ij 
at iu Hift, 
Aniin. L. 
v.cap. 
ïp. 
JOANI'IIS S WAMMERDAMMII 
inter Nympham fimplicera , illamque ejus fpe- 
ciem,quae auri colore fplendetj&Chryfallishmc 
vel Aurelia vocatur , accidentale quoddam , ut 
ajunt, difcrimen obfervare liceat j id iplura ta¬ 
men, attentius ponderatum, vix ullius elle mo¬ 
menti neque internam quandam, eilcntialem 
vulgo vocant, in earum natura difterentiam con- 
llituere deprehendetur. Qiiod quidem in genere 
probe intciledlum ad omnes dein Chryfallides 
fpeciatim adplicare facile eft; & in ipfa quoque 
Bombycis Nympha, live Necydalo, figillatim 
locum habet, cui Necydali & Chryiallidis,haud 
vero N ymphae , nomen a Philofophis datum eft; 
quamvis re ipfa vera fane Nympha fit,nec nifi ob 
memoratum illud difcrimen externum Chrylallis 
adpelletur. 
Ut igitur didlam illam bafin atque fundamen¬ 
tum, quo totum variarum metamorphofjw>' Infe- 
cborum aedificium nititur , & tanquam im¬ 
mota fuper rupe, dilTenticntes Philofophorum 
opiniones quafcunque eludat oportet , paulo ri¬ 
memur accuratius : omnino fciendum dl, quod 
Nympha five Chryfiillis aliud revera nihil fit, 
quam ejufmodi mutatio Vertniculi Erucae, 
aut,ut fenfu magis proprio loquamur, talis mem¬ 
brorum accretio, pullulatio, gemma, vel folli¬ 
culus Vermiculi aut Erucae, in quQ ipfiffima fu¬ 
turi Animalculi figura jam jam exprefla latet; 
aut, fi mavis, quod haec membrorum Vermi¬ 
culi vel Erucae accretio &c. fit ipfirm futurum A- 
nimalcLilura ,fub fpecieNymphaeautChryfallidis 
delitefcens. Unde, re probe introfpedta, Vermi¬ 
culus aut Eruca minime in Nyfnpham mutatur, 
fcd potius per membrorum fuorum accretionem 
N ympha evadit ; atque, ut hoc fimul attingam, 
ipla haec Nympha poflmodum haud quaquam 
transmutatur in Animalculum alatum; fed idem 
ille Vermiculus aut Eruca, quae pofitis exuviis 
figuram Nymphae adfeiverat, in Animal alatum 
evadit. Neque fane alia heic contingit mutatio, 
quam qum in pullo gallinaceo obfervatur, utpo- 
te qui non transformatur in gallum vel gallinam, 
fed increfeentibus fenfim membris Gallus vel 
Gallina fit. Eadem ratione & Gyrinus minime 
in Ranam mutatur, fed membrorum incremento 
Rana fit. 
Hinc & proficifeitur, quod in Aurelia, & 
praeprirais in Nympha, perquam appofite fic 
ab Ariftotele ^ vocata, partes artufque omnes 
emerfuri Animalculi aeque clare & dillincte in- 
ternofei queant, ac in ipfo pofimodum Animal- 
culo. Imo, quod miratu dignifiimum eft, nec 
ab ullo hadtenus, quantum novi, obfervatum, 
membrorum ifth^c difpofitio vel ipfo etiam in 
'ivy vergil It ofte gm!tvcri.vig bevinden te Viefen^ eiiit 
daarom Gulde-popkens noemen , eeng toevallig 
ondcrfcheit kunnen bemerken; het ivelke nogtan-s 
nai!keurig ingeften jijnde ^ van ganfih geen geveigt te 
(ijn bevonden fal voerden, nogte inden aart der feU 
ve een voefmtlijk onderfcheit te maken. Dit dm in 
het generaal voel begreepen Jijnde,foo kan men daar 
van omtrent alle de Gulde-popkens , in het particu¬ 
lier, eigentlyk de applicatie maaken; als ontrent 
het Popken dier Zyde-vourmen, dan ook in Jïjn bejdn- 
der plaats heeft. Dat Necydalus en Chry fallis, en geen 
Nympha van de Wysgeeren genoemt voort ,hoevoel het 
in der daat een voaaraghtig Popken is, en het voort al¬ 
leen Chry fallis genoemt, om het aangevoee/en toeval¬ 
lig onderfcheyts halven. 
Op dütvoe dan de genoemde grond ende vafligheid, 
voaar op het ganfche gebou van alle de verfcheide 
veranderingen der Bloedelooft Dierkens fteunt, en¬ 
de als op een vtifte rotfe, tegens alle de verfchïlUge 
gevoelens der Wyfgeeren, fteunen moet, wat naader 
moogen injien: foo is , datwe moeten weten, dat 
een Popken, of Gulde-P opken, niet anders en is, aks 
foo danig een verandering van een Wurm ende Rups., 
ofte om eygentlyker te fpreeken, foodanig een uyt- 
groef mg, uytwajfmg, uytbotting, ofte uytpuyling^ 
van een Wurm ofte Rups in fijn ledemaaten; dewelks 
draagt de eygen gedaante van het toekomende Dier ken 
felve: ofte anders, dait defe uytgroejing , eitde fm 
voorts, van een Warm ofte Rups in fijn Isedemaa- 
ten, is het Dierke felve in de gedaante van een 
Popken of Gulde-popken. Soo dat de faak wel inge- 
fien fjnde een Wurm ofte Rups niet verandert in een 
Popken, maar aangroejende in leedemaaten wort hy 
Popken; foo^ verandert ook dit Popken {^om'^er dit 
nog by te voegen j naderhand niet in een vliegent 
gedierte; maar defelve Warm ofte Rups, door het 
afftroopenvan fjnvel, aangenomen hebbende de ge¬ 
fit alte van een Popken, wort een vliegent gedierte^ 
Sijnde defe verandering daar en boven niet anders 
als die van een Kiiyken, het welke niet verandert in 
een Hoen, maar aangroejende in leedematen foo wort 
bet een Hoen: ofte ook als die van het jong vm -een 
Vorfch, het welke niet verandert in een Vorfch, maar 
aanwajfende in leedemaaten foo wott het een 
Vorfch, 
Hier om is V ook datwe in een Aurelia, of befin- 
derlyk in een Popken, dat Ariftoteles over aardig 
Bruytken genoemt heeft, alle de leeden en deel en 
van het toekoomende Dierken foo klaar ende net on- 
derfcheiden kunnen, als in het Beesken felve: Jijndt 
dat hooglyk te verwonderen is, ende van niemant 
datwe weten ooit aangemerkt, defe fthtkking van 
leedemaaten felfsin deWurm al kenneiyk, ende door 
