3 
Tyson ontleed geworden. Het eerste levende voorwerp dezer diersoort 
werd in 1740 naar Parijs gebragt en door Buffon onderzocht. De 
beste beschrijving van deszelfs geraamte heeft onlangs de Heer O wen 
gegeven. 
De Orang-oetan was, w r einig jaren geleden, bijkans even onvolledig 
bekend als de Chimpansee; ja, men heeft zelfs tot in de laatste tijden, 
oude en jonge voorwerpen, als tot twee verschillende soorten behoo- 
rende, beschouwd. Men is vooral eene juiste kennis van dit dier aan 
de nasporingen van Nederlandsche reizigers en geleerden verschuldigd. 
De natuuronderzoekers Diard, Muller en Korthals hebben een groot 
getal exemplaren naar Europa overgezonden, naar welke de Heeren 
Temminck en Sandifort eene volledige beschrijving van het dier en 
deszelfs maaksel hebben uitgegeven; terwijl de Heer Muller eenen 
schat van waarnemingen over deszelfs levenswijze, zeden en huishou¬ 
ding aan de geleerde wereld heeft medegedeeld. 
Dit dier is tot nog toe slechts op de eilanden Sumatra en Borneo 
gevonden , en het is geheel ten onregte , dat de meeste schrijvers ook 
het vasteland van Azië als deszelfs vaderland opgeven. Van Borneo 
worden dikwerf levende voorwerpen naar Java overgebragt, alwaar 
deze reeds door verscheidene reizigers in de zeventiende eeuw gezien , 
maar zeer onvolledig beschreven zijn geworden. Het was niet vóór 
de tweede helft der achttiende eeuw, dat de eerste levende Orang- 
oetans naar Europa, en wel naar Holland, gezonden w r erden, waar zij 
door den bekwamen Vosmaer gadegeslagen en meesterlijk beschreven 
zijn. Sedert dezen tijd heeft men verscheidene keeren Orang-oetans , 
ofschoon altijd jonge voorwerpen, naar Holland, Londen en Parijs 
overgebragt, en onder dezelve behoort ook het nu te Amsterdam 
levende individu , hetwelk onder de grootste mag gerekend worden , 
die men tot nog toe levend in Europa gezien heeft. 
Alvorens over te gaan tot het mededeelen der waarnemingen, welke 
wij omtrent dit voorwerp gedaan hebben, willen wij een kort overzigt 
der voornaamste daadzaken geven, welke ons de natuurlijke geschiede¬ 
nis van den Orang-oetan , in den wilden staat, oplevert. 
De oude Orang-oetan heeft, als hij regtop staat, omstreeks eene 
hoogte van vier voet; zijnde de wijfjes echter iets kleiner en zwakker. 
Het lijf is zeer ineengedrongen, met eenen zwaren buik, eene zeer 
platte ingedrukte borst en eenen zoo korten hals , dat de groote kop 
bijkans op de breede schouders schijnt vast te zitten. Zyne voeten 
zijn in eene betere verhouding tot het ligchaam dan zijne armen, w r elke 
