(jLIBER. 
([CAII PUNIISECVNDINATVRALIS HISTORIAE LIBER TERTIVS. 
(JpROEMIVM, 
IM-t Xj» 
Aahyfi; k.< 
'/ 1 / 7 , 
L /lft 
r T 
jc«t> tI**? 
ACTENVS de fitu & miraculis terras aquaruq?:ac fyderum & ratione 
juniucrfitatisatcp^menfura.Nuncdepartibus quanq infinitum id quo* 
jjj exiftimatur nec temere fine aliqua reprenfione tractatum. Haud ullo 
in genere ucnia iuftior efbfi modo minime mirum eft hominem genitu- ^ 
>0 omnia humana nouiffc.Quapropter audorem neminem unu fequar. 
Sed ut queqj ueriflimum in quaqj parte arbitrabor. Quoniam comune 
, ferme omnibus fuit: ut eos quifqj diligentiflime ficus difceret:in qui* 
bus ipfeprodebat.Ideo nec culpabo aut coarguam quemqj locorumnuda nomina # qua 
ta dabitur breuitatrponentur claritate caufifqj dilatis in fuas partes. Nunc enim fermo 
de tofoeft.Quarefic accipi uelim: ut ficut uidua fama fua nomin^ qualia fuere primore 
dio ante ullas res geftas nuncupentur:# fit_quaedam in iisnomen^datuB quidennfed mu 
di rerumeg nat uras. Terrarum orbis uniuerfus in tres diuiditur partes:europa:afiam afri*^ cfl .„ 
cam.Origo ab occafu fohs #gaditano freto.-qua irrumpens oceanus atlanticus in maria u 
teriora diifunditur.Hinc intranti dextra africa efldeua europarinter has afia eft. Termini ^ 
amnes tanais # nilus.xii.milia paifuum in iongirudinem quas diximus fauces oceani pa* 
tenuquinq? milium in latitudine a uico mellaria hifpaniasad promontorium africas album 
au&ore.Turamnio gracula mxta genito.T.Liuius ac nepos Cornelius latitudinis tradis 
derunt ubi minus.vii.M.pafluum.Vbi uero plurimum.x.M.Tammodico ore tam imme* 
fa equorum uaftitasproaitur.Nec profunda altitudo miraculum minuit.Frequentes qp 
pe renis candicantis uadi cannas territant.Qua de caufa limen interni maris multi eu lo* 
cum appellauere.proxima au te faucibus utrincp impofiti montes cohercet clauftra: abila 
africas;europesecalpe laboru Herculis metx.Qua ob eaufam idigene colunas eius dei lio 
« anttcredutqj perfoilas exclufa antea admififfe maria: & retu naturae mutaffe faciem. 
4) De europa. €C3r- L 
^Rimum ergo de europa altrice uidoris omnium gentium populidongeqj terraru 
pulcherr ima : qua plericp merito non tertiam portionem fecere: uerum asquam in 
_ _ Muas partes ab amne tanai ad gaditanu fretu uniuerfo orbe diuifo. Oceanus hoc 
‘quod didum eft fpatio atlanticum mare infundens:# auido meatu terras qu^cunqj uenj 
entem expauere demergens:refiftentes quoq? flexuofo lidmrumanfraHu lambit europa: 
uel maxime receffibus crebris excauansned in quattuor praecipue finus. Quorum primus 
a calpe hifpaniaeextimo(utdidum eft)monte lo^obrutinum.ufqj promontorium imenfo 
ambitu fledituriln eo prima hifpania terrarum eft ulterior appellata.Eadem bethycaimox 
a fine tirgitanociterioneademq; tflrraconenfis ad pyrenea iuga:Vltenor in duas per lon* 
gitudinemprouintiasdiuiditur.Siquidem bethycae latere fcptcmtrionali protenditur Iu 
litania amne ana difcteta.Ortus hic in aminitano agro citerioris hifpanias:# medo fe in fta 
gna fundensmiOdo in anguftias reforbens:aut in totum cuniculis condens:# fepiusnafa 
gaudens in atlanticum oceanum effunditur. Tarraconenfis autem hinc affixa pyreneo: 
totoqueeiusalateredecurrens#fimuladgallicumoceanum hibero mari traniuerfa fe 
pandensfolorio monte: #oretanis iugis carpemanifq? # afturum a bethyca atque lu* 
fitania diftinguitur. Bethyca a flumine cam mediam fecante cognominata eundas pro* 
uintiarumdiuiticuicu: # quodw fertili ac peculiari nitore praecedit, luridici conu en* 
tus ei quattuor.Gaditanus:Cordubenfis: Afti^ranus: Hifpalefifis. Oppida omnia nume- 
ro.clxxii.In iis colpnixfep|em.Municipia.xvin.latio antiquitus donata.xxix.Libertate.vn, 
‘^Foedere.iii.Stipendi^na.cxx. Ex his digna memoratu aut latino fermene didu facilia. 
A flumine ana littora oceani Oppidum offoba afturia; cognominatum, lntcrfluenteg 
luxia # uirium harenae montes bethis fluu/usXitus curfenfe inflexo finu. Cuius ex ad/ 
idabe* 
d 
nar ut-h-i' t «srfo gadis inter infulas dicendae, promontorium iunonis. portus uefippo. 
**** * XJL Ion meiiaria.Fretum ex atlanticomari.Caitheia tarthefos a graacis dida.fvlons 
Oppi 
is calpe.De/ 
