denkbeeld terugkomen. Hij zal niet alleen niets menschelijks in dit 
dier vinden, maar zelfs moeten bekennen, dat de oude Orang-oetan, 
naar onze begrippen van schoonheid beoordeeld, een zeer leelijk dier 
is. Bij jonge voorwerpen, welke door hunnen minder uitspringenden 
snuit, hun zacht karakter, en de gemakkelijkheid, waarmede zij men- 
schelijke handelingen nabootsen , aan den mensch onwillekeurig zijn 
evenbeeld voor den geest brengen, is deze leelijkheid minder in het 
oog vallende. Niettemin ontbreekt ook aan dit dier in dezen leeftijd al 
datgene, wat het eigenlijk edele van den menschelijken vorm uitmaakt. 
Wij willen niet eens gewag maken van de onderlinge onevenredigheid 
der deelen tot het geheel, bij den Orang-oetan, maar slechts eenige 
punten van vergelijking met den mensch aantoonen. Iedereen zal moe¬ 
ten toestemmen , dat bij den mensch de schoonheid van datgene , wat 
w r ij in het gewone leven de figuur noemen , in de zachte uitholing 
der lendenen en de fraai gewelfde , uitspringende heupen is gelegen. 
Bij den Orang-oetan daarentegen ontwaart men geen spoor van deze 
schoonheidslijnen, w r elk gebrek, door de kortheid der beenen en 
het ontbreken der kuiten, nog sterker in het oog springt. Wat 
het menschelijk gelaat betreft, zoo zal men moeten bekennen, 
dat de eigenaardige schoonheid van hetzelve vooral van eenen w r elge- 
vormden mond afhangt, en dat hij zich, door de fraaije omtrekken 
van dit deel, juist van de dieren onderscheidt, van welke velen minder 
leelijke neuzen hebben dan menig mensch , en wier oogen dikw r erf in 
schoonheid die van den mensch evenaren. Een blik op het aangezigt van 
den Orang-oetan zal voldoende zijn om aan te toonen, hoe weinig 
aanspraak op eene vergelijking de mond van dit dier met dien van den 
mensch maken mag, daar dezelve aan het einde van eenen, den hoog- 
sten graad van dierlijkheid uitdrukkenden snuit, als eene eenvoudige, 
tusschen dikke vleezige lippen zich openende, dwarsspleet zich voor¬ 
doet. Het zoude inderdaad overbodig zijn, ons langer op te houden 
met het uiteenzetten van het onderscheid, dat tusschen den uiterlijken 
vorm van den mensch en den Orang-oetan bestaat. Yoorondersteld 
zelfs, dat de aangevoerde deelen van dit dier even fraai als bij den 
mensch gevormd waren, of dat enkele deelen of werktuigen zelfs meer 
uitstekende vermogens dan bij den mensch bezaten (hetw r elk bij vele 
dieren het geval is), zoo zoude toch die onderlinge evenredigheid der 
deelen tot het geheel, die harmonische ontwikkeling van alle vermo¬ 
gens ontbreken , w r elke eigenlijk aan den mensch den voorrang boven 
de dieren verschaft, en w r elke wederom, naar mate zij meer of minder 
