N A T U R A Ë. 
3 *-‘01 
è Tab. 
XXVII. 
fig. IV. 
Oviim illud vi Solis & caloris excubari debeat: te feggen: evenveel vini men in hei Imtfi 
attamen fub finem Augufti juniores jam Y ermr^'^Augnflus d cmige V/urmkens a daar uyt voortge^ 
culi5 qui ex Ovis hifce prorepferunt , ïnvt- ,kroopen. Ah men dit Ey behendig met em fcha&r^ 
ruuntur. Qtiodfi Ovulum ejufmodi forficula ■ ^ foo loopt da.ar een tayê vogtigheid uyt 
dextre aperitur, tenax atque albefccns inde pro- L-.> mtagifg' van couleur is. De eerjie fcer raaré 
fluit humiditas. Prima, oppido fime raia, quam I t^ierandering , dis ik in dseje Eyeren gemerkt tebbe ^ 
in Ovis hifce obfervavi, mutatio bina exhibebat doorjchynende rootagtige punt-* 
pundla perlpicua, iubefeentia , quae pci paar door hetvelleken van het Eyvertoo}> 
tunicam tranfpareb^it, nonnullifque piacteiea mg e enige diergelyke puntkens, aan 
aliis ejufmodi pundtis utrmque erant Itipara: 
priora quidem duo poftmodum vidi Dentes effe 
Vermiculi Ovo conclufi j lateralia vero pundla 
erant apertionesFiilularum Pulmonalium. Nota¬ 
tu profedlo digeiflimum eftj quanta duritie Den¬ 
tes hujufce Vermis, vel ipfo jam in Ovo, pol¬ 
leant: ut adeo Animalculum ifthoc^ quippe cu¬ 
jus Denticuli ante alias omnes partes perfcdlio- 
nem fuam nancifeuntur, quam primum in lu¬ 
cem prodit, femet ipfum alere, lignumque, in 
quo locatum eil ^ commolendo devorando , 
corpus fuLim enutrire valeat. Animadverti 
praeterea meretur modus , quo Vermis ifthic 
fua in tefta compofitus eft: totus enim adeo ibi 
complicatus haeret, ut podex ejus dentibus fup- 
ponatur, dcntcfque proxime podici innitantur. 
Corpore interim fle complicato Pedes quam ni- 
tidiffime ad latera Ventris utrinque difpofiti funtj 
corumque Ungues fenfim colorem acquirere & 
robuftiores fieri per ipfum Ovum confpicere da¬ 
tur. Tandem vero Ovi fui putamen, haud ali¬ 
ter ac Pullus Gallinaceus tcfiam, iple diffiingit 
Vermis, atque inde ih proximam Rhoera, tel¬ 
lurem , aut lignum prorepit. Vermis fic recens 
fig. IV. exclufus a candidiffiraus eft, fex inftrudlus pe¬ 
dibus, corpore admodum rugofo, & undequa.^ 
que pilis oblito praeditus. Verum, quod per¬ 
quam mirabile eft, caput ejus tum temporis ma¬ 
gnitudine toti reliquo corpori antecellit: quod 
quidem in aliis quoque Animantibus obtinet,i- 
mo in ipfo etiam homine obfervavi. Scilicet 
quum Vermis hujufce caput corneum fit at¬ 
que ofl’eum , fiïpientiffimus ideo Conditor id 
primum fabricatur ; ne partes reliquae, mollio¬ 
res & humidiores, hineque citius, quam os, 
accrefeentes , incrementi celeritate illi prae¬ 
eant; fed ut omnia potius membra determina¬ 
tam fuam magnitudinem formamque debitam 
eodem limul tempore alTequantur: unde fapien- 
tiifima DEI Pfovidentia vel manibus iterum 
ireic palpari poteft. Capitis eoior paullatim fla- 
i vefcens atque rubellus evadit, donec tandem in 
fufeo-rubrum tranfmutetur. Duobus gaudet 
; Dentibus hie Vermiculus, quorum apices in mi¬ 
no® 
heyde de fyden •. De cerfte heb ik naderhant bevon-^ 
den de tanden van den bejlooten Wurm te fyn $ 
en de pnntkens aan dé fyden veaaren de openingen 
van de Longepyp. Het is feer aanmerkelyk ^, hoê 
hart deje tanden des WartJis^ als in bet ey felfs fyn^ 
foo dat dit Dier ka, alfoo fjn tantkens 'hst eerfte 
haar perfeBie verkrygen , fio draa het voor den 
dag komt, fg voeden en generen kan ^ met het hout 
daar het ingeleyt is, omdat te vermalen en i'ê eet en. 
Het is ook opmerkensvoaardig hoe dit V/urmke in 
fyn fchaalgeplaatji is, fynde gans te /amen gcwiij, 
vten^fio dat het aarsgat onder de tanden komt te leg-- 
gen^ devtelkc daar op ruften. In defe famenvou- 
zving van het lichaam voorden de voeten feer net 
aan vocerftden vande buyk gefchikt; en mm fet 
door het Ey heen , dat hare Nagelen allenkkens meede 
couleur krygen enfierker voorden^ Deefejchaal van 
het Ey breekt den Wurm eyndeljkfelve door^ even 
als een Kuyke van een Hen fyn eyerfcbaal doet, en 
dan kruypt hy daar hutten in de run, in de aarde, of 
bet houti In welke geftalte, als men de Wurm dan be^ 
fetw, foo is hy heel wit, hebbende fes voeten met 
veele cn menigvuldige rimpelen op fyn lichaam , hét 
geen dat nog heel hayvig is. Maar dat verwonder^ 
lykis, het hoof is groot er als het ganfche lichaam 
felfsis, gelyk ook in andere Dieren plaats heef y 
en in den Menfch felve heb ik dat wel ^ejien. Synde 
de reeden hier van, dat het hooft in dsefe Wurm 
hoorn en hesnagtig fynde,het eerft van den alwyfn 
GOHT geformeert voort, op dat de andere deelen 
die week er en vogtiger fyn , en daar door rajfchet 
aangroeyen als het been, malkan deren in het opwaf 
fen fouden onderhaaien, en alfoo dan alle te gelyk 
in haar nette geftalte en groote overeenkomen^ waar 
in men de Wyfe voorfienigheid GODS taflelyk 
bemerken kan. De couleur van het hooft won al- 
lenxkens geelagtig en rootverwig, tot het ^netter 
tyt in briiyn root verandert,. Twee Tanden , die op 
Gg gg È haaf 
