B I B L i A N A T Ü ü A Ë. mt 
ïab. 
xxx. 
fe. ViI. 
£> 
aa. b b. 
pilos ideo hele adeflc confido, üt caveant, iic 
lubjaccns ala nimis prematur, fimulque faciant, 
quo ala fefe tanto facilius fubter Vaginam com¬ 
plicare atque recondere queat. Quifnam vero 
heie fit uius tam numerofarum Fiftuiarum Sc 
Vcficularum pulmonalium, fupra jam indica¬ 
tum efi:: fcilicct ut earum ope difpandi Vaginae 
poflint. Praeterea etiam notari velim,omnes me¬ 
moratas Vcficulas fubplanas apparere: quodforfiin 
a coniradlionc Vaginarum ortum ducit; ubi nem¬ 
pe harum humores exhalant, 6c vafa fanguinea 
fele occludunt. 
Cor meo, quem deferibo, Naficorni Scara¬ 
baeo fupra modum brevius cft, quam inCoflb, 
multoque etiam nodofius, heic dilatatum a a, a- 
libi rurfiis contradliim bb: prout in parva qua¬ 
dam ejus particula commonftro. Cacterum haud 
multam eidem accuratius indagando operam ad¬ 
hibui. Quare nunc ad illas progredior partes, 
quas Mas aut Focmella fibi peculiares habent; 
cujufmodi luntCornu, Penis, Tcfticuli,& Ve- 
ficulac fcminalcsj tumque Ovarium, Uterus, 
6c Vulva Foemcllae: quibus pertradlatis hanccc 
hilloriam conci udam i 
Jig onder de Schalen te makkelyker tc fkmen voui^ 
'voen , enie verbergen fdu. Maar voat gebruik dee- 
fi menigvuldige Longpypkens ende haar Bluaskens 
hebben ^ is in het voorgaande reeds gezegt: nameljk 
om de Sehaalen te doen uytfpannen. Nog moet men 
voeten^ dat alle deeje Blaaskens haar platagtig ver~ 
toonen , dat mogelyk uyt het Jamtn trekken der Scha¬ 
len fyn oorfpronk neemt , ivanneer haare vogtigheé- 
den uyt dampen , tn dat haare blottaderen Jluyten. 
Het Hart inden bejthreeven Schalbyter is onge¬ 
meen korter , als in de Houtivurm , en ook veel 
knoopagtiger; voordende dangedilateert zz ^ en dan 
weer te fanien getrokken b b .- gelyk ik dat in een 
kleen gedeelte vertoon , jhnder dat ik anders veele 
moeyte heb aangewent^ om het naukeuriger te on¬ 
der foeken. Waarom ik nu tot die deelen overgaan 
falj die aan het Manneken ende bet Wyfken par¬ 
ticulier fjn: als de Hoorn , de Roede , de Balle¬ 
tjes , en de Zaatvaten ; en dan de Eyerflok . de 
Baarmoeder en de Schamelheid in hei Wyjken ,• waar 
meede ik deefe hijïorie fal befluyten-. 
Fartes MafctiJo propriae. 
Cornu ex fatis folido ofic corneo formatum 
eft, tantaque hinc pollet firmitate, utejus ope 
compadlum etiam hgnum quam facillime info¬ 
rare licefit. Recurvum ideft, atque retrorfum 
verfus os Thoracis obflexum. Colorc gaudet 
atro-fpadiceo, & tam nitide laevigata fuperficic, 
ut fpeculi inftar fplcndeat: id , quod circa os 
Thoracis, alarumque Vaginas , etiam obtinet; 
quae quoque fimiliter colorata furit, at paullo 
tamen magis ad rubrum vergunt. Cornu prae¬ 
terea minutis foveolis, impreffis, ornatur. In 
IMympha id primo membranaceum eft, & veluti 
Kqua plenum : poftea compadlius evadit; tan- 
demque fatis magnam acquirit duritiem. Et 
quamvis Cornu hoc eo tempore, quo exuvias 
ponit, flexile fit; tamen, bidui vel tridui fpa- 
tio poft hanc cutis mutationem, ftupendam adeo 
nancifeitur duritiem, ut non folum cartilagini, 
imo ne vero quidem offi, tenacitate & firmitate 
cedat. Nequaquam fitum id eft fupcï nafo Ani¬ 
mantis, fed fu per capite; unde revera Cranii 
tantum produefio dici debet; utpotc c quo ibi 
loci,ubi fubtus Cerebrum haeret, enafeitur. So¬ 
liis vero Mas ornamenti loco Cornu ejufmodi 
accepit. Intus id cavum eft, cornu Bubuli de 
capite amoti fimilc; cavitas autem ejus nulla a- 
lia 
Van de Mannelykc lecdem. 
De Hoorn is geformeert uyt redelyk maffJej' 
hoernbeen, waar door hy fio flerk is , dat mendaar 
meede heel ligtelyk een gaatken in een vafi hout kan 
boorefi, Sjn figuur is krom^ buygende agterwaarts 
over mia het Borjlbeen. Syn couleur is cafianje 
bruin en foo net gepolyfi, dat het ais een fpiegel 
glimt ; gelyk ouk het Borjiheen , en de Schalen der 
vleugelen doen , die van de fielve couleur fiyn , maar 
wat meer naa het rooden trekkende. Voorts is hy met 
kleene ingedrukte kuylkens verderf. In het Popke 
is hy eerjl vUeJig , en als vol water ;daar na wort hy 
vafter van fiuhftantie , en eyndeljk èdelyk hart. 
En hoewel hy buygfdam is, wanneer hy vervelt, foo 
verkrygt hy binnen twee a drie dagen , naa deefi 
vervening van huyt , deefie verwonderlyke hardig¬ 
heid, fioo dat hy niet alleen het hoornheen , maar 
ook fielfis het waeragtige been , in tayte enflerkté 
niet komt te wyken. Syn fituatii is niet op de 
neus van het Dier, maar op het hooft ; foo dat de 
hoorn eygentljk een pro du die van het Bekkeneel is, 
daar hy boven de Herfienen opflaat : m het Manne¬ 
ken alleen tot cieraat gegeeven is. Van binnen is 
hy hol , gelyk een OJje hoorn , die van het hooft ge¬ 
nomen is ; En hy is van binnen nergens anders 
meede gevult , als met gedilateerde LuchthUasjes^ 
dewelke met haare pypkens, in een fieer groote quan- 
Jlr rr mejt^ 
