JO ANNIS SWAMMERDAMMII 
CAPUT I 
De locis y in quibus hi Scarabaei deg/unt; 
de eorundem Geyieratione; Ovis; Der- 
mihus; Alimento; & quamdiu alantur. 
Interpofitae fimt praeterea variae aliae 
hijioriae rariores. 
HET L HOOFTSTUiC 
Van de plaats daar decfe Schalbyters zig 
onthouden. Haar Telen j Eyeren: 
Wurmkensj haar Voetfel, cn hoelang 
fy gevoet worden. Met vcrfclieyde an¬ 
dere raare titffchen gevoegde Hiftorien. 
Tab. 
XXVII. 
l. 
o 
è. 
lig. II. 
Tantum ad loca, in quibus Scarabaei 
Nahcornes plerumque commorantur : 
funUea praefertim Navalia, ubi in fegmentis 
& feobe lignorum, tum in pulvere arundi¬ 
num , quibus naves uftulantur, dclitefcunt: in¬ 
veniuntur & in colluviariis viridariorum; at¬ 
que in Riioë dicla coriaria, qua coria fpiflan- 
tur; & circa, exoletas arbores, & ligna putre- 
fcentia. 
Mcnlibus Junio Sc Julio jugiter generant Sca¬ 
rabaei: Mafculus nimirum qui folus cornu¬ 
tus eftjSc Foemella ^paullo minor, Foemcllam 
confeendit, Pcnifque fui portione corneo-oflea, 
tunquam duobus uncis recurvis,fefe defigit in parte 
corneo-ofica, quae Vulvam Foemellae conftituit; 
quo fit, ut hacc effugere dein nequeat: atque hac 
rationepoflmodum Mas excufib femine fuo,quo 
copionflimo poliet,Focmellamfoecundat. Simi¬ 
li etiam modo Bombycum Papilio Mas fuam 
adtinet Foemcllam,duorum interventu unguicu¬ 
lorum aduncorum, corneorum, annulo corneo- 
oileo, qui in poftica corporis Foemellae parte 
collocatus cfl, femet adfigens: quo faflo dein¬ 
de coitum cum ea, utpote elabi tum haud am¬ 
plius potente, celebrat. Sunt autem hi Mafeu- 
ii eoufque hunc in adfum intemperantes, ut vel 
mortuis cum Foemellis coeant: quin aliquando 
fiicilius eos in partes dilaceraveris, quam a Foe- 
mcllis abftraxeris: adeo valide has inuncant. 
Coitu peracto. Scarabaeorum Foemellae in 
terram , lignum , aut Rhoem coriariam fefe 
profundius penetrant, ibique tum Ovulafua ne¬ 
quaquam acervatim , fed difperfe, deponunt. 
i(T 111. Magnitudinem hujufce Ovi adjunda icone: ex- 
° e. i>. hibet quanquam Ovulorum alterum a altero b 
grandius aliquando obferveturj prout Foemella 
altera alteram magnitudine fuperat. Oblongo- 
rotunda eft Ovi figura; color albus; tefta te¬ 
nuis, tenera, membranacea, flexilis & mollis, 
aere atque ficcitate facillime fefe contrahens, 
tumque ob humidi evaporationem in rugas fe¬ 
met replicans: id quod Ovis Gallinaceis, ficubi 
duro carent putamine, quoque accidit. Diffici¬ 
le equidem eft didu, quanto temporis fpatio 
Ovum 
W At de plaMs aungaat , daar de Nenshornige 
SchMlbyters haat gemeneljk onihouden , dat 
ts op de timmenverven , in het gekapt en bet gi" 
faagt hout ; in het jhfvm het riet , daar men de 
fcheepen ineede blakert; in de vulnisbskken der 
lujlhoven; in de loyers run, daar men de hujden 
mede bereyt; en omtrent oude hoornen , en hout dat 
vergaat. 
In de Maanden jimy en July te el en fe gefiadig* 
het Manneke^, dat alleen gehoornt is, en mat kleen- 
der als hetWyfks^, dat beklimt dan bet felve, en 
met het hoornheenig gedeelte van Jyn roede fio vat 
hy, als met Hvee vteerhaktn, in het hoornheenig deel 
der Schamelheid van het Wy fken, waar door fy hef. 
dan niet ontloopen kan: en op die voyfe maakt hy bet 
felve vrugthaar. door het uytftkieten van fyn /dat, 
dat hy fier overvloedig heeft. Op diergelyk een 
nier vat ook het Manneke van het Uilke dsr 
Sydevonrmen JyntVyfken, en dat door middel van 
tvoee kromme hoornagtige nagelkens, die het dan in 
een hoornbeenagtig ringeken, agter in het lichaam 
van het Wyfkengeplaatjl, vaft haakt; op ixelke tyt 
eilfüo Jy het dan mede met ontgaan kan, hy de koppe¬ 
ling volvoert: fi.de deeje Dierkens hier in foo on¬ 
matig , dat Jy haar met dedoode Wyfkens ookvereeni- 
gen: en fomiyts kan men haar veel eer aan Jlukkm 
trekken, als dat men fe van de Wyfkens Jou af 
neemen : fooJierk hauken Jy haar vajl. 
Na de vermenging volbragt is, foo fiet men da 
Wyfkens zig in de aarde , het hout of de run, die¬ 
per indringen , ulvoaar Jy dan haare eyeren leggen s 
die fy niet hy een leggen , maar hier en daar ver- 
fpreyt. De grootte van dit Ey is als in de hyge~ 
voegde afbeelding<^; hoeveel hei eene Ey groter z be¬ 
vonden avort als het andere b, naa dat het Wjjke 
grooter is. Be figuur is rontagtig naa het ovaal 
trekkende ; de couleur is v)it; de ficbaal is dun 
en teer ,vliefig,buygjaam ende voeek ;/eer ligt inde 
lugt ende droogte te fiamen trekkende, en dan rimpe¬ 
lig voordende , door dien de vogtigheeden dan uyt 
dampen: al sin de Hoender Eyeren meede gebeurt,die 
geen hardefichalenhebben. Hoelang ditEy tyt heeft., 
eer het door de fon en warmte uytgebrceyt voort, is 
Jwaste 
