';4 HISTORIAE PLANTARVM; 
f° 
lur 
pyxides effunduntur: hanc vulgo Gelatinam vo- 
'Diacjd It*- cautScdiadydumum lucidum. Aut fic meli iis. Seg- 
ftdum. menta diutius ex aqua elixa,donec tabcfcant,per 
* linteum colentur, fine comptcfiione:( vt clarius 
fiat) dein cum Saccharo coquaturin fyrupicraf- 
fioris confiftentia,vtinfcatulaseffufum & formu¬ 
las melius Coeat. Res eft vifii pulcherrima, & 
prxeipue fuauitatis , apud prxeipuas totius Euro- 
px nationes haud in poftremis deliciis habita. 
4 ' Suauiuseffeceris,fifucciPomorum Curtipendu- 
' lorum depuratorum aliquid addideris cum modi¬ 
co uini albi: aut fi ipfa Pomorum fegmenta de¬ 
corticata cum Cydoniis decoxeris, & vti prius 
5 perfeceris. Ex eo quod reliquum eft, attentiores 
ad rem, fortius cochleari exprefTo, cum Saccharo 
aut meile craffius & vilius Cydoniatum coficiut: 
6 fin vero tam lucidum illud, quameraftum fimul 
Vires. mifceantUK, & cum faccharo, vti prxdichim , per¬ 
coquantur, Cjdomatumvulfrtreditium ,quod Gal¬ 
lis infrequentiflimo vfu, fit: quod ante cibum 
nucis magnitudine fumptum , aluum cohibet, 
oft cibum vero foluit, Sc nihilominus ventricu- 
um roborat , & vapores caput petentes cohibet. 
Hi fere fimpheiterfunt modi parandi cydoniati. 
bu«ydve~ Galeni quoque temporibus in k vfu fuiffe Vide¬ 
re/-**». tur, qui in Syria cduliu n componi tradit, quod 
pUcent* u*f, id eft, placentas ex Malis cotoneis 
ex iulis appellant. Id adeb durare vt parinx recsnt.-s i- 
7 pfo plens Romamadferrentur. Componebatur 
autem ex meile , & carne Cydoniorum lxuigata 
fimul co. 5 tis. Uluflr.nofterPrinceps DuxVVirt. 
aliquando dedit Cydoniatum album Mano ma- 
iada didum,in Lufitaniafadhim. 
Medicorum vero, quorum eft ad multa refpi- 
cere,fuit aliquid in hoc genere fupra vulgus fape- 
re. Ideo diacydonium compojitum , vcldiacidonites 
cumfpeciebus, vti vocant,excogitarunt. Paratur 
autem ex fegmentis Cydoniorum in vino coftis, 
& meile defpumato igne lento denuo pcrcoftis, 
addirifque cinnamomo , caryophyllis, pipere? 
galanga,aliifque aromatibus , pro diuerfa vten- 
tium intentione , ad roborandum ventriculum, 
appetitum promouendum , co&ionem linian¬ 
dam, vomitum biliofum ,pi tui tofum que nimium 
fiftandum , ad priftinum calorem coloremque 
corpori reftituendum , difiipandosflatus , & alia 
eiufmodi, fi i frigida caufa oriantur :fin vero a 
* a calida, Cydonia cum aceto decoquunt, additis 
iis qux refrigerant, vt prxter fuccum pomorum, 
caquoque refrigerent. ItaMefues docet ad fto- 
machi & Hepatis robur , &ad vtriufque vim re- 
tentricem confirmandam ciufinodi diacydo- 
nium cum variis aromatibus parare. Paratur & 
Mima tvn- com pofitafeu aromatica, ratione prxfcri- 
F ° J ’ 1 pta,inie6tis tantum aromatibus: Alii facculo ex¬ 
cepta aromata in ea tantum macerant , cuius i- 
dem vfus qui prxdi6torum. Galenus quoque 
meminit alicuius medicamenti, quod non ex Ma¬ 
lorum fucco folo & Melie conftat, fed & piperis 
albi quippiam habet, & zingiberis & aceti: quod 
& alibi fufiAs deferibie , 6 c poft ipfum Aedus, 
quod tum ad appetentiam excitandam his, qui¬ 
bus ea languet, tum ad concoctionem iis, qui pa¬ 
rum feliciter concoquunt,prxftat, quod denique 
ventri robur conciliat. Nec inconueniens eft illa 
compoficio, quam Matth.habec. fi demas rhabar- 
barum. Ad quid enim rhabarbarum mifccbimus 
cum vehementeradftringentibusferit tantdmx- 
grismoleftum irritando ad expulfionem vi fua 
purgatrice.Cydoniorumfuccushbrxpondere,in 
quo corall. rub. feminis rofar.rub.& rhabarb. cu¬ 
ique drachma,cum Hypociftidis & Aeaci* bt- 
Cjdomu 
Xt*/u ulb/7. 
