i^jhUy 
'Ctfrzl 
dLIBER. 
exilitas foli.Verfi diligentioribris cu centefimoqnquagejTimo.Neqi eft cura difficilis. Qua 
diutiffimeaquarigaudetmt ppinguis &d^ ubertas diluat. Limu aute no luehut euphra 
• tesstigrifcfrricutinaegypto nilus.Nec terra ipfa 'hzrbas gignit.Vbertaris came tatae, funt ut 
fequcte anno fponte reftibus fiat feges impreffis ueftigio feminibus.Quse tanta foli diffe> 
reqtia amonet terrse genera in frudes defcribere.Igit Catonis hxc fma eit.In agro craffo Qi 
•laeto frumetu feri.Si ucro nebulofus fit.ldc raphaqu:miliu:ganicu in frigido di aquofo pri 
usfcrendu:poffeaincalido.infoloaute rubricofo:uelpulio:uelbarenofofin6 fit aquolu 
lupinujin cretofo.§£rubricofo di aquofiore agro adoreu.in ficco di no hserbofo nec umbro 
__^fo triticu.in folo uaiido faba.Vitia uero qminimc aquofo haerbidoqj.SiJigine di triticum in 
_. ^aperto ioco edito qui foleqdiutiffime torreant.Lente in fruteto di ru^icofo qui no fit ber 
ac«v i«? T bidus.Hordeu in nouali di in agro q reftibile poffit fieri-.trimeftre ubi femente matura fa 
vxb<x« _ cere no poffit:& cuiuscraffitudo fit reffibilis.Subtilis di illa fentetia. ferenda effe ea 111 te/ 
bcr all/Az nuiore terra:qu^ no muj£o indiget fuccoVfftcytifus di cicer:exceptislegunjinib 9 q 112 : uel* 
m 
‘ere at, w ,f ■ , - ^ tur e terra no fubfecanfur. Vnde di legumina appellata:quia ita legutur.in pmgiil autem I' > i 
qu^cibi fLint maioris:utorus:triticu:fihgo:linu:fic ergo tenue folu bordeo dabic. Minus 
enim alimeci radix pofcit.Leuior terra denfiorq? tritico:in locohumili far adoreu potius^ 
triticu feratur.Temperato di tricicu di hordeu.ColIes robuftius:fed minus redduttriticu 
Q. fa r di filigo di cretofum di uliginofum Colum fortiuntur. 
4^1 Deprodigiis frugum di arandi difciplina di uomeium generibus. 4]C a. XVIII, 
frugibus oftentu.Semd(quod equid^ini^nerim)accidit.p. Elio.Cn. Cor*» 
c{:|3BJ;fnelio conf.quoanno fuperatuscft Harnbal.in arboribuseni rucnata produtur fru 
, llPiJHj' menta.Et quonia de frugu tcrreqj generibus abude diximusmuc de arandi ratione 
tyJt ~ dicemus.ante oia ^gyptifadicitatecomemorata.Nilus ibicoloni uicefungens euagarii#* 
icipiq ut diximus)a folitiaq, aut noua luna:acprimo lente.deinde uehementius qdiu in leo* 
r ne fol eft.Mox pfgrefcitin uirgine trafgreffo:atej? in libra refidet.Si.xii.cubitos no exccf 
i feritffamescerta elt.Ncc niin,usJi.xyi:exuper3uerk.Tanto eni tardius decidit:quatoabu "-y 
dantius creuit di femete arcct.Vulgo credebat ab eius deceffu ferere folitos:mox fues U 
pellere ueftigiis femina deprimeces.& in madido folo credo atiquitus fachtatu.Nuc quo? 
qj no multograuiore opcra:fed tamen inafrari certum efbabieda prius femina in limp^i 
greffi annis:boc eft nouebri menfeincipiente.poftea pauci runcat: quod iJotanilmSn uo/ 
cant.Rel/qua pars non nifi cu falce arua uifit pauloante calen.aprilis.peragitur aute mef* 
ktjw 
fis menfe maio:ftipula.nunq cubitali.Quippe fabulu fubelEgranuq? limo tantu continet. 
Excelletius in thebaidis regionibus frumetu q paluftiibus.aegiptiis:Similis ro fed fcdici^ 
r?/r 
tas maior babyloniaeac feleuciaeeuphrate atqj tigri i«ftagnatibus:quonia ibi rigandi mo" 
:dusmanuteperatur.Syria quoqp tenuifulcoarat: cu multifaria in italia odoni boues ad 
fingulos uomeres anhelant.In omni quide parte cultu re: fed in hac quidem maxime ualec 
^ oraculu illud. Quid quaeqj regioipatiatur. Vomerum plura genera. Culter uocatur prs&f 
^ denfampriufqprzefcindaturfterramfecansrfutunfqpfulcisueftigiapraeferibens mcifuris ^ u 
quas refupinus in arando mordeat uomer.Alteru genus eft uulgare roftratiim uti /' 
Tertium in folo facilincc toto porredu dentali: (ed exigua cufpidean roftro latior.Fi^: 
quarto generiffed exacutior in mucrone faftigiata:eodeq^g^iio fcindens folu di acie la^ 
teru radices hasrbaru fecansmon pridc inuentu in rhetia^afiix uero duas addiderut ro^ 
tulasrquod genus uocat plamoriti.Cufpis effigie palae habet.Serunt ira non nifi culta ter 
ia di fere noua.Latitudo uomei^s^efpi^s qerfat.Seme protinus iniiciunt. Cratcfcp deta# 
tas fupertrahuc.nec farrieda fuqt hoc modo iataffcd pro fellis binis ternifq? fic arant.Vno 
iugo boum cenferi anno facilis$lcm quadragena iugera:difficilis tricena luftu eft/ ' ^ 
c CDe temporibus arandis iundione boum. v Ca. XIX. 
N arado magnopere feruadueft catonis oracuIu.Quid eft prin}U/Agrum beneco 
lerc.Quid fecundurbene ararefQuid tertiu:ftercorarae.Sulco uario ne ares.Tem^ 
c uymmvvQ peftiue ares.Tcpidioribus locis abruma profeindi arua oportet: ac frigidioribus 
ab equinodio ucrno.Et maturius ficca regione q humida.Maturius denfa terra q foluta. 
pingui q macra.Vbi ficcae di grauesseftates terra cretofaautgracilis.Vtihus inter folftin> 
[' um di autumni aequinodium aratur. Vbi leues xftus frequentes hymbres pingue hserbo^ 
fum<5 folunmbi melius caloribus. Altu di graue folu etian^hyememoneri placet. Tenue 
■frtlU 
\ h A 
1 yfvryrt 
^ Oz^-nc. 
r Ti-nyd 
* o f < 
