20 
J O A N N IS S A¥ A M M E R D A M U 11 
Epigenefin fieri dicimus ; fenfim nempe , partem 
pofi partem: efique ifihaec prae altera , proprie diBa 
generatio. 
Priori modo fit Infe Piorum generatio ^ ubi Vermis 
per Metamorpliofin cx Ovo nafcitur j vel ex iM- 
tcria putrefcente {humido-ficceficente^ velficco-hu- 
mefcente) primordia procreantur,, e quibus (tanquam 
ex Eruca ad perfe&am magnitudinem au Pia,, vel ex 
Aureli a') par Metamofpliofin Ptfp/V/o vel Mu fica o- 
riturjufia magnitudine , nec a primo ortu quid- 
qiiam audlior fit. PerfePliora autem Animalia fian-^ 
gulnea , per Epigenefin, five partium fiip er ad ditio¬ 
nem Jiunt ; ac poflquam nata fiunt , adoleficunt ér' 
ad uk/aIv pertingunt. In illis cafus feii fortuna 
Videtur maxime generationem promovere in quibus 
forma oritur ex potentia materiae praeexifientis , 
caujjaque prima generationis efi materia potius, quam 
ejjiciens externum; unde etiam Animalia haec imper- 
JePllora fiunt, ér genas fiuum minus fervant i a , mi- 
nufique perpetua , quam fianguinea terrefiria vel a- 
quatilia, quae ab univoco principio (nempe ab 
eadem fpecie) aeternitatem confequuntur : /;«- 
jifique rei caujfam primam Naturae & Virtuti vege- 
taiivae afiignamus. 
Quaedam igitur Animalia faa fiponte neficuntur , 
ex materia fiponte vel cafiu concoPla; ut Ariftoteles 
Metaph. L. vii. c. 9 . videtur ajjerere. Quorumfic. 
materia potejl a fie ipfia moveri,eo motu a caju, quo Je¬ 
men movet in generatione aliorum animalium. Idem- 
que in generatione animalium contingit, quod in ar¬ 
te; quaedam enim ah arte fiunt, atque eadem a ca¬ 
fiu, utfianitas: quaedam nnnequam fine arte, ut do¬ 
mus. 
Apes, Crabrones, Vupiliones ér' quaecunque ex E- 
rtica per Metamorphofin generantur , caJu orta , 
ideoque genus fiuum haud fiervantia dicuntur: Leo 
vero, aut Gallus , nunquam cafiu, aut fiponte 
tanquam a natura, (ive opijke fiacultate divini 0 - 
re 
gint vaneen Deel gelykvan eenoorfipronk; endedoof 
middel derfielve foo veerden de vorder e leedemaaten 
verkrcegcn; Ende deefic Dieren fieggen vcy te voorden 
door toevoeging , ofi toedoening van deelen ( Epi^ 
genefis ) ellenkskens, voerdende namelyk bet eene 
deel naa het ander; ende dit is eygentlyk geboorte, 
ofite telinge, als het eene deel eer is als "^t andere. 
’’ Op de cerfie voyfie gefichiet de teeling van de 
bloet ontbeer ende Dieren, alvmar de Wurm door 
Vervorming ( Metamorphoils ) een Ey gehoo-^ 
ren voert; ofite uyt een verrottende ofi vergaande 
JhjJe (een vogtigheid epdroegende ofte eenlge droo-^ 
ge Jüke vervügtigende) voorden de beginfelenvoort- 
g et eelt, uyt voelke {gelyk uyt een Pupje tot volko-» 
men grootte vermeerdert fiynde, ofite uyt een GuU 
de-popken) door vervorming een Cappelleken, of 
Vlieg, met volkomen groote gehoor en voerd, hes 
voelke van Jyn eerfie oorfipronk niet het gering fie 
grooter voerd. Maar de volmaakter Dieren, die 
hhet hebben, die voorden gehoor en door een toefietting, 
of bydoening van deelen, (Epigenefis), ende nae 
” datfe gehoor en Jyn voorden Je grooter , ende geraa- 
” ken tot haar vollen ouderdom, ofite anders tot haar. 
” befie levens kraght. Inde bloet-cntheerende Die- 
” ren fichynt bet geval gevoeldlg de voortteeling tê 
” bevorderen; in defielve voort de gedaante gebooren 
” uyt kragtvandevoorvoefiendejloifie, ende de eerfie 
’’ oorfiaak van de teeling is meer de fioffe , als het 
” voer kende uytvoendige ; voaarom ook deefie Dierea 
” onvolmaakter Jyn, ende haar gejlagt minder on- 
” derhoudende, ende minder duurende ofite befiandig 
” hlyvende, als de bloet-ryke, aard oj'v'at er Dieren, 
” devoelke van een eennarnlg hegintfiel (naameoitlyk 
” van defielve gemeene gedaante ) haare eeuvoigheid, 
” ofite haare altyt-duurende onderhouding verkrygen e 
ende deefier fiaake eerfie oorfiaak fichryven voy toe 
” de natuur , ende de groeiende kragt. 
” Eenige Dieren dan groeien van haar fielven,uyt 
” een fiojfie die van fielven, ofte door V geval, bereit 
” igclyk Axï&otó.tsJchynt tevoillenfiggen. Wel- 
” kers fiojfie namentlyk van haar fielve kan be- 
” voeegt voerden, door die bevoeeging van V ge- 
” val, door voelke het faat beweegt in de teeling 
’’ der andere Dieren. Het fielve gebeurt in de tee- 
” ling der Dieren, dat in de kunflgebeurt: eenige Jyn 
” door de kunfi, ende defielfide ook van k geval, als 
” degefiontheid: eenige Jyn nooit fionder kunfi , als 
” een huys. 
” DeBeyen, deïlorfielen, Capellekens, ende alle 
” die uyt een Rupfie [door gedaante-vervorming geteelt 
” voerden, die worden by geval gehoorne, ende haar 
” gejlagt niet onderhoudende Dieren gefiegt: maar 
een Leeuvo, ojte Haan,die en voorden nooit door geval 
' f ofite 
