B I B L I A NATURAE. 
97 
Hiftoria naturalis COCHLEAE 
OPERCULARIS ^ iconibus accura- 
tijjimis illujirata. 
INTRODUC TI O. 
Q uamvis inter impura Animantia, quibus 
vefci vetitum erat, apud Judaeos relatus 
fit JLimax: haud tamen omnem penitus ufum 
ejus rejecerunt. Regius enim Pfalmiftes mo¬ 
rale dogma inde mutuatus optat, ut impii, col- 
liquefcentis inftar Limacis , interire cogantur. 
Qiiare, ut immundum fit & mucofum Animal- 
culum Limax, haud minus tamen ab illis con- 
fidci-ari meretur, qui Opera Domini invefiiga- 
rc adlaborant. 
Multae etiam Gentium Chrifto addidtarum 
Limacibus vel inter bellaria menfae fecundae 
vefcuntur; quamvis tamen omnes Limacum 
fpecies huic non adhibeantur ufui. Sola enim 
Cochlea valvata, Alie-Kruyk vocata, quae in 
mari aut aquis degit, codla prius & probe fale 
condita, nodra in Patria, comeditur, nec fere 
fapidum quidpiam habet, praeter hepar j cum 
mufculi ejus tenaciores fint. 
Aliae Nationes , uti Itali, Teutones, & Gal¬ 
li , Cochlea vinearum hunc in finem utuntur, 
illo praefertim tempore, quo ea poft menfium 
aliquot inediam a fordibus fuis femet repurga¬ 
vit. Tum enim in domunculae ejus orificio 
operculum, tanquam exgypfo,concrefcit,quod 
terram, aliaique quasvis illapluras quisquilias 
arcet: fiquidem id genus Cochlearum ultra 
feptimeftre fpatium, ab autumnali nimirum uf- 
que ad vernum tempus, fine ullo proiTus motu 
jaceant omni vidlu abftinentes. 
Cochlearum domunculae, fanguis, atque o- 
percula, fuos quoque in arte Medica ufus prae- 
ftant. Inter opercula autem praeprimis heic me¬ 
moranda eft Blatta , fi ve operculum Muricis 
vel Cochleae purpuriferae, quod cum Byzan¬ 
tio, oppido quodam Africae, in qua olim purpu¬ 
rariae officinae vigebant, ad nos deferri foleat, 
inde Blattae Byzantinae nomen obtinuit. Atta¬ 
men hodie quaecunque Cochlearum opercula in- 
difcriminacim hoc nomine infigniuntur ^ quam¬ 
vis tantae dentur haec inter opercula & totupli- 
ces difterentiae, ut integer de iis tradtatus, fuo 
fane ufu non cariturus, conferibi pollet. 
Mihi propofitum nunc eft, de Cochlea Vi¬ 
nearum, five Operculari dida, agere, ejufque 
& 
Verhandeling van de V/YNGAART-* 
SLAK, door keiirlyke afbeeldingen 
opgeheldert. 
INLEYDING. 
H Oewel de Slak onder de onreyne Dieren hy de 
Joden gejielt is , die men niet en vermoght 
te eeteu: eghter foo is haar gebruyk niet i’enemaal 
by hm verworpen geweejl. Want de Koninklyke 
Sanger^daareen zedelyke leering uitnemende pvenfchh 
„ Dat de godtlofen , als een fmeltende Slak moeten 
„ heene gaan. ” Soo dat , hoewel de Slak een on- 
reyn , ende Jlymerigh , dier ken is, evenveel laat het 
niet naa aanmerkelyk te weefen^ voor die de wer¬ 
ken des Heeren onderfoeken. 
Vele Volkeren onder de Chriftenen eten felfs 
de Slakken voor een delicaat nagereght: Hoewel dat 
alle foorten van Slakken daar niet toe gebruykt 
worden. Want het is alleen de Alie-Kruyk , Y geen 
een zee of waterjlaxken is het welk men in ons 
Vaderlant daar toe gebruykt , naa dat het gekookt 
en welgefouten is. Synde het voornaamfle gedeel¬ 
te , dat daar fmakelyk in is , niet anders als de le¬ 
ver , want de fpierenJyn taey. 
Andere Volkeren, als Italianen., Hoogduytfchen, 
en Franfchen , die gebruyken daar toe de Wyngaart- 
Slak, en dat voornamelyk op die tyt, wanneer hy 
Jigh gefiiyvert heeft van fyne onreynigheeden, heb¬ 
bende eenige maanden langh uytgevafl. Op welken 
tjt in de mont, of opening van het hoornken, een 
dckfel als van plaajler groeit , dat haar voor alle 
invallende aarde en andere cnrejnigheid bewaart. 
Door dien fy over de zeven maanden, als van het 
najaar tot het voorjaar, fenemaal Jonder eenige be- 
wegingh fiil leggen , en van eten ophouden. 
In de Medicynen hebben de huyskens der Slakken 
mede haar gebruik , als ook de Slak , fyn bloet en 
dekfel fclve. Onder welke dekfels hefonderlyk de 
Blatta is, of het dekfel van de Burper-Slak. En 
alfoo dejelve van Byzantien een oort uyt Ajri_ 
ca , daar men veel purper wel eer verfde, pleeg en 
gevoert te worden , fo hebben die de naam van 
Byzantynfcke Blattas verkreegen. Maar tegens- 
woordignoemt menin de winkels alle dekfelsvan Slak¬ 
ken fonder onderfcheyt met die naam. En dat n.et 
tegenflaande, dat het verfchil ende onderfcheyt in 
defe dekfels zoo groot ende menigvuldig is , dat 
men daar een garfch traJaat van fou kunnen befchry- 
ven , het geen fyn nuttigheid fou hebben. 
Myn voorneemen tegenswoordigh is, om van de" 
Wjngaart Slak te handelen, en Jyn aart en voortte^ 
B b ling 
