2 o6 joannis s wammekdammii 
rupifle, alios vero intra has adhuc delitefcere. 
Maximorum Conchae nucem Caftaneam magni¬ 
tudine aequabant, minimorum vero haud ma¬ 
jora erant Fifo Romano. Cancelli autem ipfi j 
intus habitantes, itidem pro fuae quilibet Con¬ 
chae ratione magni vel parvi erant. Omnes ta¬ 
men hae Conchae eadem inter fe gaudebant fi¬ 
gura,forma Sc habitu j nec nifi exiguum quoddam, 
atque, ut vocant, accidentale dabatur, ratione 
coloris & picfurae, difcrimen. Cancellorum^ 
qui filis etiamnum in’Conchis haerebant, non¬ 
nulli a Tefta foluti erant; ut nonnifi in ultimis 
Conchae fpiris vi fiiac caudae femet quafi adfi- 
xos tenerent. In aliis tamen quam diftindliflime 
vidi, quod media corporis fui parte cum ipfii 
Concha fimili penitus modo conjungantur , ac 
Mytulis 6c Cochleis proprium eft. Unde cer- 
tiffime mihi conftitit, Concham Cancello aeque 
loco verae Cutis efle, ac Concha Cochleae vera 
Cutis exifiit. 
Mirari hinc fubit, Dotfiifiimum Eondeletmm 
ita de Cancello fcripfifle, quod Btrnard PHer- 
mhe fe loge toitjours dans les coquilles (Vautrui^ é” 
qudl li’en a point de propres. Animadverto enim 
m Cochlea Operculari, quod ea non folum ope 
fuorum Mufculorum Conchae adfixa fit, fed 
quod vel tendines etiam Mufculorum ejus cum 
Tefta concrefcendo in hanc ipfam tranfmuten- 
tur: quemadmodum & in Gallis atque Gallo- 
pavis pedum Tendines per aetatem fenfim in Os 
convertuntur. Id ipfum in Cancello quoque 
obfervatur: Mufculorum enim ejus Tendines 
Scapo fpirali Conchae, qua is fecundas fuas 
ipirales circumvolutiones efficit, firmiter accre¬ 
ti, & cum petrofo illo Offe penitus in unum 
coaliti cernuntur. Qiiandoquidem aurem haud 
magnum eft fpatium, quod fuis ibidem infertio- 
nibus occupant Tendines; hinc Cancelli emortui 
corpus inde facillime abfcedit. Atque hac forte 
ratione contigit, ut Magnus Rondeletius , Ari- 
jlotelis dodtrinam fecutus, hanc rem minus ob- 
fervaverit. Porro, quum Conchae hae omnes 
una & eadem gaudeant figura & fabrica, vel 
hinc etiam innotefeit, ipfas nonnifi hifce folum 
Animantibus proprias efie, atque cum his ac- 
crefeere & augeri; quemadmodum omnibus in 
Cochleis, & quibufeunque aliis in Animantibus, 
quae Conchas habitant, obtinet. Hinc & pro 
certo habeo, omnibus Cancellis, eandem adfpe- 
ciem pertinentibus, Conchas quoque inter fe fi- 
miles efle datas: fiquidem me doceat experien¬ 
tia, multivarias dari Cancellorum fpecies, non 
folum inter fe mutuo multum differentes, ve¬ 
rum 
bityten haar e Schelpen gefchooten waar en , anders fi-- 
ten daar nog binnen. De Schelpen van de grootjig 
Kreeftflakken waaren als een Caftanie van grootte , 
en die van de kleenjle waaren niet grooter als een 
roonifche Boon. En na proportie Joo voaaren ook dg 
Kreeftflakken , die daar in woonden , groot of kleeu- 
Alle deeje Schelpen waren van een figuur , gedaan¬ 
te^ en fütfoen , en in de couleur en teekening was ook - 
niet als een accidettteel en gering onderfcheyt. Ds 
Kreeftflakken ^ die nog in Schelpen waren , daar van 
waren eenige van de Schaal afigeweeken , foo datfè 
alleen met de flart , in de uiterfle drayingen van ds 
Schelp,haar als v afhielden. Maar in andere fag ikfeer 
diflinSi, dat femet het middelfle gedeelte van haar 
lichaam, even alleens als de Moffelen en Slakken ey- 
gen is, met de Schelp felfs vercenigt waren. Soo das 
ik daar uyt fekerlyk fag, dat de Schelp de waarag- 
tige Huyt van de Kreeftflak was,, gelykerwys dssfi 
Schelp de waare huyt van een Slak is. 
Dit doet my verwonderen , dat de geleerds 
Rondeletius aldus van de Kreeftflak heeft gefchre- 
ven, dat Bernard PHermite fe loge toujours dans 
les coquilles d’autrui , & qu’il n’en a point dc 
propres. Want ik bevinde niet alleen in den Wya- 
gaart-Slak , dat de Slak tttet fyne mufculen daar am 
de Schelp vafl groeit ; maar dat felfs fyn Peezm 
va7t de Spieren in de Schelp veranderen of vergraeyem:: 
gelyker wys ook de Peezen in de beenen der Hoen¬ 
deren en Kalkoenen meede metter tyt in Been ver¬ 
anderen. Ditfiet menookin de Kreeftflak, want de Poe¬ 
zen fynerfpieren flet men daar aan de Dray-Spil van 
de Schelp, op deplaas daar hy fne tweede fpiraleom- 
drayingen maakt, vafigegroeyt, en met het flecnachtig 
Been P enemaal vereenigt. Maar alfoo de plaats 
niet groot is , die de peezen aldaar beflaan , fm 
wykt het lichaam van de Kreeftflak feer ligt daar 
van af als hy doot is. V Geen mogelyk de reeden 
is , waar door de groote Rondelet, volgends 
het gevoelen van Ariftoteles, felveniet geobfer- 
veert heef. En alfoo alle de Schelpen van een fat- 
foen en figuur fyn , foo bljkt ook daar uyt, dat fe 
niet als aan deefe Dieren alleen ejgen fyn , en ook 
dat de Schelpen met haar aangroeyen ende grooter 
worden : op de manier van alle andere Slakken, of 
wat dieren dat het fyn, die in Schelpen woonen. 
En ik vertrou fekerlyk , dat alle Kreeftflakken die 
van een foort hebben : want de ervarentheid leert 
my, datter veelderhande foorten van Kreeftflakken 
fln, die niet alleen onder malkander veel verfehee- 
len, waar ook diverfe foorten van Schelpen bewos- 
nen; als in het cabinet van myn Vader tefien is, en 
gelyi 
