52 
mislukten. Het is de vraag, of deze proeven toereikende zijn, om het 
gevoelen van verscheidene schrijvers tegen te spreken, welke, hunne mee¬ 
ning op eenige oude geschiedkundige berigten grondende, beweren, dat 
het Rendier oudtijds in Duitschland , ja zelfs in Frankrijk aangetroffen 
w r erd. 
Julius Caesar namelijk, zegt in zijne commenlariën over den Gal- 
lischen oorlog , dat er in het Hercynische woud Ossen leven, die de 
gedaante van Herten hebben, wier hoorn echter , aan beide geslachten 
gemeen , veel grooter is, en in handvormige takken uitloopt. Uit het 
gezegde, dat mannetje en wijfje horens dragen , zou men moeten 
besluiten, dat onder deze beschrijving geen ander dan het Rendier 
gemeend kan zijn; maar het blijkt tevens uit het onvolledige dier be¬ 
schrijving, uit de bekende twijfelachtige opgave van den (éénen) hoorn, 
dien zij op het hoofd moeten dragen , uit de onzekere ligging en omtrek 
van het Hercynische woud , enz. , dat Caesar noch dit, noch de an¬ 
dere door hem op genoemde plaats aangehaalde dieren gezien, maar 
die alleen naar de hem medegedeelde verhalen beschreven heeft. 
De berigten van Plinius en latere schrijvers zijn hieromtrent nog 
veel onvollediger, en bewijzen ten duidelijkste, hoe verward hunne 
begrippen van dit dier waren. Men moet zich derhalve niet weinig 
verwonderen, in het werk over de jagt van gaston phoerus , die 
omstreeks het midden van de veertiende eeuw in Navarre leefde, 
en op de Pyreneën dikwijls ter jagt ging, onder andere inlandsche 
dieren , ook de beschrijving van het Rendier en deszelfs jagt te vin¬ 
den. Uit deze onzekere bron puttende, heeft Büffon de meening 
geopperd, dat er oudtijds in Frankrijk Rendieren geleefd hebben, 
en zoekt zijne meening door de nog meer onzekere vooronderstelling 
te staven, dat het klimaat te dier tijde in het midden van Europa 
veel kouder was dan tegenwoordig. Indien het Rendier tot diep in 
de middeleeuwen in Frankrijk geleefd had , zoo zouden zeker reeds 
de oude Romeinen, die Frankrijk en Spanje veel later kenden dan 
Duitschland, en ook andere middeleeuwsche schrijvers melding daarvan 
gemaakt hebben. Men moet derhalve aannemen , dat Gaston Phoe- 
bus , de beschrijving van zijnen Banglier wederom uit andere bron¬ 
nen of narigten uit het Noorden heeft ontleend. Op natuurkundige 
gronden zoude men veeleer kunnen vooronderstellen , dat de Eland, 
w r elke tot in de middeleeuwen (zoo als zulks uit een bekend document 
van Keizer Otto den Groote blijkt), in Drenthe geleefd heeft en tegen¬ 
woordig nog, in den wilden staat, in Lithauwen aangetroffen wordt, 
