerem. 
Controuerliam mouefc Cl. do hamel du moh- 
«eau, qui falfa fua hypothefi, qua terram verum 
K 4 elfe- 
