B I B L I A N A T U K A E. 
tur-. C^ih & inde profeétum efl, quod Ani- 
malcula haec, cum poftmodum evolare incipe¬ 
rent, Volans five Volatilis Efca fuerint adpella- 
ta. Interim Rotterodami, Schonhoviae , & 
Dordraci, quae antiquiffima Hoilandiae urbs 
ell jAnimalculum iftud, ubi volatile evafit. Haft 
vocatur. Sic vero tandem tritiffiraum illud in¬ 
ter Belgas proverbium, Het isser zoo dicht» 
ALS Haft, quo confertiffima multitudo indica¬ 
tur, coortum eft: quum haec Animalcula muta¬ 
tionis fuae tempore, tara confcrtim volitent, ut 
aeque parum ,ac cadentes nivis flocculi, numerari 
valeant. 
Quocunque anni tempore, modo pifcatui fa¬ 
veat tempeftas, Vermes hi efcam praebent huic 
negotio aptiflimam: quoniam enim triennii fpa- 
tio in argilla degunt, priufquam, inftar Bom¬ 
bycum,in Animalcula volantia mirifico quodam 
modo mutentur- liinc quovis anni tempore, le¬ 
vi negotio, e fundo erui pofllint, & pifcatui 
adhiberi. Id tamen, cum aquae alte furrexe- 
runt, haud commode peragi poteft: necefliim 
enim tum eft, ut quis totus nudus femet in a- 
quam demittat; quod nonnunquam faciendum 
curavi, quo &; indolem horum Animalculorum 
inveftigandi, & internas eorum partes, ope 
Anatomes, examinandi haberem copiam, 
, Pifcatores ,quum hoc Verme ad Pifces hamo 
capiendos utuntur, hamum in caput, quae du- 
riflima ejus & firmiflima pars cft, infigunt. 
Quandoquidem vero admodum vivax is eft; hinc 
perpetuo, quem in aqua ciet, motu efcam con- 
flituit aptiflimam alliciendis Pifcibus, utinfi- 
diofum hamum devorent. 
Quam vivaces autem hi Vermes fint, inde li¬ 
cet conjicere, quod quendam aliquando acicula 
perfoderim, ut mortuum ficcarem; qui tamen 
die fequente etiamnum fuperftes erat: quam¬ 
vis infuper nodlis integrae fpatio in vafcu- 
lo urina pleno, in quod eum interficiendi gra¬ 
tia conjeceram , haefilTet. Interiiii ut vitae te- 
naciflimi fint , attamen e tubulis liiis protradti 
atque in aquam argilla miftam demifli, biduo 
haud fupervivere valent. Unde, qui Vermes 
hofce confervare vivos cupit,nonnifi in fabulum 
humidum, aut argillam madefadlam reponere 
eos debet; ita enim maximos per quatriduum, 
minores per o^iduum, vitam protraxifle vidi 
Aft 111 aqua penitus demerfi nulla ratione vivi 
permanere poffunt. 
Si Vermes hos peregre mittere quis defidcrat 
haud aha id aptiore methodo exfequetur, quam 
tubu. 
ende andere plaat fen, de naam "oan ,Aas , o/ Oever^^ 
aas gegeeven heeft. Gelyk ais daar ook uytgefproo-^ 
ten is , dat men deefe Dierkens , als fy naderhant 
qnamen te vliegen , de naam van VUegent oj Vlag^ 
ttg Aas heeft toegeeygent. Daar nogtans die van 
Rotterdam , Schoonhoven en Dordrecht , het ivelk 
de oudfie fiadt van Hollandt is , het Dierken vlie~ 
gent gevtorden fynde.^ Haft noemen. Waar uyt eyn^ 
delyk dit overal bekende Neerlandts Jpreekvjoort 
gehooren is. Het isser soo digt, als Haft. 
Want deefe Dierkens vliegen op de tyt van haar wr- 
andering in fuiken menigte , dat fy , als de nederda¬ 
lende fneeuve-vlokken ontelbaar fyn. 
Op alle tyden van het jaar , als het maar goet 
veeeder om te vifchen is , foo fyn deefe Wurmen 
daar een beqnaam Aas toe. Want al foo fy drie jaa- 
renin de kley leeven^ eer fy, als de Syde-veurtnen, 
heel veonderlyk in vliegende Dierkens vervellen s 
foo kunnen Jy , tot allen tyden van het jaar , bequaa- 
melyk uyt de grom gegraven voorden , om daar 
meede te viffchen. Dat echter in hoog voater nie^ 
makkelyk en is te doen ; alfoo het dan noodig is , 
fg heel naakt te ontkleeden; dat ik fomtyts uyt cu- 
rieusheyt heb laaten doen: foo ■ om den aardt deefer 
Dierkens te onderfoeken, als om haare invoendige 
leeden , door de Ontleeding na te fpeuren, 
De Vijfchers , als fy deefe Wurmen om te henge^ 
den gebruy ken, foo hechten fy haar angel in V hoof 
van defelve , alfoo de wurm daar het hartfte ende 
flerkfte is. En naademaal dat hy lang-levent is, 
foo dient hy door de beweging , dte hy ge duur ig in 
water veroorfaakt , tot een bequaam Aas , om de 
bedriegelyken angelhoek de Viffchen te doen infok¬ 
ken. 
Hoe flerk van leeven dit Aas is , kan hier uyt 
afgenomen .worden , dat , als ik hem eens om te 
dooden, ende dan te droog en , met een fpelt door- 
boorde , hy echter des anderen daags nog leefde , 
niet tegenjiaande hy den heelen nacht over in een 
kopje met pis , otn hem te doen fleryyen , was ge- 
wurpen geweefl. Dan hoe flerk datfy van leeven 
fyn, foo kunnen fy, wanneer fe uyt haar pypkens 
getrokken worden, en in water met kley gemengclt 
gewurpen, geen twee daagen leeven. Waarom als 
men deefe Wurmen in V leeven wil behouden ■, foo 
moet men haar niet als in vogtig fand , of genatte 
kley fetten. Waar in ik de Groote vier daagen heb 
ften leeven, ende de Kleene agt daagen. Maar heel 
onder het water kunnen fy gantfchelyk niet in H- 
leeven blyven. 
Om deefe Wurmen te verfenden ,foQiJfer niet beet er, 
als eenige pypkens van het grootfiè riet te Jamen te 
bin- 
