B 1 B L 1 A NATURAE. 
33 
ècternat. Natura igitur in hifce Infe<5tis follici- i 
tac Matris, & egregii Patrisfarailias exemplum ^ 
nobis ob oculos ponere voluit. N ec fane incon.- ( 
gruuni foret, uti olim pigri ad Formicam magi- ^ 
itrara ablegati funt, ita& conjugibus officii fui / 
incuriofis hocce exemplum proponere. 
1 
Quemadmodum ergo ex hifce noftris experi¬ 
mentis, c\\xzc Goedartianis penitus contrariantur, ^ 
(tametll accuratiffimus hic Vir & redte illa obfer^ 
vaverit, & icones eorum non adeo inconcinnas 
dederit) abunde innotefcic, quam falfasIs feque- , 
las illegitime inde deduxerit, & conftantiffimam 
Infectorum bafin hac ratione cafui penitus obno¬ 
xiam fecerit: ita nunc fundamentum hocce, quo 
univerfum mutationum Infedtorum aedificium , 
tanquam rupe inconculfa, nititur, denuo reftau- 
raturi, fequentia, ut indubitata axiomata, poni¬ 
mus. Primo, quod Eruca ante ftatutum a Na¬ 
tura tempus, i. e. antequam ultimum incremen¬ 
ti fui terminum attigit, mutari nunquam poffit. 
Secundo, quod, ètiamfi Erucae eo jam tempore 
mutari queant, quo adhuc aliquamdiu comedere 
poflent, id tamen nihil omnino habeat efficaciae 
ad aliam ipfis formam conciliandam ; quamvis 
nihilominus lubentes fateamur, magnitudinis 
quoddam diferimen inde pofle proficifei; quod 
interim nec a Goedartio^ nec ab alio quopiam ha- 
ftenus obfbrvatiim novimus. Unde Tertio mini¬ 
me necelTum effe arbitramur, ut Eruca tamdiu 
pafcatur, donec fponte fua cibo abftineat; quo 
enim tempore mutationem fubitura eft, paflionis 
negotium non modo fupervacaneum efl & diffiw 
cilc, fed & omni prorfus utilitate caret: cum po- 
fitiones iftae,prout ante dictum efl, non ex natura 
rerum, fed e falfis Cl.Goedartii phantafmatibus 
iint depromptae. Is enim haud fatis preflb pede 
fua fecutus experimenta, femet ipfum, & du¬ 
bio procul alios innumeros ita in errorem fedu- 
xit. 
Porro, ut ad finem properemus, id quoque 
pro rato habemus, Erucas, ubi ad fummum in¬ 
crementi fui apicem pervenerunt, i. e. omnia ea¬ 
rum membra fub cute in debitam magnitudinem 
excreverunt, mutationem fuam adordiendi non 
copiam folum 8c poteftatem, fed etiam liberum 
quafi arbitrium habere; ita tamen, ut penitus eam 
praetermittere haud valeant; quandoquideqa pro¬ 
tuberantia, 8c in Nympham abire velut geftien- 
tia membra pelliculam lapfu temporis perrum¬ 
punt j etiamfi poftmodum adhuc temporis quo¬ 
dam fpatio alimentis vefei queant. Neque in- 
te- 
de nalaaten , ais door een eerelyke omhèiftngè fyn 
gejlagt komt te vereetmigen. Soo dat de Nattmt 
ons hier ^ ais een forgvuldige Htiyswyf^ ende eetl 
kloeken Huyfvader^ onder de Bloedeloofe Dierkens^ 
heeft 'willen vertoonen. Ende gelyk eertyds de Luy'^ 
aards tot de Mier ge’vo eefen Jyn, fio jnogten ivy dê 
ongeregelde Hwwelyken ut/ tot dit voorheelt koO“ 
men te ivyfen. 
Gelyk nu uyt deefi onfi voorgcflelde ondervindin-^ 
gen, flrydende geheel tegens die van den natikenrigcti 
Goedaert, (Jjoevoel nogtans dat defilve te regt 
van hem ondervonden fyn , ende enigfns nettelyk uyt-^ 
geheelt ) genoeg fiam hlykt , hoe onagtfaam hy fyn 
valfehe gevolgen daar uyt getrokken heeft t ende al-^ 
fio door defelve den onver ander lyk en grontvejl vati 
de Bloedeloofe Dierkens geheel gevaUig gemaakte 
Soo is V, dat voe om deefi grond , ^aar op het gant-" 
fchegeheu van de veranderinge der Bloedeloofe Dier¬ 
kens , ais op een vafte rotfe , fieunt , te herflellen , 
ftaande houden; Eerfl ^ dat een Rüpfe voor haar na^ 
taurelyken tyt , dat is eer fi haaren vollen voasdom 
hekoomen heeft , nooit en kan veranderen. Ten Tv)ee- 
den., dat^ hoeveel de 'Rupfen kunnen veranderon .^afi 
fe nog eenigen tyt fouden kunnen eeten ^ egt er dat 
felve^ om haar een'' andere gefialte te geeven, ganfih 
niet hybrengen kan >• hoeveel nogtans vey geern be¬ 
kennen^ dat fe in gefialte van Dierkens wat kleen- 
der, ofte grooter, daar door te voorfchyn koomen: 
Hgeen egter nog van Goedaert, ofte vaniemant an¬ 
ders^ datwe weeten, ooit ondervonden is. Waarom 
loy ten Derden , in het aldergeringfie niet noodig 
agten , een Rupfe foo lang te moeten Voeden , tot 
dat fe van felve van het eeien komt op te houden : 
Wmt als fe willen veranderen , foo is het voeden 
niet alleen overtollig ende moeyelyk , maar ook fon- 
dcr het minfie nut; fynde^alsgefegt, deefeftellingen 
niet uyt den aart der dingen, maar alleen uyt da 
' herjfenbeelden van den Heer Goedaert getrokken. 
■ Dewelke, nietojnfigtig genoeg fyne ondervindingen 
■ volgende, daar door fg felve , ende fikder twyffel 
een cneyndiggetal anderen, misleidt heeft. 
Vorder, om tehefiuyten, foo houden wy fiaande, 
■ dat de Rupfen , wanneerfe tot haar vollen wafdom 
■ gekmnenfyn ; dat is, als alle haare leedekens ge- 
1 noegfaam onder haar vel fyn aangegroeit; dat fe de 
1 verandering niet alleen in haar magt, maar gelyk 
I als in haar keur ende wil hebben: kunnende nog- 
1 tans, door reeden dat de uytpuylende, ende haar aU 
- tot een Popken fpeenende, leedemaaten metter tyt 
- haar vel doen openharfien; de genoemde verandering 
. in '’t geheel niet uytfiellen •, hoewel fi nog eenigen 
- tyd daar naa eeten kunnen. Het welke , gelyk ge- 
- 'tn haarniet anders voorthrengt, als alleenig 
I dat 
