A D 
E C T O R E M 
VERITATIS STUDIOSUM 
necessaria praefatio. 
AAN DEN 
Waarheid Bejiverende 
E E S E R 
NOODIG BERICHT. 
'r^nusquatn, Leftor curiofel obfèmtiónes Tibi 
X meas recenfere inftituam; id equidem hiima- 
n i (Time Te rogatum velim, ne vitio mihi vertas, 
quod toto hocce in Opere propriis duntaxat meis 
Experimentis, ceu inconcuflb fundamento, nitar; 
atque ex his conclufiones certas, firma theoremata, 
& ordine digefias Clajes deducam. Quoufque 
enim nec Natura ipfa quidquam exhibet, hifce 
quod thefibus adverfatur; neque & alii experimen¬ 
ta contrariantia noftris opponere norunt; fatis fu- 
perque profe6i:o de eorum, quae tradimus, verita¬ 
te fecuris efle licet; modo haud extra limites di¬ 
ctorum obfervatorum evagemur ; neque eadem 
ultra , quam par eft , extendentes aliis nondum 
compertis adplicemus, Alioqui etenim , cum in- 
exhdufta prorfus fit Natura , veritas quam facilli¬ 
me haud parvo exponitur diferimini; noflraque 
ipforum culpa contingit, ut, quae per ipfam re¬ 
rum indolem lefe luculente manifeftant, obfcura 
nóbi's,' imo impenetrabilia evadant. Ejufmodi fa- 
ne errorem commiflurus eflet, qui, dum innurhe- 
ra reeenfuit ailimantii, quae feorfim fingula vel 
mares vel foemellas efle no vi flet, inde colligeret, 
utrumque fexum uno 8c eodem in animali nun¬ 
quam reperiri. Id , quod interim in Limacibus 
clare patet, qui, utriusque fexus participes , & 
impraegnando & concipiendo apti funt; ea tamen 
ratione, ut folus quidam utrique negotio non fuf- 
ficiat, fed mutua binorum requiratur opera: prout 
ante annos haud paucos multis coram demonftra- 
vi. Qimm igitur, omnia noflra Experimenta ha- 
élenus inter fe confpirent; eft fanè, (nifi in ipfa 
rerum natura quidquam detexerimus, quod nofi 
trae feriem doftrinae perturbet) cur tanto minus 
aeftimemus aliorum objeCtiones, qui talia nun¬ 
quam obfervarunt, neque forte capiundis ejufmo¬ 
di Experimentis pares funt. (^od fi tamen con¬ 
tingat, ut pofthaec nonnulla animadvertam , quae 
vel addenda funt, vel ftatos limites excedunt, vel 
hifce noftris Obfervationibus repugnant; ea e- 
quidem, ut ut vel penitus fyftema noftrum ever¬ 
tant, modo illuftrandae infer viant veritati, candide 
me indicaturum promitto; rogans praeterea hunc in 
finem, ut, quicunque raecum feduli Veritatis In¬ 
dagatores in hac fbla gloriari geftiunt, fuis me ad¬ 
miniculis atque favore dignentur. 
Porro cum celebriores Veterum Authorum du¬ 
plicem nobis propofuerint mutationis Infedtorum 
modum, priorem Nympham , alterum vero Chry- 
Jalhdem adpellatum ; Nymphamque dixerint talem 
Vermiculi mutationem, quae propriam inde emer- 
furi Animalculi formam continet ; Chryjallidem 
contra illam Vermiculi aut Erucae mutationem, 
quae nullam penitus futuri Animalculi partem ex 
hibet: eft tamen, cur moneamus Uedorem cu¬ 
rio. 
E er nsoy , ‘ naukeurige Leefer , om n>dn cnfe onrler-^ 
vindingen te fpreeken , fullen voortgaan ; fho 
verfoeken wy beleefdelijk , dat ons niet qualijk mag 
afgenoomen. “werden , indienwe over al in \t volgen¬ 
de werk , op onfe eygene ervarentheeden , als op een 
onwrikhadre gr'ont ^ fullen fieunen ; ende daar feeke- 
re befuyten , vajle ftellingen ende geregelde Orderen, 
uyt maakén. fVant foo lang wy niet tegens deefe 
ftellingen firijdende in de natuur ondervinden ; nogte 
dat ons van andere , door tegenftrijdige bevindingen , iet 
tegens defelve kan aangeweefen werden ; foo fijn wy 
genoegfaamvande waarheid der dingen ^ die wy vo.or- 
ft ellen ^ verfeekert: behoudens dat we buyten de genoem¬ 
de ondervindingen niet en treedon ; nogte defelve te ver 
rekkende , tot andere ,die wy nogniet ondervonden heb¬ 
ben^ toe én paften-. Want anders ,, daar de natuur 
geheel onuytputtelfk is , geraakt de waarheid 'ligfe^ 
lijk in groot gevaar ; ende wy felven fijn oorfaak , 
dat de faaken , dewelke klaar in den aard der dingen 
vertoont werden , voor ons duyfter , jaa onoplojfe- 
fjk worden. Diergelijk een mijjlag fou ymant be¬ 
gaan , dewelke ,, uyt een optelling van een oneyndig 
^getal dieren , die hy of mannelijk ofte vrouwelijk te 
fijn bevond, befluyten fou ; daar nimmer mannelijke 
ende vrouwelijke kunne , in een dier te faamen, ge¬ 
vonden foude werden. En egter blijkt dit in de 
Slakken , dewelke , tweederhande natuur en deelagtig 
fijnde, te gelijk bequaam om te teelen, ende te ont- 
fangen (dan niet in haar eygen felven) bevonden 
werden: gelijk wy dat al over veele jaaren aan ver-* 
fcheide getoont hebben. Naademaal dan alle onfe 
ondervindingen tot nog toe overeenkomen ; foo is V, 
kunnen wy , in den aard der faaken felfs , niet vin¬ 
den, dat ons in onfe Orderen van fiellen tegens is: 
datwe veel minder van andere , die fulx niet en heb¬ 
ben ondervonden , nogte mogelfk daar toe bequaam 
fijn, eenige tegenfpreekinge daar in fouden kunnen 
goetvinden. Beloovende nogtans , dat foo wy naa- 
derhand, yet by, buyten, ofte ook tegens onfe aan¬ 
merkingen, fullen ondervinden , ddlwe het felve,^ 
hoe weVt ook was tot omverwerpinge onfer fiellingen, 
foo het maar tót een roem van de waarheid mogte 
firekken , openhartig fullen meede deelen : verfoe- 
kende ook hier toe de hulp ende gunfi van andere, de 
welke iverig om de waarheid naa te fpeuren , daar 
in neffens ons, haar eenigen roem fiellen. 
Eerders naademaal wy tweederhande foortén van 
veranderingen hy de vermaarde ende oude Schrijvers 
voor ge fielt vinden. Waar van fy de eerfte Nym¬ 
pha, ende de tweede Chryfalis ofte AmdWz genoemt 
hebben. Sijnde naa haar oerdeel de Nympha foo- 
danig een verandering van een Wurm , dewelke 
draagt de eyge gedaante van het toekoomende ge¬ 
dierte: ende de Chryfalis daar en teegen een wr* 
andering van em Wurm ofte Rups , die gans geen 
K dee- 
