10 6 . * 
Tab. IV. 
l-ig. VIII. 
a. 
h. 
c. 
é. 
JOANNIS S WAMMERD AMMII 
Iburius obrervavi. Externam nimirum primo 
tunicam, quam Uveam voco. Tres deinde intus 
Humores ,.aqueum fcilicet-, cryftallinum & vi- 
ti'eüm. At ecquis fidem liifce adhibeat ? Profe¬ 
cto enim credibili majus videtur, quod in apice 
imo potius in pundtulo, calami fcriptorii cufpi- 
dem> non fuperante, tantum artificium & tanta 
miracula fint recondita. Verum quid eft, quod 
DEL, horurace omnium Fabri atque Condito¬ 
ris, Potentiam excedit ? Nec cafui ergo nec for¬ 
ti’ullus heic locus effe potefl; nifi apud ejufmo- 
di'homines, qui-cognitionis naturalis fcalam de- 
ftruuiit atque rejiciunt, ne hujufce gradibus ad- 
fcendentes- ad fapientillimum ArchiteCtum dedu¬ 
cantur , atque vel minutiffima Ejus Opera con_ 
templando incitentur ad femet ipfos cum faero 
quodam'hoiToie & profundiilima humilitate co¬ 
ram Eo profternendum, fuisque opinionibus & 
vitae priftinae, abfque DEO DEIque amore, fb- 
K htiêtenus mundo addidtae, valedicendum. 
Qltodfi Uvea ifthaec Tunica micro fcopio con- 
^■^icitur j tolium ea veluti Rapum refert, ad 
fummam ufque nigredinem uflulatum, & hinc 
i-riinc difruptum, una cum extantibus quibufdara 
Êbruhs, quaTum ope ilia cum partibus adjacen¬ 
tibus connexa erat. Ubi vero iflhic oculus, e- 
jufque tunica, penicillo quodam omnium fubti- 
liffimo in quartam guttulae aquae partem (plure 
enim aqua difflueret) transfertur, tantillum 
concutiendo caute lenteque movetur atque tra- 
élatur; aqua tandem pariter nigra evadit, detri- 
tafque particulas in fe natantes commonflrat : 
cujufmodi experimentum & in Uvea oculi hu¬ 
mani fuccedit. At quando nitide primum ab- 
fterfa omni priore aqua, binis dein fubtilibus & 
acutiffimis aciculis a, vulnufculum oculo infli¬ 
gitur j tum equidem Humor Aqueus è, inde pro¬ 
rumpere obfcrvabitur. Poftmodum vero eun¬ 
dem hunc oculum paulo durius tradlando tena¬ 
ciorem ex eo in confpedturn prodire humorem 
videbis r, qui eft; Vitreus diditis. Tandemque 
ab hoc fecedet humor Cryftallinus, qui durio¬ 
ris eft confiftentiae, 8c figurae plano - rotun¬ 
dae //, limpidus, pellucens & corufcans: is vero 
haud prius diffluit, quam tunicam difruperis, 
ipfuin inveftientem, Araneam, quae quinta hu- 
jiis oculi pars eft. Ex hifce igitur vel palpabi¬ 
lem etiam in modum difcimus; „ Quomodo ipfius 
„ invifibilia, jam a condito mundo ex faclis intel- 
„ ledla, pervideantur, aeterna videlicet ejus cum 
5, Potentia,tum Divinitas,ad hoe ut fint inexcu- 
,, fabiles, qui DEUM cognofcentes non ut 
g, deum glorificavcrunt. Rom. i. 20. zi. ” 
Quan-, 
Ais een vlies van huyten, namelyk het Druyve vlies. 
En drie Vogtigheden van binnen^ als de veaterige^ 
de cryfiallyne, en de glasagtige voghtigheid. Maar 
vjiefal dit kunnen geloven F En feeker het Jchynt 
een ongelooflyke faak , dat in een punt, jaa in een 
ftipken foo kleen als de punt van een fchaght 
maakt, ftdk een kunfl enfulke wonderen verborgen 
Jyn. Maar wat kan GODT niet, die dit alles maakt 
ende uytwerkt ? Jou dat hier geen geval nog fortuyn 
eenigjins plaats kan hebben; als alleen by die per- 
fonen , dewelke de ladder der natuurelyke kennijfe 
verbreeken en verwerpen, om niet langs die felve 
in dien alwyjen ArchitePl op te klimtnen:en om Hem, 
in het aanfchouwen van Jyn alderminjle fchepfelen, 
met vrees en ootmoedigheid te voet te vallen , ver¬ 
makende haar gevoelen en leeven, dat fonder de vre- 
fe GODTS en fyne liefde in de werelt is. 
Wanneer men dit Druyve Vlies met een vergroot¬ 
glas beJïet,Joo vertoont het Jig als een gebrade 
raap , die heel fwart gebrant is , en hier en daar 
geborjien, met eenige over eyndt Jlaande vefeleni 
waar meede het aan de by leggende deelen is ver^ 
knoght geweeji. Soo men nu dit oog en Jyn vlies , 
met een van de alderfynjle pinfelen, in een vieren¬ 
deel van een droppel water leght {want anders vloeyt 
het weg ) en dat men het dan een weynige omjchom- 
melt, ende allenxkens roert en handelt, foo wort 
dat water ook metter tyt fwart, en de afgefchilfer- 
de broxkens fiet men daar binnen in dry ven. Ge- 
lyk dat ook in het Druyve vlies van de ogen der men- 
fchen meede plaats heeft. Maar foo men met twee 
fyne en feer fpitfe naalden a het felve queji, heb¬ 
bende al het vorige water eerjl fchoon weggeveegt, 
foo fal men de Wateraghtige Vogtigheid b daar 
fien uytbarjlen. En dan vervolgens dit ooghken 
nog wat harder aantajlende, foo fal men een tayer 
vogtigheid daar binnen uyt te voorfchyn fen ko¬ 
men, c dat de Glasaghtige is. En eyndelyk foo fal 
(ig de Cryjiallyne vogtigheid daar uytfcheyden, die 
van een harder bejiandigbeid is, even als een plat- 
aghtig rond d, helder ,doorfightigh,en Jlr alende ; en 
niet eer voor men het Jphmewebagtig vlies breekt, 
dat hembekleet, en het geen het vyfde deel van dit 
oogh is, foo vloeyt het daar henen. Waar uit men 
tajlelykfiet, „hoe de onjienelyke dingen GODS uyt de 
„ fchepfelen verjiaan,ende doorfien worden, beydefyne 
,, eeuwige kraght ende Goddelykheid, op dat nie- 
„ mant te verontfibuldigen fou Jyn, die God kent, 
„ en hem niet als Godt verheerlykt. Rom. i. 20, 
*2, T 
5 5 2f i • 
Maar 
