Tab. 
icxvn. 
ïig.v. a. 
h. 
c. 
d 
Sf. 
J- 
B I B L 1 A N A T U 11 A E. 
CAPUT II 
Komm Vermisy eqmNdfaornis excrefcit^ 
Urn externae illius partes ; mores & mo 
tus. Amatis calorem ^exuviafque ponit- 
Interferuntur aliae praeterea hijioriae > 
ad majorem illufirationem facientes. 
Q Uem haftenus memoravi, Vermis,a 
feto aiiisque Auóloribus fub nomine 
Cofli dcfcriptus, ubi ad plenam fuam magnitu¬ 
dinem, robur, 6c vigorem pervenit, vel pollicem 
latum craflus eft,quatuorque pollices longus, co¬ 
lore albus, corpore praeditus admodum quidem 
rugofo A , at plicis tamen quam nitidiffimis 5 c 
accuratiffime ordinatis diftinélo. Caeterum uni- 
vcrfum ejus corpus ex quatuordecim compofi- 
tum eft incifuris live feftionibus annularibus , 
quibus Audlores plerumque Annulorum nomen 
impertiunt : interim vix adeo congrua videtiU’ 
efie haec denominatio , liquando Vermium illi 
annuli haud e materie corneo-ollea funt confla¬ 
ti 5 quemadmodum in aliis multis obtinet» Ab 
utroque hujus Vermis latere novem confpiciun- 
tur Pundla b ^ rubella live fpadicea , non exa&e 
rotunda, fed,Phafcoli inftar, nonnihilcomprcf- 
lii j quae quidem orificia funt Fiftularum Pul¬ 
monalium : unde Punda Refpiratoria mihi au¬ 
diant. Prima annularis incifura , quae Caput 
conftituit, Puhóiio ejusmodi caret : verum al¬ 
tera primam exhibet Fiftularum Pulmonalium 
Apertionem,fiipra quam maculae firailiter co¬ 
lorata in utroque corporis latere fita eft. Ter¬ 
tias iterum quartufque annulorum talibus Pun- 
6 lis expertes funt j quandoquidem, uti poftrao- 
dum exponetur, teftae live vaginae alarum , 
iplaeque etiam alae, quas nafeiturus ex hoc Ver¬ 
me Scarabaeus fub his vaginis recondit, pro- 
grefili temporis ibi loci excrefeunt. Ob hasce va¬ 
ginas etiam Infedla haec tum vocantur Vagini- 
pennia. Quinta igitur & fexta demum incifu- 
rae, &, quae deinceps ordine fequuntur, reli¬ 
quae ad duodecimam ufque fimul comprehen- 
fim,memoratis illis fingulaepatent Pundis Re- 
fpiratoriis. Caput, quod fpadicei eft coloris, & 
nonnihil alperum five rugofum, variis gaudet 
partibus : uti fpnt Oculi j Cornicula r/j Den¬ 
tes ee j Labium Vcluti bifidum atque inter Den¬ 
tes confpicuum jnonnullaeque infuper Antennae 
five Setae aculeatae, vel potius articulatae/,quae, 
ut ita dicam, fub mento veluti delitefcunt , fiiof- 
que praeftant ufus, cum vefeitur pabulumve 
fiuim 
HET II HOOFTSTlilC 
De naam van de Wurm daar de Neiislicor-» 
nige iiytgroeyt. Syne iiitterlyke dee^ 
len. Syne manieren en beweging. Hy 
bemint de warmte. Hy vervelt. Met 
andere tuflchen gevoegde Hiftorieni 
die tot meerder verklaring dienen. 
M Ffi hefchreven 'voiirm , die onder de netem vmt 
Houfwnrm bj Moufetus,*??! andere Authenren^ 
befchreeven Toort^ als hy fyn volle grootte, fterktê 
en vigeur heeft, foo is bj voel een dnytn hreet dik 
en vier lang , voit van couleur, en heel rimpelig 
van lichaam a, dan met feer nette en naukcurig ge'^ 
fchikte plooyen verdeelt. Beftaande vorder fyn gan-^ 
fche lichaam uyt veertien incifuren , of ringny/è 
inkervingen, llingckens gemendyk by de Autheuren 
genoemt; dat egter niet heel ejgcntftk gefeyt is , 
wanneer de Wurmen uyt geen hoornbeentge ringe-^ 
hens beftaun, als in veele andere plaats heeft. Aan 
wesrfyden van deefe Wurm fet men negen rootag-^ 
tigs of caftanje bruyne fiippelen b, niet heel ronti 
maar een weynig platagtig als een Boon, dat de in¬ 
gangen tot deLongpypenfyn ,waaromt'ftjedan dee-»- 
zen naam vanLuchtopeningen geeve. De eerfle ring- 
wyfe inkerving, dat het hooft is,heeftgeenpunB, maat 
op de tweede, fet men de eêrfte opening van deejè 
longpjpen, en daar boven vertoont fig aan Weerjy- 
den van het lighaam een diergelyk cotilenrig vlax- 
ken c. De derde en vierde ringen fjn weer exempt 
van deefe punten ,door reden,als hiernaa falgetoont 
Worden, dat de Schalen of de fche ede der vleugelen, 
als eok de vleugelen felfs , die hy onder die Schalen 
verbergt ,aldaar metier tyt uyt groeyen : en waarom 
deefe Dieren dan op die tyt met gekokhrde vleugelen 
verf en genoemt worden. Soo dat dan op de vyfde en 
fefte inkerving , tot de twalefde naa vervolgens inge- 
fiooten,de gefejde Lutgopeningen haar vertoonen. De 
deelen in het hooft, dat cafanje bruin is, en een 
wejnig rou of rompelig, fn verfchsyden, als de 
Ogen,de Hoornkens d,de Tanden te,de Lip, die als 
in twee gedeelt is, en tuffehen de Tanden te fien is, en 
dan eenige Spiesjes, of Borftelhaaren , die ge doomt of 
liever met leedjes zyn, en onder de kln,by manier vun 
fpreeken, verborgen fyn , en omtrent het nuttigen 
van het voet fel, of als de wiirm kauwt en eet, haar 
H h hh X 
gc^. 