Dixcjd. 
eompoj. 
Vfiu 
fOj' 
Compof, 
r£u 
Compof, 
filAtth. 
nis fcrupulisad tertias bullierint, magno eft ad 
biliofas vomitiones , & ad dyfenteriamauxilio. 
Datur bis quotidie, mane & vefperi, horis dua¬ 
bus ante cibum, fed xgris iam purgatis frequens S yrup. G;- 
quoque hodie eft vfus iyrupi, qui e fucco Cydo- 
morum in Pharmacopxorum officinis paratus 
habetur,aut fi non habetur eidem fubftitui po- 
teft Gelatina,in aqua,vel vino diftoluta,pro ratio¬ 
ne fcopi. 
Nec his contenta Medicorum induftria : cum 
enim viderent alterando & roborando fe pluri¬ 
mum hocmcdicinx genere prxftare, & infuper 
etiam morofiorum palato blandiri, vlterius pro- 
greffi, ibi etiam placendum exiftimarunt, in qui¬ 
bus nihil miniis, quiim placendum , fi neceffitas 
non compellat. Huic igitur , aut xgrotantium 
genio cedentes, quod Cydoniorum fuccum ac- 
' que fiibftantiam familiari/fimara ftomacho ad- 
} necterent, qui fere purgantibus ledi folet, medi¬ 
cinas purgantes adieccrunt, & diacydonium la- 
xatiuum di<ftum, feu purgans confecerunt: cutis 
diuerfx habentur deferiptiones apud Recentio- 
res , abis fcammonium tantum addentibus , vc 
Cholagogum,& turbethum cum Cnico, vt phle- 
gmagogum reddatur: abis omnia fimiil.vtvtrum- 
queprxftet: ex quibus nobis maxime probatur 
Ferneliana, qux talis eft. Pulpx Cydon, expura. D Ueyd. 
co6tx & cribro tranfmiflx lib.j. fem.fucci Cydon. 
lib.fem.facchari albill.Iib.ii. Coquantur in mellis 
craffitiem, infpcrgendo fub finem cinamomi tri¬ 
ti vnc.j. zinzib.maceris, caryophyll. fingulorum 
drach.ii. diagrydii vnc.ii.dofis a drach. iii.ad vnc. 
fem. Tenues aquofofquc humores paulb mode¬ 
ratius atque facili tls ^ diftantioribus locis proli— 
cit : his vtile ac tutum , qui articulari morbo 
laboran t, rtec admodum vehementi febre ia&an- 
cur.In fccrctis hodie fecrctorum fuorum buccina- 
rores verius,quamgratiofi Medici (quibus nihil 
fecreti ede par eft, quod non in communem ve¬ 
niat vfum non tantum , fed & vMau) ha¬ 
bent diacydonium purgans lucidum & non lu¬ 
cidum, vtrumque fapore & fuauitate commen¬ 
dabile , & nihilofecius fufficienter fuo fungens 
munere, qux in gratiamftudioforummedicin? 
libenter communicabimus , ncpofthacprx illis 
habeant faltem in hoc illi ampul!atcres,quod co¬ 
ram iis,de iftis glorientur ,quafi illis Colis , ceual* 
tera quxdam HelenxNepenthescontigerit. 
Accipe Eled.diacyd.'lucidi,vtprius docuimus Diacyd) 
parati vnc.xx.fcammon.vnc.ii. vel eius loco dia- P ur gdud.^ 
, grid.paulb magis:infudatur fcammoniu bis in fpi- 
ritu vini: deinde coquatur fpirituscolletftus cum 
prxfcripto elcdtuario ad confumptionem fpiritus 
vini.Vltimoadde Aq.rof.vnc.x.vel xii. Coquan¬ 
tur ad iuftam confiftentiam. PofIis,fi aromaticum 
voles efficere, cadam opera cum Scammonio,ali- 
quid cinamomi, piperis, & caryophyllorum con- 
tuforuminfundere, aliavepro vtendifeopo , fi 
loco Ele&uarii diacydonii lucidi,fumas idem cum 
corticibus citri,aut cum carne cydon. vel malo¬ 
rum curtipendulorum, vel vtrorumque paratum, 
& procedas, vti iam diiftum , fiet id quod non 
lucidum vocant, claritate prxdictoinferius, non 
fuauitate. Poflit edam qui volet radicem Me- 
choacam,autTurbethumcontufum fimulinfun- 
dere: vt ita fimul etiam reddatur phlegmagogum. 
Dolis prxdicftorum drach.ii. Sed vt ingenue fa¬ 
teamur, eorum vfus non in omnibus tutus: tan¬ 
toque magis ridendi, uel potiQs deplorandi (ma¬ 
gni alioqui nominis Medici vifi ) qui illud in dy - - 
fenteriis exhibere fune aufi , fed quali cum fuc- 
ceftu & llfi norunt & nos. Sunt etiam qui Anti- 
monii 
