uerba prifcas fignificationis admiror.fta em e ico . */* 
edo dies cdftituantur-priufqua frumenta uagi 
-f 
i anceq in uaginHs perueniat.Ergo iis morib 9 no modo fuff icieba t ftuges nui L> JJ£!, 
/cAi 
Sii •la prouiciaru pafcente icaliameru eti^ mjgonae uilicas l^edibilis erat.Manuis^Martius sedi 
l^lisplebisprintu frumctupopulo i modios affibiis ^6^aui^Minutiusj^ugurj|us Sp, Me^i 
liu coarguerat fartis preciu i trinis nundinis ad a dem redegit undecimus plebei tribunus 
|b 2 tS 2 iH)qua de ca ftatua ei extra porta trigemina a populo ftipe collataftatuta e, Tr ebrius i aedili 
tate aflibus populo frumetu prefticit.Qua ob eam SC ei ftatus \ capicolio dC palatio dicatas t 
11 , j( ^funt.Ipfe fupremo die populi humeris^rcatus i rogu e. Veru quo anno macer deu adue/ 
' * '"‘~&a romacmaiore ea xreace fa&aefte q ancecedetibus annis dece fa&a elTe tradut.M ,Va * 
ro auctor c.cu.L.Meteilu&i triumpho plurimos duxitelepha^osadibus fingulis farrismo 
t.ernjjc dios fuiiTe.lte uinicdgidsriciqi ficcaspondo.xxxioleipodoTx/carnis.podo.xii.Nece latifg 
u contingebat arcccru uicinos,Quippe etialege^Srolonis Licinuiclufo mo3o ' 
1 ■- quingetorSiugeru&ipfofualegedamnatocufubftitutadfuplbnaampliuspodidereflu ,V, iv,,.., : 
— - r - — x =• n * -a.-- -a- -- _ ' / vv,.cy^h 
|«^XwXuriacis reipublicas fuit ifcamefura.Maniiqde Curii poft triuphos imenfuqj terraru aaie 
I 
&u iperio nota cocio cperniciofu icelligi ciurcui fepte iugera no eflent fatis.Hase 
autem 
r> 
;JZ5} 
% mefura plebi poft exa&os reges a (lignata c.Qux na ergo ta^e ubertatis caufa erat, ipfor u 
tuc manibus iperatoru colebantur agri(ut fas e.credere)gaugece terra uomere laureato: & 
| triumphali aracore.Siue ille s eade cura femina trattabat qua bella:eadeqs diiigetia arua dif 
ponebant quacafcradiue honefeis manibus omnia Isetiusproueniunquonia ^curiofius fi 
| unt.Serenteifiuenerutdacihonores Serranu :undecpgnome.Aranti quattuor fua mge C 
|(TnH»nr^tai uaticano quae p rata quintia appellat ur.Cinciriftato uiator attulit di&atura :& quide ( f ’ ^ 
ut tradit Norbanus)nudo plenoq? pulueris etianum ore .Cui uiator ifela cprpusi inquit: r ' V" ! ^ 0 '.., . || 
utprofera fenatuspopuliqj romani madata_.Tales tu eijia uiatores eranc.quibu^fipiu no *$$ mrt611,1 
h me iditu e:fubinde ex agris /enatu d ucefqp a^cerfent/bus. At nuc eafde illi) uin&i pedcsTda " 
ttrm nata: manus:infcripti uuicus exercenc.No tame furda tellure:q parens appellatur.coJicB df . 
hpp cicur Sfipfa;honore hinc afTumpto; ut nunc iHjffit acarK indigne ferente credatur id fie^ ■jat2?2i& 
ri.Sednos miramur egir|ftuloru no eadf emofumeca elTe quae fueruciperatoru. Igitur de ***£* ^~-^ ^ 
cultura agri praecipere principale fuit & apud exteros.Siquide oi reges fecere Hiero .phi r 
lometer:Atcalus:Archelaus:6C duces Xenophon:6i penus etia Mago.Cui quide tantum ^‘Urr>*’r .u 
honore fenatus nofter actribuitcarthagie capta?cu regulis afric^ bibliothecas doaret uni 
v ; uj^eiusduodetriginta uolumina cenferetin latinalingua trafferendacu.M.Catopraecep . > t ua <n t- ; 
| T ‘ " T l ii condidiflfet:peritifqp linguae punicae dandu negociu in quo praecedit ornis uir tu clariifi 
mse familiae.D.Syllanus fapietiae copofitidimaa quos fequeremur ptexuimus in hoc uolu 
' mine no igratae noiando.M. Varrone q.lxxxi.uitae annu ages de ea re pdedu putauit. ^ t/< ' vr0 
IFKatio de agricultura. 0Ca. lllf. 
ijpudromanosmultoferioruitiuculturaedeccepit.primoq^ut necede erat arua 
.tantu cofoe.Quorunobis ratio nuc tranabitur no uulgari modo ueru ut adhuc 
fecimus 6c uetuitis:&poftea inuentis omni cura perquifitis:caufacp reru 8C ratioe 
fittiul er uta.Dicemus 6i fyderadyderuqp ipforu terreftria figna dabimus indubitata, Qua 
do quide qui adhuc ea diligecius tra&auere:qbufuis oratoribus potius q agricolis fcripfif 
Ce podunt uideri.Ac primu omniu oraculis maiore ex parte agemusrq no i alio pit^gene^ , s / lt ., 7C -w| 
re plura cerciora ue fut.Cur.n.no uideanf oracula a certidimo diermaxiet^ lieridico u fu ^ 
pi^na.principium aute a Catone fummemus. 
tl Laus agricolarum:8C quae obferuada in agro parando., 
/»^^Ca« 
V. 
I 
pJuZj/a 
ji Ortidimi uiri Bi milites ftrenuidimi ex agricolis gignuntunminimeq? male cogi 
I tantes.praedium ne cupide emas.In rcruftica operi ne parcas.In agro emendo iw 
. !||^lhime.Quod male empt um eftfemper pernitet. Agrum paraturos ante omnia rue 
’ f;eri oportet aquarum uim.aut uicinum.Singula^ magnas interpretationes habeqtmecdd^^’’,^ 
,. rt bias .Cato in conterminis hoc amplius aeftimari iubet quopa&o muarit.Ih bono edirTqfuit" 
'-- 5 religione bene utenti. Attilius Regulus ille punico bello bis cqnful aiebatmcqj foecundif 
- fimis locis infalubremagrum parandumme^ effoetis falubefrimum.’SaIubritasloci no fe^ 
per incolarum colore ckcegitunquoniam aduetiin pedilentibus durac.praeterea fur quae 
aam partibus anni falubria.Nihilautc falutare eft nifi quod toto anno falubre.Malus eft ; W 
Oitq* 
