JOANNIS SWAMMERDAMMIl 
346 
haud poteft, ut quis, fok fua nixus intelligen- 
tia atque judicandi facultate, in tanta experimen¬ 
torum diverfitate, redum veritatis tramitem in' 
flftat; atque incorrupto judicio aequam de alio¬ 
rum obfervationibus fententiam ferat: praefer- 
liin, quoniam experimenta omnium certiffima, 
nifi noftro judicio, vel potius praejudicio, refpon- 
deant, animo obftinato reprobari cernimus. 
Hinc ad rem ipfam potius provoco; quamvis 6c 
caufari polfem, quod fatis magno Vermium nu¬ 
mero deftitutus Anatomen eorum ad fummam 
perfedionem deducere haud valuerim ; ut 
hinc vel mihimet ipf haud ubivis heic fatisfaciam. 
Verum poftmodum didici, quod Opera DEI 
aeque fint inexhaufla & incomprehenfibilia, ac 
ipfa Ejus Natura;ut adeo Opera iilhaec haud a- 
lium in finem a nobis perluftrari debeant, quam 
Ut,nofi;rae in illis ignorantiae admiratione humi¬ 
liati, ad eorum Conditorem adorandum, atque fin- 
ccro amore profequendum, compellamur. 
Ut itaque , quantum par efl, clariflime obfer-: 
vationes meas ob oculos ponam, methodum fi- 
mul enarrabo, qua anno 1670. ufus fum ad ve¬ 
ram partium Efcae Anatomen inftituendam: 
haud enim animus mihi eft vel me ipfum vel a- 
lios ulla ratione decipiendi. Antequam vero ad 
internarum partium i deferiptionem progrediar 
in memoriae adjumentum breviter enumerabo, 
quaenam partes extrinfecus in Ephemeri Vermi¬ 
culo animadvertendae fint 3 tum qualefnam in¬ 
ternae partes in Mafculoj quales in Foemclla, 
mihi occurrant. 
Partes Vermiculi Externae funt Caput, Cra¬ 
nium, Cornicula, Oculi, Dentes, Os, Lin¬ 
gua una cum pilofis fuis Membranulis, quae fi¬ 
rn ili modo, adin Gammaris, fefe habent3 Pe¬ 
plus, Pedes, Ungues, Alae, Venter, & quae 
ad eum pertinent 3 fuperiores duodecim Bran- 
chiae3 inferiores decem Remuli natatui infervien- 
tes3 Caudae fuis cum Appendicibus, tanderaque Fi- 
Ilularum Pulmonalium fub Pedlore Apertiones, 
Partes internae Mafculi funt praeter Sangui¬ 
nem atque Tunicas, Mufculi, Pinguedo, Ven¬ 
triculus, Inteftina, Fiftulae Pulmonales, Cor, 
Medulla Spinalis, 6c Vafa Spermatica. 
InFoemella eafdem modo recenfitas partes in¬ 
venio, folo hoc intercedente difcrimine3 quod, 
joco Veficularum SpermaticaiTim five Ladtium, 
Ovarium heic confpiciatur, tenuibus membra¬ 
nis, quae plurimis fiftulis aereis pertextae funt, 
circumdatum. 
Quum autem internas Capitis partes, atque 
Ocu- 
j 7nen in te heelden , ende haare Leefers door defeU 
ve te verleiden. Ten anderen , fo is het ook onmoge-^ 
Ijk, om in de verfcheydentheyd der ondervindingen^ 
alleen door Jyn begrip en reeden^het rechte padt der 
voaarheyt te houden : ende om met een onvervalfcht 
oordeel over de opmerkingen van anderen een billyk 
vonnis uyt te fpreeken. Te meer , nademaal voj de 
alderfeekerfte ondervindingen ^ als fe met ons oor-» 
deely ofveel eer vooroordeel.^niet overeen enkottmi^ 
hartnekkig [ien vervoerpen. Waarom ik my beroep 
op de Jaake Jelfs , hoewel ik my fou kunnen beklaa- 
gen , dat ik door gebrek van genoegfaajtie Wurmen ^ 
de Ontleeding haarer deelen^ niet ten aldernauvojlen 
heb kumten doen. Soo dat ik mj Jelve hier en daar 
niet en voldoe. Dan naderhant foo heb ik geleert , 
dat de Werken GODS al foo ondoorfoekelyk ende on^ 
bevattelykJyn.^alsJyn eygenWeefen-.voaaromwy deefg 
werken voor niet verder behoeven te\bcfchouwen., als 
om , door de verwondering van onje onwetentheyt in~ 
defelve^ hem den Maaker daar in aan te bidden^ en¬ 
de te beminnen. 
Op dat ik dan , foo veel mogeljk is , myne on* 
dervindingen klaar voorjlelle , Joo fal ik te gclyk ds 
manier ver haaien, die ik in het jaar \Gjo. gebruykt 
heb , om tot de waare Ontleeding der deelen van het 
Aas te geraaken : want ik en wil noch my Jelven , 
nog anderen , eenigjïns bedriegen. Maar eer ik nu 
voortgaatot de befchrjving der Inwendige deelen, foo 
fal ik tot hulp der memorie kortelyk^ optellen , wet 
deelen uytterlyk in het Haft-Wurmken aan te mer¬ 
ken fyn } ende dan welke Inwendige deelen ik in 
het Manneken, ende welke ik in het Wjfken, be- 
vinde. 
DeUyterlyke Deelen der Wimn'fn, het Hooft , 
het Bekkeneel, de Hoornkens , de Oogen , de Tan¬ 
den, de Bek, de Tong met fyn hayrige vlieskens } 
die fg op de wyfe, als in de Kreeften, vertoonen • 
de Borfi , de Beenen, de Nagelen, de Buyk met 
fyn toebehoorende bovenfie twalf Kuwen ; de on. 
derfte tien Vlot-Riemkens t de Staarten met haare 
Aanhangfelen ; en eyndelyk de Openingen van de 
Longpypen onder de Borfi, 
De Inwendige deelen in het Manneken fijn behal., 
ven het Bloet , ende de Vliefen , de Spieren , het 
Vet , de Maagh , de Darmen , de Long-pypen , bet 
Hart , de Rug-graat, ende de Saat-vaaten. 
In het Wyfken , daar ik^ alle defelve deelen be. 
vinde, is alleen dit onderfcheyt > dat , in plaats van 
de Saat-blaaskens of Hom, aldaar de Kuyt ofEy er- 
flok te fien is ; die met dunne vlieskens , dewelke 
tnet feer veel lucht-pypkens doorweeven fijn , ont¬ 
vangen wordt. 
Maar alfbo ik de Inwendige deden van het 
Hooft,, 
