t 
9&S& ( ^3 9 ) 
occurrunt. Licet enim in Heluetia alpes quoqus 
inueniantur irtfignis altitudinis, et vere glaciales di¬ 
cendae, quae ex calcareo lapide vel fchifto, lapidibus 
fcilicet, qui femper in liratis horizontalibus (Flretzen) 
difpofiti funt, conftant; nullae tamen in iis cryftalli, 
nifi ex aliis locis aquarum vi huc delatae reperiri 
folent. Componuntur autem montes, ex quibus in 
Heluetia cryftalli effodiuntur, proprie ex eo lapide, 
quem vulgo Geisbergerjlein ,*) dicunt. Lapis hic gra- 
nitis feu porphyritis rudior Ipecies elt, e quarzo 
opaco la£tei coloris et micaceis particulis compofita, 
quibus argillacea et calcarea terra fubtilior, vti ex iis, 
quae inferius dicentur, patet, admixta effe videtur. 
Micaceae particulae vt plurimum nigricantes, feu 
viridefeentes in fummis vero alpibus coerulefcentes 
funt. Reperiuntur in montibus, hac ratione compo- 
fitis, venae quarzofae, quae vt plurimum horizontali 
direffione excurrunt, intusque cauemas quasdam 
habent, in quibus cryftalli reperiuntur. Accretae 
fcilicet eae funt bafi fua fundo, parietibus et te£lo 
harum cauitatum, atque ex ipfa cauitate, fi ea a cry- 
ftallorum fofforibus aperitur, fere femper aliqua 
aquae copia effluit. Ima pars cauernae obtegitur 
terra albieante argillacea tenerrima, quam famterde 
vocant, quae fedimenti ad inftar ex aqua, cauitates 
has quondam replente, praecipitata eft. Cryftalli 
huic fundo accretae opacae quoque funt, pellucidae 
vero eae, quae in parietibus lateralibus fedent. La¬ 
quear fiue tetlum ( firji ) cauernae, cryftalla largitur 
fatis pellucida, quorum tamen pars haud raro terram 
aliquam viridefcentem includit, quam mufcos, vel 
gramen effe, vulgo putant; nonnunquam exterius 
quoque cryftallum fatis pellucidum terra hac viri- 
defcente obtegitur. Vocant illam foffores griinen 
Heerd feu Cryjlallheerd . Nonnulli vt sulzehus 
eam 
*) An faxum fimplex quarzofo - micaceum waeleiui ? 
