7 
in gevangenschap waarneemt, en nog minder vertoont zijn gedrag iets 
van die haastige en ongestadige bewegingen, van die dartelheid , die 
gulzigheid en dat schuw e of wdlde wezen, hetwelk de meeste overige 
apen kenschetst. Door zijne zachte geaardheid wmrdt hij weldra ver- 
trouwelijk met den mensch, onderwerpt zich aan diens w il, en ont¬ 
wikkelt, vooral wanneer het er op aankomt een verboden doel te be¬ 
reiken , zijne geestvermogens, in welke de opmerkzame w aarnemer altijd 
die soort van schranderheid zal herkennen, die zoovele menschen, 
bij de beoordeeling van hunnen evenmensch , onder de algemeene be¬ 
naming van verstand begrijpen; ofschoon die eigenschap meer als eene 
op het beginsel van list berustende geslepenheid moet beschouwd wor¬ 
den. Deze eigenschap, welke wij in de staatkunde dikwerf evenzeer 
bewonderen , als wij dezelve in de burgerlijke zamenleving verfoeijen, 
gaat bij den Orang-oetan met eene groote nieuwsgierigheid gepaard, 
welke bij het dier als een onschuldige hartstogt mag worden aangezien, 
die in zijne uitwerkingen den mensch meer ter verlustiging dan ten 
nadeele verstrekt. Toen ik b. v. bezig was, eene schets van dit dier 
te ontwerpen, naderde hij mij met voorzigtigheid, vatte mijne porte¬ 
feuille bij den rand aan, keerde de bovenzijde zachtjes naar zich toe, 
om te zien wat ik deed, en, na gedurende eenigen tijd de bewegingen 
van het potlood ernstig te hebben gadegeslagen, nam hij het in zijne 
handen, bevoelde deszelfs punt, en, zijne nieuwsgierigheid voldaan 
hebbende, wendde hij zich tevreden van mij af. Het is niet te ont¬ 
kennen , dat vele zijner handelingen iets menschelijks hebben ; maar 
het is moeijelijk te beslissen, of sommige zijner verrigtingen instinkt- 
matig geschieden , dan w el door middel van het talent van nabootsing 
zijn aangeleerd. Zoo behandelt hij b. v. eene borstel zeer geschikt; 
geeft men hem water met een stukje linnen, dan verrigt hij alle tot 
het wasschen behoorende handelingen , gelijk het wrijven tusschen de 
handen, het uitwringen, het ophangen, enz. Hij ontbindt met even¬ 
veel geschiktheid de knoopen van eenen draad, als hij dezelve weet te 
leggen, of den draad om zijne vingers te wikkelen; bij welke verrig¬ 
tingen hij zich niet alleen van handen en voeten, maar ook van de 
lippen bedient; ja zelfs de handeling van het schoenenpoetsen bootst 
hij met gemakkelijkheid na. Hij drinkt alleen uit een wijnglas , en 
geeft het, wanneer het ledig is, aan zijnen opziener terug. Bij het 
eten gedraagt hij zich als een ware lekkerbek: in plaats van zijnen 
mond vol te stoppen, gelijk de meeste andere apen , of zelfs kinderen 
en onbeschaafde menschen doen, eet hij stukje voor stukje, schilt de 
