14 . J O A N'N I S S W A M M E R D A M M 11 
mihi, quod vel fcliciffimji etiam ingenia, uti v.g. 
immortalis Harveus , aliique innumeri, hac in re 
aberraverint, ftatuentes , metamorphofin heic 
non fieri externam, nec ratione incrementi alarum 
in Chryfaliide , fed internam quoad omnia illius 
membra; urpotc quae aliam induere formam 
Harvens aflerit, Chryfallidi contra omnem ra¬ 
tionem perfecti nomen ovi impertitus. QLium 
enim allertaabIpfo transformatio nec extra, nec 
intra Chryfallidem unquam locum habeat; fanc 
in propatulo eft, Ipfius hac de rc opinionem o- 
mni penitus experientiae repugnare. Interim uri 
in vera hujufce rei natura detegenda infelix fuit 
Harveus ; ita & allertam fnam transformationem 
clare & diftincte exponere nequaquam potuit: 
liquidem, negans partium Epigenefin, hujus in 
locum fubfl ituat fuae duntaxat figmentum Phan- 
tafiae, metómorphofin nullo modo comprehen¬ 
dendam. Ifthaec tamen hoc loco tanquam per 
j>arenthefin didla 'funto : quoniam enim in fin- 
gulanbus noltris experimentis modum fumus de- 
feripturi, quo alae hae, & membra reliqua ac- 
crefeunt, fimulque deraonftraturi, qutenam 
mutationes, tam in ovulo Infcdli, quam ejus 
Chryfaliide ( quae bina ejufdem efle naturae 
comperimus), fingulis diebus, donec Eruca inde 
Papilio prorumpat,occurrant; hinc non diu¬ 
tius huicce rei nunc immorabimur. 
Oriod fi igitur accurate quis perpendat acciden¬ 
tales hafce differentias, quibus cum ipfae inter fe 
Nymphae, tum Chryfiillis a fuo Papilione, tum 
denique reliquae Nymphae ab ante reccnfitis fuis 
Infectis diferepant; atque vicifiim illas dotes, 
quibus eaedem rameum ipiis fuis Animalculis, 
quam univerfira inter fe mutuo conveniunt; ei 
profedto luce meridiana clarius elucefcat opor¬ 
tet, Nympham atque Chryfallidem ratione eo. 
rum, quae ad intimam iitriufquc naturam perti¬ 
nent, revera ne hilum quidem inter fe differre: 
quum haec aeque , ac illa, infedti inde prodituri 
formam nitide atque exacte rcprsefcntct. Id in¬ 
terim lubentes largimur, quod repra:fentatio h^c 
in priore, quam in polteriore, nudior fit6c ma¬ 
gis diftindta: verum tamen & tota haec res ab o- 
culi contemplantis acie , manuumque evolven¬ 
tium dexteritate, dependet; praeterquam,quod 
indefelfo Scrutatori abfconditiffima quaevis tan¬ 
dem patefiant. Nobis hinc perquam facile eft, 
omnes futuri Infedti partes in quacunque demum 
Chryfallidam fpecie exhibere : imo (nc quif- 
piain tergiverfator forte cum magno Harveo ob¬ 
jiciat , perfedtum heic adefle ovum , quod lapfu 
temporis transformari & membra acquirere pofilt) 
in. 
\Jlatiden, gelijk de onjlerjfelijke Harveus, endefaex 
j oneyndig getal andere meer , daar ontrent gedrwaalt 
hebben: fiellende een metamorphofa^ niet van buy- 
ten, en ontrent de armgroeying der vleugelen van het 
Gulde-Popken ,maar van binnen ontrent alle de leeden 
van het J'elve Gulde-popken ; die hy fegt dat haar 
hervormen; V geen hy tegens alle reeden een vol¬ 
maakt ey dan noemt. Maar naademaal fijn gefielde 
verandering nog binnen , nogte buyten het Gulde- 
popken.^ dit plaaM grijpt ^ Joo is dat fijn gevoelen 
hier tegens alle ervarentheid te fi rij den komt. Maar 
gelijk hy ongelukkig is gevoeefi om de regte waar¬ 
heid hier van te ondervinden , foo is hem ook niet 
mogelijk fijn gefielde verandering verfiaanbanr te 
manken , loochenende een toefetting van doelen s 
endenaa fijn inbeeldingen een onv erft aanh aar e ge¬ 
daante vervorming in de plaats fimeedende. Dan na- 
dcmaal iiy in orfie hefiondere ondervindingen de ma¬ 
nier hoe defie vleugelen en de andere leeden komen aan 
te groeyen, Jiillenbefichryven, ende met e enen toonen 
wat voor veranderingen , fioo in het ey van een bloe¬ 
deloos dier, als in fijn Gulde-popken (Joet welke wy 
van een natuur bevinden te wej'en ) dag voor dag, tot 
het in gejlalte van een Rups endeCappelleken daar uyt- 
kruypt, aan te merken fijn: fioo is H datwe het voor 
tegenswoordig hier hy laat en fi uiten: fiijnde dit gc-^. 
fiegt don een tujfihenreeden. 
Deefie toevallige onderficheidentheeden dan, fihtron¬ 
trent de Popkens onder malkanderen, als ontrent het 
Gulde-popken met haar Cappelleken, en de verde¬ 
re Popkens met haar aangeroerde Dierkens, wel aan¬ 
gemerkt fijn de, als ook van gelyken waar in datfie o- 
vereenkoomen , fioo met de Dierkens fielve, als in V 
gemeen onder malkanderen, fioo blykt immers klaar- 
lyk, dat het Popken niet van het Gulde-popken in 
den aard der dingen in het alderminfte wefientlyk ver- 
fichilt; want zoo wel het eene als het andere Popken 
de gedaante van het toekoomende Dier ken net ende or¬ 
dent elyk vertoont. Hoewel nogtans datwe geern toe¬ 
ft aan, dat de vertooning klaarder is in het eene als 
het andere; maar dit hangt alles aan het oog ende 
de hand waar mee de het befiien ende ontleed werd, be- 
halvcn dat nietter tyt voor den neerfitigen onderfiheker 
niets verborgen hlyfit. Waarom wy ook fieer makke- 
lyk in alle fioorten van ChryfialUdes, alle de leeden 
van het toekomende Dier ken vertoonen kunnen: ende 
dat fioo wel , op dat hier niemant edn uytvlugf 
komt te maaken, oogende mogelijk met den Heef 
Flarveus op een volmaakt ey , dat metier tyt fiou 
kimnenvervormtwerden en jeeden verkrygen; in den 
ogenblik haar er verandering fielfis, ofte in het be¬ 
gin , ah in het midden, ende eynde : jaa in de 
wurm 
