23 
verscheidene eeuwen, totdat eindelijk, zoo als wij reeds gezegd hebben , 
Geoffroy het vraagstuk buiten allen twijfel stelde, door de zoogenaamde 
Egyptische Gans voor dezen heiligen vogel te verklaren. Deze Geleerde 
was inderdaad beter dan zijne voorgangers in de gelegenheid, dit vraag¬ 
punt te beslissen, daar hij als lid der groote commissie , welke Napo¬ 
leon op zijnen togt naar Egypte vergezelde , dit dier aldaar in den 
natuurstaat kon gadeslaan, en bij het onderzoek van de piramiden en 
obelisken der oude Egyptenaren, de afbeelding van dezen vogel op de¬ 
zelve dikwerf waarnemen. Sedert dien tijd zijn er eene menigte be¬ 
langrijke gedenkteekens van dit merkwaardige volk naar Europa over- 
gebragt geworden ; en iedereen, die in de gelegenheid is, deze 
of derzelver afbeeldingen in het groote werk over Egypte of diergelijke 
geschriften, te bezigtigen, zal zich van de juistheid der meening van 
Geoffroy kunnen overtuigen. 
Onderzoeken wij nu, wat wij in de werken der Ouden over dit dier 
vinden , om ons een denkbeeld te maken van de oorzaken , waarom 
deze Gans bij de oude Egyptenaren in een zoo groot aanzien stond. 
Herodotus zegt eenvoudig, dat zij onder de dieren behoort, welke bij 
dit volk voor heilig worden gehouden ; en Plinius voert enkel aan , 
dat de Chelano'pex tot het geslacht der Ganzen behoort. Aelianus 
daarentegen geeft niet alleen de reden op , waarom deze vogel den naam 
van Yos-gans draagt, maar hij spreekt ook van deszelfs eigenschappen» 
Hij zegt, dat de Yos-gans dezen naam verkregen heeft, omdat zij, ten 
aanzien van hare slimheid en haar boosaardig karakter, met den Yoskan 
vergeleken worden. Ofschoon kleiner dan de gewone Gans , zegt hij , 
overtreft zij dezelve door haar scherper verstand en door haren moed, 
weshalve zij zich tegen de aanvallen harer vijanden verdedigt, en zelfs de 
Kat en den Arend weêrstand biedt. Yerders zegt hij, dat deze Ganzen 
door de Egyptenaren, om de liefde voor hare jongen, als Goddelijk 
vereerd werden. En op eene derde plaats voert hij aan , dat hare 
liefde voor hare jongen zoo groot is, dat zij , even als de Patrijs , 
voor de voeten des jagers nedervalt, en, door de opmerkzaamheid van 
dezen tot zich te trekken, ten koste van haar eigen leven, aan hare 
jongen gelegenheid geeft om te ontvlugten. Horapollo eindelijk 
vertelt hetzelfde van den Chelanopex en zegt daarbij, dat dit, om 
deze eigenschappen vereerde dier, geschilderd, het woord zoon beteekent. 
Champollion heeft deze verklaring juist bevonden, en breidt het begrip 
van het woord zoon tot kindschap of afstamming in het algemeen uit. Als 
klank — hieroglyphe — echter, beteekent het beeld dezer gans de letter S. 
