B I B L I A 
N A T Ü R A Ë. 
t. 
Tab.XlII. 
%. XV. 
Jifig.vm. 
Tab. XV. 
fig.iii. 
'ê. 
Tab.XlII. 
fig. XV. 
e.üg.xni. 
êc XiV. 
CAPUT I. 
Ephemerum ex Ovo nafcitur. 
E phemerum ^, Infeélum quatuor Alis, duo¬ 
bus exiguis Corniculis i, fex Pedibus, bi- 
nifque quam longiffime exporredlis êc.pilofis 
Caudis inftrudlum;, quinque faltem horarum fpa- 
tio ad fummum vivens ^quotannis ad oftia Rhe¬ 
ni, Mofae, Vahalis, Lecci, 6c Ifalae, circafe- 
Itum S. Olophi & S. Joannis, in aquarum fu- 
perficie, tribus diebus continuis volitans inveni¬ 
tur. Interim notabile tamen hoc difcrimen heic 
datur, quod, quae primo die vixere atque voli¬ 
tarunt, Ephemera eodem illo vefpere morian¬ 
tur : quod ipfum 6c fecundo 8c tertio die fimili 
modo obtinet j donec annus demum fubfequens 
mirabile ejufmodi fpedtaculum triduanum de 
novo in confpedtum producat, 
Eo tempore Foemella Ephemeri^, poflquam, 
tunica five exuviis fuis rejedlis, ex aqua femet 
extulit, geminum fuum Ovarium intra a- 
quam ejaculatur. Id tamen haud prius ab hoc 
AnimaJculo peragitur, quam ubi id, aliquo an¬ 
te tempore Alas fuas motando eleganter in aqua¬ 
rum fuperficie lufit, 6c jugiter palpitans defu- 
per volitavit. 
Tum igitur Foemella j more Pifcium , fua 
excutit Ovula , quae deinde a Mafculo'^, qui 
Itidem prius ex aquis evolat, & poflmodum te¬ 
neram adhuc pelliculam ^ in terra exuit, fper- 
mate vel laélibus fupereffufis foecundantur. 
Quanam vero ratione iflliic generandi adlus per¬ 
ficiatur , & quomodo Animalcula haec ex aquis 
afTurgant j atque tam intra aquas, quam fuper 
terra, exuvias ponant, inferius accurate pro¬ 
lixe enarraboi 
Huncce mirificum Animalculorum, quinque 
tantum horas viventium, volatum in Rheni quo¬ 
dam ramo, Culemburgum praeterfluente, anno 
fexcentefimo fexagefimo 6c fexto primum vidi. 
Apud Clntium vero, qui de hifce Infèótis itidem 
fcripfit,comperio,ea Arenaci etiam ,Zutphaniae, 
ad canalem, Vaart diftum, prope Ultrajeftum, 
Roterodami, aliifque pluribus in locis reperiri. 
Vir etiam Do6ti|Iimus6c plurimum Reverendus, 
D. de Mey, figilktim de iis egit •, uti in Appen¬ 
dice, hiftoricis Goedartii Obfervationibus fubjun- 
£la,efl; videre. Neque folum noftris tempori¬ 
bus, fed pluribus ante feculis, Philofophi jam 
horumce, vel faltem hujufmodi, Infedlorum fe¬ 
cere 
HET I. HOOFTSTUIC 
Het Haft komt iiyt een Ey. 
Et Haft ^ een viergevleugeh Dierken (ynde^ 
verfien met tinee kleene Hoornkens , fes For- 
ten, twee Je er lange nj tg er e kt e ende hayrige Star¬ 
ten^ ende ten alderlangjie vyf utiren levende ^vinat 
men alie j aren in de monden van den Rhyn, als Maas ^ 
Waal ^ Leck^ ende Yjel ^ omtrent de Feejlenvan St, 
O lof ende St.Jan^ hoven de vlakte haar er wateren^ 
drie daagen achter een , gemeenlyk vliegende; doch 
met dit nadenkelyk onderfchcyt , dat die den eer- 
Jien dag geleéft en gevlogen hebben , den feljden 
avondt komen te Jierven. Het welk van gelyken op 
den tweeden ende den derden dag foo toegaat: tot 
dat het navolgende jaar diergelyk een driedaagfché 
wonderlyke vertooning weder komt te -Voorfchyn té 
brengen. 
Op defe tyt foo fhiet het b Wjfke van het Haf ^ 
nch dat het felve uyt hét water opgekgmen is , ende 
aldaar haar rok of vel uytgefchooten heeft , haaren 
dubbelden c Eyerftok binnen in het water. Echter 
foo doet dit Dierke het felve niet eerder , voor dat 
het eenigen tyt , door het bewegen fyner vleugelen , 
cierlyk op de vlakten der wateren gefpeelt heeft , en¬ 
de al wentelende daar over en boven heeft gevlogen. 
Op die tyt dan foofchiet het Wjfke op de wyfé 
der ViJJchen haare Eyeren , dewelke vervolgens van 
het Manneken d^ntede op defelve wyfeuyt het water 
opgereefen fynde^ en naderhandt nog een tenger 
Vlies ken ^ op het lant ajgeflroopt hebbettde^ door het 
uytfchieten van Jyn Saat of Hom , haare vrucht- 
baarheyt verkrjgen. Maar hoe nu eygentlyk dit 
teelen in het werk gaat , neffens meede hoe deefè 
Dierkens uyt het water opryfen , ende daar binnen 
in, ende op het lant, vervellen , fal wat laager heel 
omflandig en naauwkeurig verklaart wordeni 
Deefe fier wondere vlugt van vyf uuren levendé 
Dierkens heb ik^in een arm van deti Rhjn, voorby 
Cuylenburg hopende, in het jaar feftienhondert fi~ 
ven en fiflig de eerfle maal gefien^ En ik bevind 
hy Clutius, die meede van deefe Beeskens gefchree- 
ven heeft , dat defelve te Aarnhem , te Zutphen , 
aan de Vaart by Uytregt , te Rotterdam , ende op 
andere plaatfen meer , gevonden worden: gelyk 
meede de geleerde ende eerwaarde Heer D. de Mey 
daar een byfonder verhaal van gedaan heeft; als 
agter de hlflorifche Aanmerkingen van Goedaert 
kan nagejien worden. Niet alleen in on fen tyt , 
maar felfs over veele eeuwen , foo is van defe Dier¬ 
kens, of ten minflen van diergelyken, by de Philofi- 
N n n 2. phen ^ 
