BlBLlA NATÜRAE. 
S- 
Tomre manief haarer verandèriitgen komt iefiggen. 
Te r egt en nochtans tegens den vermaanden ivyjgee^' 
Arifloteles in V /elfde hooftftuk bejluytende, dat een 
Gülde-popken vaneen Rups geen Ey is. Dit Jyn fynè 
vidordpn: Gaeterum {/egt hy) quid hic cum ovo 
communionis ? illud alio animali deponitur, ex- 
fors adlualis vitae & motus; Aurelia a nullo de¬ 
ponitur. éed ab uno in aliud transformatun 
Egter hoe’wel hy lochent het een Ey te ivefen , foo 
durft hy ook niet j eggen het een Dier te Jyn: maar 
hy houdftaande , dat het iets is tu/ihen. het eene Dier^ 
ende het andere; als fynde hy hem een derde tujfëhen 
een Rups ende een Cappel. hy vaart dan voort. Nihi¬ 
lominus {/egt hy ) Ovum non efle Aureliam ex 
praedidislkis patet, eftque revera Erucae in hanc* 
atque hujus in Papilionem transmutatio quaedam 
dicenda, non generatio. Maar nademaal hem dé 
Jaak al te voonderlyk fchynt , ende ais geheel onop^i- 
lojfelyk; die nogtans feer ligt is te verklaar en , endé 
niet fnvaarder is , als wy fe ons felve verbeelden ; 
foo neemt hy ^ gelyk in foo een gelegentheyt ivy dik~ 
maal fen gebeuren ^ Jyn toevlugt tot GODS onbe¬ 
paalde Mogentheyd: eindigende in deefe woorden. 
Satis fcio {/egt hy ) quam Ariftotelici ingenium 
mirifica transmutatione torquent, & DEI inde-; 
terminatam potentiam nobis commendant. 
Maar verlatende de gelétterde ^ dewelke haar feeié 
verkeert inbeelden , alle ende ook defe waarheeden , 
inde oude en vermaarde fihryvers opgejlooten te Jyni 
daar nogtans de vrugtbaaré natuur alle /bomers dé 
/elfde naakt én klaar aan ons vertoont j endé daar etp 
booven nog foo milt isy dat/e in H 7mdden van ih 
winterdoormiddel vaneen oven, ofte andere door 
kunfi veroor/aakte warinte^ ons haare veranderim 
gen ontrent deefi faaken, gelyk wy 7neenigmaal on-r 
detvonden hebben, 7iiet enwygert klarelyk te vertoom 
reen. Sao laat ons nu eens, in een ofte twee voor^ 
heelden, foen; met wat faftelyke onwaarheeden JelJs 
perfoonen, die haar leeven,/oo in het onderfoeken tatt 
de teeling der dieren in ^t gemeen, als in bet onver¬ 
drietig navor/chen van de veranderingen dee/cTt 
Dierkens in V hefonder ^ doorgehragt hebben , dê 
fuyvere en de waare verteoningen dee/er verwijfe- 
lingen; mitmtrelyke uytgroeingen in kenhaare lee- 
den, bemeufelt en verdonkert hebben. 
Voor cerjl komt ons dan te vooren de tweede Dê- 
mocritus, khxN&MS,dewelke daar in teegens de hel¬ 
dere waarheeden dee/er ondervindingen met Arifto- 
teles over een komt, dat hy het Gulde-popken, dap 
inder daad het Dierken felve is, een volmaakt Ey 
noemt, ende waar uyt het Dierken door vervor- 
ming nog eerji gehoor en fon moeten werden. Syfie 
¥^■03 a-, ubiait: 2'alia fuocins funt In/eBormn fe- vooorden luyden, in/yn a boek van de voorteeling deit 
tameh eodem ih capite contra Arijlotelis, Philo- 
lophi celeberrimi, effatum recte eoncli:j)dat,quod 
Chryiallis Erucae haud fit bvum. En ipla ejus 
verba! Gaeterum, inquit, quid hic cum ovo com¬ 
munionis 'i illud alio Animali deponitur , exfors a- 
Plualis vitae &' motus: Aurelia a nullo deponitur , 
fed ah uno in aliud transformatur. Interim ^ quan¬ 
tumvis neget Aureliam ovum efle, haüd tamen 
& Animal eam appellare audet, ftatuens potius, 
quod fit medium quodpiam inter hoc & illud A- 
nimal; cum juxta ipfius opinionem fit tertium 
quid inter Erucam Papilionem. Ita enim por¬ 
ro loquitur: Nihiloniinus Ovum nxnt ejfe Aureliam 
ex praediBis fatis patet, ejique revera Erucae in 
hanc, atque hujus in Papilionem tranfinutatio quae¬ 
dam dicenda, non generatio. Verum quandoqui¬ 
dem res haec Ipfi nimis prodigiofa & quafi penr- 
tus inexplicabilis videtur, quae tamen admodum 
facile explicari potefl;, nec nifi ab Imaginatione 
noftra impenetrabilis fingitur; hinc, quod in e- 
jusmodi cafibus haud faro fieri folet, ad imrnen- 
lam Dei potentiam confugiens hifce verbis finit: 
Satis/cio, quam Ariftotelici ingenium mirifica trans¬ 
mutatione torquent, & Dei indeterminatam Poten¬ 
tiam nobis commendant; 
Sed fuö relinquimus geiiio Êimditörum illos j 
qui temere opinantur, uti cujuslibet alterius* ita 
&hujufce rei veritates invetuftis atque celebriori¬ 
bus Audtoribus reconditas efle: cum tamen al- 
toa mater* Natura,aeftate quavis nudas eafdem 
atqite manifeffilTimas nobis exhibeat; 6c infuper 
adeo benigna fit, ut* media etiam hyeme, ope 
caloris * fornace aliave arte eXcitati, fuas in hifce 
rebus mutationes* prout pluries fumus experti, 
clare nobis demonftrare haud renuat. Videamus 
potius uno alterove Ipecimine* quam palpabili¬ 
bus mendaciis genuinae & nativae harumce mu¬ 
tationum, quae naturales duntaxat membrorum 
in confpedlum prodeuntium pullulationes funt, 
imagines ab ejuflnodi etiam Viris commaculatae, 
inquinatae,8e obfufeatae fint, qui tam indagatione 
generationis Animalium in genere* quam perti- 
naciffimo mutationum horumce fpeciatim Infe¬ 
ctorum ferutinio totam aetatem triverunt. 
Primus igitur in Scenam prodeat alter ille De¬ 
mocritus , Harveus * qui limpidis Experimento¬ 
rum veritatibus in eo praeprimis adverfatur * 
quod cum Ariftoteié ftatuat, Chryfallidem , quae 
ipfum tamen revera Infedbum eft, perfeBum elie 
lib. de evam , atque ex hoc demum ope transformatio- 
faim. Ex- Infedlum nafei debere. Audi ipfiflima Ejus 
UCi II, 
mma 
F a- 
Dm 
