J o ANNIS S WAMMERDAMMII 
neas llillantibus, profc6tae fint? ld vero tum 
praeprimis obtinere pofle videtur, quando In- 
feclra ejufoodi hoe illove anno fupra moduni 
multiplicata funt: prout circa Papiliones, Mu- 
fcas, Culices &c. faepius fieri experimur. 
Similem quandam de aqua fanguinea oblèrva- 
tionem mecurn deinceps communicavit Vir Cla- 
riffimus. Florentius Schuyl ^ cum viveret. Medi¬ 
cinae in Academia Lugduno-Batava Profcflbr* 
qui mihi retulit, Ie tempore quodam ftudiis in¬ 
tentum rumoris quidpiam percipere , ejuique, 
quum fienfim increfeeret, caulam fciendi cupi¬ 
dum reddi 3 vix tamen hoc fibi venifie defidc- 
rium,cura & eodem mox tempore expleretur. 
Ancillarum enim fuarum quandara fubito accur- 
rifle, ipfique voce fingultibus interrupta nar- 
rafle, quod aquae Leidenfes in fiinguinem fint 
mutatae. Quo quidem intelledlo Vir memora¬ 
tus quamprimum fele in naviculam conferens, 
loco ipfi indicato fiinguineam illam aquam vitro 
hauriebat, eamque follicite contemplando non- 
nifi rubellis Animalculis fcatere animadvertebat. 
Ita fubitus terror in diuturnam abiit admiratio¬ 
nem. Antequam nunc ad alia me confero, cu- 
riofis Naturae rufpatoribus interea methodum 
aperiam, qua haec & ejufmodi alia Infeóla aqua¬ 
tica in aquis detegi, atque detedla accuratius 
examinari queunt. 
Ad Infcdfa igitur in aquis detegenda magis 
idoneum novi nihil, quam vas vitreum, vulgo 
urinale didtum: quod fi enim id ventre cavo gau¬ 
det paulum ardiore, fieri aliter non poteft ,quin 
minimum, inibi natans, Animalculum ilico vifui 
noftro offeratur j quandoquidem ipfa contenta 
aqua nobis tunc vcluti ufum microfeopii prae- 
ftat. Unde &, prout vitrum capacius efi; vel an- 
gufl;ius,ica & Animalculum ineo minus majufve 
exhiberi videmus. Attamen probe animadver¬ 
tendum efl, quod augmentatio haec cerni non 
poffit, nifi Animalculo ad vitri oppofitum latus 
natante. Ubi femel fic detedum efl; Infedum, 
transferri id quidem potefl in ampullulas vitreas 
adhuc minores, in quibus membra multo difiin- 
clius licet internofeere. Quin & microfeopium, 
ex unico quodam laevigato vitro conflans, ma¬ 
gno cura frudu quis heic adhibuerit- Porro & 
alia infuper adminicula praelio funt ad Animal- 
cula haec audiora videnda : nos minimos nobis 
globulos dimidiatos ex vitro conflari curavimus, 
tn quibus infedum, cura tantillo aquae repofi- 
tum 
fouden voortgekoctnen Jyn. Ende dit Jou dan voor^ 
namentlyk plaats hebben , ndanneer de genoemde 
dierkens f een oft ander jaar feer vermenigtvul- 
digt fouden Jynais dikmaal ontrent de Capellen , 
Vliegen^ Muggen ^ ende foo voorts^ te gebeuren on¬ 
dervonden voerd. 
Soo heeft my naderhand diergelyk een bevhsdin- 
ge van bloedige vtaater vieede gedeelt de Heer 
Florentius Schuyl, in fjn leeven Opperleeraer in 
de Geneeskunji tot Leiden ; nvant fnde (^foo hy 
verhaalde) op een dag befig in Jyn hoeken^foo 
hoorde hy eenig gerugt , het welke allenskens ver- 
meerderende ^ hem naukeurig maakte om "’er de om- 
faak van te verf aan : dan Jyn begeerte was foo hmfi 
niet gebooren ^ of fy wierd ook ter felver tyd daste- 
lyk voldaan. Want eene van Jyn dienf maagden, 
fchielyk tot hem kopende , verhaalde hem ?net bik- 
kent geluyd , dat het water van Leiden in Bloet 
verandert was. Het welke verflaan hebbende Jbd 
begaf de genoemde Heer fg datelyk in een fibayt- 
ken-j ende op de aangeweefene plaats een glas vm 
het bloedige water gefehept hebbende , foo is ah 
hy het naukeurig befagh , dathy bevond het niet els 
met rootagtige dierkens vervult te weejen. Wor¬ 
dende fio de fchielyke vrees verwijfelt in een lang- 
duurige verwondering. Eer ik^ nu hier eyndige, 
Jal ik de nauwkeurige onderfoekers van de Natuur 
ondertujjchen meededeelen de manier, om deeji en 
de andere waterdierkens in het felve te ontdekken , 
ende om de felve ontdekt hebbende , wat nauwer. Je 
kunnen onderjöe’iien. 
Om dan de DierJ^ens in het water te ontdekken, 
foo bevinden wy 7iiet bequaamer als een Water-gl&s, 
of urinaed: want indien het felve eenigfns kleen 
van hol is , foo en kant niet weefen , nademaal bet 
waater ons als een vergrootglas daar dan dient; &f 
het minfle dierke, dat daar m fwemt , word datelyk 
aan ons oog ofttdekt. Waaro7n naa het glas groot ef 
kleen is , wy ook het dierken daar kleender of gros¬ 
ter in vertoont fien te werde^i. Dan hier op moet 
gelet Jyn, dat de vergrooting van ons itiet gefm 
kan Werden , ten fy het dierke aan de ander fyis 
van het glas Jwemt. Deefe on dekking gedaan fyn- 
de , kan men het dierke in nog kleender glaafc-bolk- 
kens plaatfen , waar in jJien nog veel onderfchey- 
dentlyker de deelen Jien fal. Soo kan men ook een. 
vergroot glas , V geen uyt een enkelt gefeepen glas 
befaat , hier meede met groot nut gebruyken. Eer¬ 
ders kan men 770g andere, iniddelen , o?Jt deeje dier¬ 
kens grooter ie fen, aanwenden: Soo hebben wy otis 
laaten blaafeji feer kleene halve bollekens van glas t 
in welke als het dierke in een weinig waater van 
ons gefet wy het felve Jeer makkelyk met een 
ver- 
