*4 
LIBER 
pant, quoniam prompte dcorfum ferri haudpof- 
func. Videtur igitur Aijftoteles probare,vt ante 
cibum fjmantur. Etfaneiplc ccipondet cftedus. 
Sumpta enim Poma ante cibum, facillime aluum 
foluunt: at Ii poft cibum , nihil tere aliud quam in¬ 
flant , Se flatus excicando mol ftiam pariun ftoma- 
Toraa aquz eho, vt proprio p riculo didicimus. Poma fane 
imcftana- funtfungola Se fpongiofa, qua: imedaaepa? inna¬ 
tant, contra Pyra r fidunt, vnde Poma difficulter in 
ventriculo concoquuntur. Et Hippocrates : Sa¬ 
num (inquit) Se languentem vexant Poma : quo¬ 
niam his deuoratis, coipus humorem haurit. In 
Autumno veto repleri noxium eft , non ob latieta- 
tem tantum , verum etiam quod viiiofi humores in¬ 
de nafcantur,atque flatum quoque excitent. 
Paulnsquoquc Algineta non omnino confcntit 
Galeno, is enim vult Mala omnia frigida elle,at¬ 
que in iis exuperarchumiditatem, multoque magis 
illa,quz fuapte natura huius habitus fint. Nempe 
Se c rtcris omnibus magis przftare , ac in cis aquam 
minime nocere , quia iubtilior , citiusque excerna¬ 
tur,quo fiat, vt minus noceant, nec vique adeo cor¬ 
poris particulas tentent. Qiizrit. autem Alex. 
no “ AphrodilcuSjCur Poma noceant ? quoniam, inquit, 
fiigida lunt,ac humida. Ergo dicere debuiflet tan¬ 
tus Philofophus,non /impliciter nocere, fcd frigido 
tantum, humidoque ventriculo. Calculum etiam 
Animidciiq S*S ncrc P l ohibcntur, fi ad faturitatem edantur. Ad 
animi vero deliquia vtilia funt,& cordis debilita¬ 
tem. Qju? ant .m nondum ad maturitatem per¬ 
neri rinc,uoxium patiunt fuccum,morbos creant>& 
honoris caulas adferunt. Melioris autem fucci, 
qui maturitatem induerint, ex eodem Paulo. Co¬ 
lumella pr.rter vtilicatcmoeconomicam nihil habet. 
Malaliccata Mala,ait,m duas vel tres partes diuifa, & in Sole po¬ 
lita,donec aielcant, non minimam partem cibario¬ 
rum per Hyan m ruflicis vendicant: nam pro pul¬ 
mentario cedit licuti ficus, lftud vero diligenter 
apud nos prvftant attentiores ad rem : &decidua 
quzquc Poma Piraque in fcgmtnta confccant,ad 
Solem aut in furno torrent, Se in aliquot etiam an¬ 
nos adi.ruant, non line rei familiaris compendio,(i 
fcqu. nti anno frugum non fit pronentus vo¬ 
cant G im.6c quarrters Galli. Plinius de Malorum 
Mala verna, vuibus lic habet. Mala vema,accrba,fton.acho in¬ 
utilia funt: aluum cogunt, Se veficam circumagut: 
Melimela, ncruos lardunt. Coda meliora. Melimela & re¬ 
liqua dulcia,ftomachum ( vcxant,adde ex Diofc.)&: 
ventrem foluunt,Iiticulofi,a?ftuoIa, fcd ncruos non 
Valeriana, la?dunt. Valeriana non ! parum commendantur ad 
pulmonis de iccinoris affrdiones : qua? Domitianus 
orbiculata, efitalle fertur, de quo fuprk. Orbiculata fiftunt al¬ 
uum & vomitiones, vrinas cient. Sylueftria Mala 
limilia funt vernis acerbis,aluumque fiftunt. Sane 
vmuc Mi- adluincyfum immaturisopusefl. Fit vinum e Ma¬ 
lorum omnibus generibus. Diphilus apud Athen. 
