29 i JOANNIS S WAMMERDAMMII 
vat parvitatis, coloris fpadicei, oculis duobus, 
binis corniculis, totidem dentibus, & fex pedi¬ 
bus praedita, porroque in caput, thoracem & 
ventrem, uti omnes reliquae, diftincla. Ma" 
res tamen hujus fpeciei quoque haud confpexi; 
quapropter nonnih Formicam ejus Operariam, 
‘ nativa magnitudine, in icone decima quinta re- 
praefento. Formiculae hae nonnifi circa me¬ 
dium Julii menfis in confpcdlum prodibant j tuni 
vero aliquot centenae comparebant,atque quot¬ 
annis, (lato hoc tempore, cafeale atque pana¬ 
rium noftrum infeftabant j utut omni modo eas 
arcere fimus conati. Menie autem Odtobr^ 
clapfb, ad proximum ufque annum,ne una qui¬ 
dem amplius confpiciebatur. Vifum nobis 
fuit, eas e cella vinaria provenire, atque per te¬ 
nues trabium aflamentorum fifliiras femet in 
illum ufque locum penetrare, in quo alimentum 
fuum reperire poterant. Id ipfum vero ita fe ha¬ 
bere poftmodum experiundo didicimus: eum e- 
nim cella per menfium aliquot fpatium aquis 
ftagnafiet, nullas deinceps harum Formicarum 
amplius percepimus. 
Ifthac vero in hiftoria id potiffimum animad¬ 
verti ineretur,quod hae Formicae, tam longo 
tempore, ad medium ufque Julium, femet in 
tellure & fabulo latentes continuerint, tumque 
primum in lucem prodierint j Odliobri autem 
retroadto omnes rurfus in cavernulas fuas femet 
receperint. Utrum interca temporis abfquc ci¬ 
bo vitam traxerint 5 an vero, quod multis Infe¬ 
ctis commune eft , prioribus mortuis , novae 
quotannis copiae ex Ovis & Nymphis fupcrftiti- 
bus provenerint , determinare haud pofTum. 
Attamen ex analogia aliorum Infectorum facile 
mihi eft judicare, quod perquam fingularis & 
inufitata fuerit iflhaec horumce animalculo- 
rum vivendi ratio. Accedit, quod verofimi- 
le admodum fit, harumce Formicarum Mares 
alis deflitutos effe j quandoquidem per aliquot 
annos iis obfervandis intentus haud unquam 
alatas quafdam ofïèndi. Interim certo hoc no¬ 
lim aflerere: quia Natura in fuis operibus miro 
femper modo fibi confonatj praefertim ficubi 
ejufdem fpeciei fuerint Animantia. 
Plures Formicarum fpecies nunquam vidij 
quamvis multo plures dari haud difficulter con¬ 
jiciam. Narravit mihi D. Padbrugge, fe in In- 
diis Orientalibus plurimas Formicarum fpecies 
obfervafle; atque praeprimis quidem Formicas 
ibi dari albas, vulgaribus Hollandicis minores, 
cibariis atque mercibus quam infefliffimas. Hoc 
anno ab eodem hocce Viro iconem Formicae 
Hct fejiefoort , dat 'tk gepen heb, r:as -ioondetiyk 
kleen , capanje bruyn vem couleur , met tnxie co^m , 
twee hoornen , twee tanden , en met fes beenen ver-^ 
pen, en voorts in hooft, borfi, ende bujk verdeelt, 
als alle de andere: hier van heb ik bok de Manne¬ 
kens niet gejien. TVaarom ik daar van maar alleen 
een Werk-Mierken,en dat levens grootte,kom tever- 
tconen: ah in de vyftiende afbeelding te pen is. 
Deep Mierkens vertoonden haar niet eer als in het 
midden van Julius , op welken tyt fy met eenige 
honderden te voorfchyn quamen, en alle j aar en op 
die gejette tyt onfe kaasbak en brootkas infefleer- 
den , niet tegenflaande alle de moeyte , die wy daar 
tegens aanvoenden. Als nu O&ober gepajjeert was, 
foo fag men daar van geen meer te voorfchyn ko¬ 
men, tot in het jaar daar aan. Wy oordeelden, dat 
Je uyt de wyn kelder quamen , en tufehen de fubtie- 
le reten van de balken en planken heen kroopen tot 
op de plaats , daar fy haar voetfel fogttn : gelyk 
ons de ervarentheid ook leerde, door dien fy noitmeer 
te voorfchyn fyn gekoomen, naa dat die kelder ee¬ 
nige maanden had onder water gejlaan. 
In deefe Hiftorie is aanmerkens waardig, dat dee- 
f Mierkens zig foo lang in de aarde ende het fant 
verborgen hielden tot heel in Julius , op welken tyt 
fy eerji te voorfchyn quamen , en dan ah O&oher 
verby voas haar alle wederom in hare hooien reti¬ 
reerden. Of /y foo lang fonder eeten leefden,dan offy 
in haare Eyeren ende Popkens overhleeven ,en dat de 
oude fiurven, gelyk veele Jnfe&en gebeurt, dat is 
my onmogelyk te feggen. Hoewel ik uyt de over- 
eenkomfl der andere InfeJen ligtelyk kan oordeelen , 
dat dit een feer feltfame manier van leeven onder 
deefe k Ie ene Dier ken s was. Waar by ook komt, dat 
alfbo ik in de tyt van eenige j aar en noit haare Man¬ 
nekens gefien heb , dat men met geen quaat fonda¬ 
ment fou kunnen bepuyten , dat haare Mannekens 
ongevleugelt fjngeweefl. Hoewel ik dat ook niet 
ligt fou kunnen toef aan, om dat de Natuur foo etn- 
paarig in haare werken is j voornamelyk als de 
Dieren van eene foort fyn. 
Meerder Jborten van Mieren heb ik noit oefen , 
hoewel ik ligt kan oordeelen, dat daar vry meerder 
fyn. In Oof Indien, foo heeft my de heer Padbrugge 
verhaalt, dat daar feer veele forten van hem fyn 
geobferveert; als onder anderen de witte Mieren, 
die kleender als de gemeene Hollantfche fyn, en die 
een feer gr oote febade aldaar aan de eetwaar en ende 
koopmanfchappen doen. Han dit Jaaf heeft die 
Heer 
mr 
