36S 
JO ANNIS S WAMMERDAMMIÏ 
*£(P^^ê^oy five Diaria mirabilis Mufca eft; 
five formam , five vitae brevitatem fpe- 
éteraus. Attamen reliqua , quae de Animal. 
culo hoe ab eodem Auólore , aeque ae ab 
Aldrovando, Jonfiom ^ Clutio, aliifque, quos 
a modo memoratis fcriptoribus allegatos videre 
licet , perhibentur, fane veritati rerum haud 
adeo multum refpondent. Sed abiit haec ut 
cenleam vel reprehendam ! Quum facile fieri 
polfit, ut hi Viri aliud, diverfum a meo, de- 
IcripferintEphemerum; utpote cujus variae funt 
%ecies. Accedit, quod Natura, five Naturae 
Audtor, DEUS, ratione indolis, formae, reli- 
quarumque, quibus Animalcula ifthaec gau¬ 
dent, alfedionum penitus inexhauftus fit. Id 
Iblum confuluero, ut ex ipla feifeitetur Na¬ 
tura, qui veritatis fincerac certus efle defide- 
Tat: Natura enim, feriptis omnibus atque tra¬ 
ctatibus, qui ex his confici poliunt, fuperior, 
unico temporis puncto plura docet, quam quis 
per longam annorum feriem ex magno libro¬ 
rum numero addifeere potelt. 
Attonitus fane vidi in Libro ab Augerio Clutio 
conlcripto, quod Dortmannus ibidem Epheme- 
ri dederit iconem,ex debili faltem memoria,aut 
imaginatione, confidtam. Quo quidem animadver- 
io , Goedartius, plurimis aliis ejufmodi oblerva- 
tionibus inllrudtus, ex fuo duntaxat captu at¬ 
que arbitrio illam emendare fufeepit: at even¬ 
tu fane parum felici j quum nihil quicquarn 
mutaverit, nifi quae deformia ipfi videbantur, 
totamque caeterura Animalculi figuram, quae 
memoriter tantum delineata erat, incorreftam 
reliquerit. Imo, quandoquidem is ex fuo Ib¬ 
lum ai'bitratu errores illos corrigere elt conatus , 
omnino fequitur, ipfum eofdem adauxifie: red¬ 
didit enim verofimiliores. Atqui vel Goedar- 
tius infuper profitetur , nunquam fibi vifum 
efie hoc Animalculum» 
Quum indolem Ephemeri invefiigando oc¬ 
cuparer ; variis temporibus variae mihi ejus 
fpecies occurrerunt. Nunquam tamen videre mi¬ 
hi contigit Ephemerum Hoefnagdit, quod Cimius 
depidlum exhibet, atque inter iplas Hoefnagelii 
Icones reperitur. Aliquando tamen in via, 
quae juxta Lacum didlum Diemenlem ducit. 
Nympham illius inveni pede conculcatam. 
Exiftimabara tum temporis , quod ea ex ni¬ 
gricante quodam & dentato Verme aquatico, 
cui ardle corrugata efl: cutis, originem trahatj 
quum is plenam fuam adeptus magnitudinem 
aquas 
derhaarelyke vlieg is s indien men pjn geJteU 
te en de kortheyt van fyn leeven ammeykt, 
Dan echter viat hy vorder van dit Dier ken fegt; als 
ook Aldrovandus, Jonftonus, en^e Clutius, 
andere Schryvers , die aldaar hy die Heeren kunnen 
nagejien voorden; dat en komt niet veel met de viaar-^ 
heyt der faaken over een. Het vielk ik evenviel 
niet en viil viaardeeren of berifpen. Door reeden 
dat die Perfoonen viel een ander Dierken , als dat 
van my , kunnen befchryven : viant daar zyn ver- 
fcheyde foorten van Haft. Doet hier bj , dat de 
Natuur.^of GÓDT den Autheurderfelve^omtrent den 
aardt, de gefialte , ende de yordere hoedaanigheeden 
deefer Dierkens , Peenemaal onuytputtelyk is. Al¬ 
leen rade ik^, dat foo yemand de viaarheyt regt viil 
vieeten , dat hy in de Natuur felve gaa foeken. 
Want die overtreft alle de fchriften , ende verhande¬ 
lingen , die men daar van maaken kan; en fy leert 
meer in een oogenhlik , tydts , als veele Boeken in 
lange jaar en doen kunnen. 
Soo heb ih^ met verviondering gefien in het Boek 
van AugeriusClutius;l;oÉ' dat het Haft van Dort- 
mannus niet als uyt een fviakke memorie, of inbeel¬ 
ding geteekent is. Het vielke van Goedaart gefim 
zynde,die verlicht vias door veele andere en diergelyke 
ondervindingen;foo heeft hy na fyn begrip en oordeel 
dat alleen gaan herfiellen. Dan feer qualjk, viant 
hy en heeft daar niets in verandert , als daar hy 
eenig vianfial in meende te fyn. Hebbende voorts 
het gantfche Beesken, dat uit de memorie geteekent 
Vlas, in viefen gelaaten. Waar uyt dan blykt, hoe 
onvoorpgtig dat de dviaaling , by de eene begaan , 
van de andere gepoogt is te verbeeteren. Het viekk 
al foo hy niet, als door fyn begrip, heeft trachten te 
doen, foo heeft hy de dviaaling nootfaakelyk moeten 
verdubbelen. Alfoo hy fe viaarfchynelyker heeft 
komen te maaken: en dat niet tegenfiaande de Heer 
Goedaart felve bekent, dat hy dit Dierken noyt ge¬ 
pen en heeft. 
Verfcheyde foorten van Haft fyn my op ver- 
fcheyde tyden , wanneer ik den aard deefer klee- 
ne beeskens onderfogt hébbe, voorgekomen. Dan 
noyt heb ik het Haft van Hoefnagel geften , dat 
Clutius Uytbeelt; ende het vielk in de teekeningen 
van Hoefnagel felfs te vinden is. Dan eens heb 
ik op den voeg van den Diemermeer het Popken daar 
van aangetroffen; dat door het trappen van de voet 
gequetfi vias. Ik oordeelde doe ter tyt, het felve 
uyt een fviarte ende tandige Water viurm , die een 
digt gerimpelt vel heeft, fyn oorfpronk te neemen : 
dewelke tot fyn volle grooie gekomen fynde, het 
watet 