inquit, rec.ntia -Se immatura Mala prauum fuccum 
generare,offendere ventriculum, reliquis cibis inna¬ 
tare,procreare bilem, morbos inuchcrc, horrores ef- 
ficcrc.Ex iis que matura funt,fucci laudabilioris efle 
Dulcia. dulcia, exccrmqjc minori negotio , quia nihil ad- 
ftringant: acida fucci deterioris efle. aluumque 
magis tardare. Quorum autem remiffior dulcedo 
cfl,i)la laneori placere cum eduntur, Se ob aliquan- 
Orbicata. tulam aftridioncm ventriculo prodefle. Orbicata 
(lic enim vocat q libus adftridio iucunda eft cum 
dalccdine,vcmriculo conferre, Setania, Se Plaiai.ia 
quz nominant,fucci bonitate commendari, Se pro- 
pterca quod excernuntur facile : fcd ventriculum 
nihil i unare. Philotimus quoque feribie, verna 
Mala Piris zgrLis coqui, fiue vtraque nondum ma¬ 
tula lint,fiu iain ad maturitate prruencrint. Quod 
\d facultatem fpedat, acidorum de immaturorum 
5 R 1 M V S 
fuccum reliquis acerbiorem efle , & aliquanti'htm 
igul ,id eft, mordacem, illaquc fuccum prtrftarc cor¬ 
pori, quem radentem aut lancinantem (jwowV) vo¬ 
cant. itaque Mala Piris in totum difficilius coqui, 
6 fi quis pauciora Mala comedat, in illis confici' n- 
dis plus laborare : fi plura idem Pira fumpfcrit, mi¬ 
nus. Radentem, qui ex ipfisjgignitur, Praxagoras 
luccum appellat. Quz quidem a ventriculo tum 
Pira, tum Mala percoda non fuerint, ea craffiorem 
fuccum przbcnt. Eft igitur a nobis demonftratum, 
in vniucrfum coqui difficilius Mala, quam Pira: 
tum etiam qua; acerba funt, folcre craffiorcs fuccos 
gignere. Celsvs ftomacho aptillima ex Pomis, 
dicit Malum Orbiculatum, aut Scandianum vel A- 
merinum. Ex rccentioribus probatur nebis Tra¬ 
gi diligentia, iplis etiam Medicis phaleratis annula- 
tisque imitanda , qui e vinofis Pomis Eleduarium Elenuarium 
non aliter atque e Cydoniis przftantiflimum confi- ° Pomis - 
cie, quod & palato qn^m gratiffimum eft, de in ar¬ 
dentibus febribus qu&m accommodatiffimum.Nam 
fltim rcftinguic, Se langucfcentcm appetentiam in- 
uitat,a?gris quandoque gratius,quam alia? quarcun- 
que fcplafiariorum confediones. Acida (inquit Aei< W 
ille ) Poma ventrem inhibent,vrinam pellunt, vomi¬ 
tiones erudationesque ftomachi cohibent, id quod 
lylueftribus potifsimum adferibendu fuerit. Omnis 
generis Poma in claltes, fapores fecuttis, digerit. 
Dulcia Poma , vt feribit Dod. minus frigida funt ac Duici »- 
humida, carnis fu a? foliditatem ha?c coda retinent, 
alimentum conferunt amplius,ac minus humidum, 
quam cztera Pomaiminus facile per ventrem etiam 
defecndunt -.Acida frigidiora funt, tum de humidio- 
ra. Horum codorum fubftantia diffluit, nec foli- 
ditatcinfuam retinet: alimentum parcius fubmini- 
ftrantjidque crudum ac frigidum. Ita vero Se faci¬ 
le decito delabuntur, vt etiam remorantem aluum 
promoueantjprelertim ante alium cibum affiimpta. 
Acerba aut auftera Poma , vt funt fyjucftria , ac im- Acerba», 
matura,frigidiora funt: fuccum ingenerant crafsio- syiiTeftria 
rem,ac omnino flatulcntum. Miniis nocent, fi ci¬ 
to ac velociter defeenderint. Si harferint,flatus gi¬ 
gnunt,ac colicos adferunt dolores. Qua? inter h<jc Mrdij fapo. 
medij funt faporis Poma , ac non raro duarum aut 
trium qualitatum curtum relerunt,vincentis faporis 
facultates pnrcipue obtinent, aliarum vero partici¬ 
pes funt. Przftant autem femper crudis Poma co¬ 
da, quorum malignitas fzpenumcro non modbpcr Corrtftl °- 
ignem em edatur,fcd Se additis vel aromaris,vel aliis 
corrigi poteft. Proddfc autem poliunt Poma ven- ventriculi 
triculo calido : auftera vero etiam calore languen- calor - 
tem ac refolutum roborare. Succus Pomorum o- 
doratorum,ac medij faporis,compofitionibus non¬ 
nullorum medicamentorum impenfius reficcan- 
tium inditur ad eorum nimiam qualitatem remit¬ 
tendam , vt funt Serapium ex Pomis Regiis faporis, serapium 
Antidotum ex granis Cocci baphici, & fi qua? funt dc Ponm - 
alia. Dc Srrapij conficiendi ratione & vfu, multa 
habes apud Pradicos, fpcciatim etiam apud Ama¬ 
tum Lulit. Conficitur vero & cum c^ismodi Pomis 
vnguentum ex adipe porcina Se a*qua rofacea, cuius ^heiem* 
ad nitorem faciei Se aduerfus cutis afperitatcm vfus 
cft.Etiamfi aute facilius concoquutur dulciaPoma, 
fi tame,ait Matth. in calidiotis temperameti ventri¬ 
culum ingerantur, facile in biliofos conuertuntur 
humores. Succus e dulcibus Pomis exprcfliis cum 
liquore ftillatitio Buglofsi miftus,contra melancho- MelacholU, 
liam prodcft,fanguinemobfcurum clariorem reddit. 
GESN.h5.ep. ad Conr. Forcrump. 117.6. Poma non 
nifi dulcia Se coda edat interdum mulier melan¬ 
cholica. Acidodulcia bene matura , per Hyemem Acidoduk 
Se in vernum vfque tempus conferuata, non impro- cia ‘ 
bantur : zgrotis quoque vtilia, tflm elixa , tum afla. 
Omnibus autem fere Pomis commune ejl,quod 
fuccus 
