LIBER 
m tanta nominum infitionumque confufionc? 
Hoc tantum voluimus, vt Germanix opulentiam 
cumltdix, Gallia: ( quas & ipfi aliquando /ui$ 
p.ilTIm locis vidimus, Sc gullauimus ) atque An- 
glix Gazis coferremus>&curiofis ingeniis, quibus 
anguli llluflrium harum nationum hodie perflrc- 
punt, etiam hac inrefatisfiat. Nunc ad reliqua 
pergamus. 
,s St Satiua Pirus amhorc Theophrafl. pauca admo- 
pus. dum in locis calidis , vt in Aegypto, Sc vitiata ob 
■utHM temperamenti contrarietatcm. Eadem in plano 
e ’ melior prouenit tam materie, quikmfrudu. Lo¬ 
ca fpecialia ex fupradictis fatis patent. In gene¬ 
re omnes Ixtum filum amant. Gaudet iis Italia. 
Nihil frequentius Germania:, Galiix , & prxfer- 
timSeptentrioniis plagis, Belgio, Northmannix, 
re Anglic> vbi Odrc Sc Per e admodum fuaues potio- 
nes nes vini vicarias faditant ,vt annotat Lobclius. 
•• Florent menfibus Aprili Sc Maio : Aeflate Sc Au¬ 
tumno frudus maturefeit. Qux tarde floret, tar¬ 
de frudificat,Pirus Trago ante Malum cum Cera- 
lo plerumque Sc Pruno florem fert. Pirus etiam- 
<i non pluat, fcd fiat Auftrinum coelum , aut nu¬ 
bilum, amittit florem ^primos frudus» fi cum 
deflorueritales dies fuerint, cx Theophrafl. Sc 
P. inio. Item: qux cito occidunt, velocia fune, Sc 
tamen antecedunt diuitiis, vt Malus & Pirus. Ma¬ 
go apud Plin. 
\ 0 „^ Pira non eodem tempore omnia feri iubet,quo- 
■>»). niam non xque floreant. Eidem oblonga,aut j 
rotunda ab occafu [ab ortu Dal.] Vergiliarum ad , 
brumam. Reliqua genere media;hyeme,ab oc¬ 
cafu Sagittx , Subfolanum aut Septentrionem 
fpedlantia. Serendi vel inferendi tempus, Accul¬ 
turam habes apud Gcoponicos, potiflimuvnapud 
Carol.Stcphaniim, qui docet quomodo inferen¬ 
da vt citius vel tardius proueniant, vt frudifera 
reddantur, Sc acquirant odorem , ahaque multa 
prxclara. Communis quidem Icalix ratio feren¬ 
dis vel inferendis Piris autumnum tribuit, itavt 
brifln im xv. ndc minus diebus antecedant,vt tra¬ 
dit Plinius. Et Scaliger Pirum & Malum Autum¬ 
no potilis feri fuadet, quod hybernas impreflio- 
nes mclids tolerare valeant, qu^m xfliuas. Hxc- 
que forte ratio cur Pirus calidis regiombus,vt zE- 
gypto male habeat. 
Denique Pirus, vt &MaIus ,in montibus bre- 
uis,nodofa ,fpinosaque:in planis amplior pul¬ 
chrior vifu, meliorque tam materie , quiim fru¬ 
ctibus. In Calabria tamen , regione cahdiflimi 
copiofam haberi Pirum vel ex Horatio difc - 
'ya Vsl. mus, vt dicetur infrh. In hiftoriis Indicis legimus, 
nnfi*U ininfiilaPalmxita proficere Pira, vt & (ederim ad 
triginta vncias ponderent: Eorundem etiam me¬ 
minit Caidanus , fedquod genus Pirorum fit, 
non docent. 
lirw & DiofcoridiPirorum genera omnia adflnngut. 
ifus Quare conuenientcradduntur Cataplafmatis re¬ 
pellentibus. Decodum ficcatorum , & ipfa cru- 
iluus da,aluumfidunt: i eiunostamencfitata lxdunt. 
Quam fententiam Ac Plinius confirmat. Pirorum 
omnium , inquit, cibus etiam valentibus oncro- 
iculla. fus ,xgris quoque vini modo negatur. Decoda 
eadem mire falubria & grata , prxeipue Cruflu- 
mina. Quecqnque vero cum meile decoda,flo- 
machumadiuuant. FiuntCataplafmatae Piris,ad 
difeutienda [leg.repellenda, exDiofcor.] corpo¬ 
rum vitia : Sc decodo eorum ad duritias vtuntar. 
Ipfa aduerfintur Boletis atque fungis,pelluntque 
pondere, & pugnante fucco. Quoa poflerius 
Diofcor. de Piris fylueflribus feribie, (de quibus 
infii ) quemadmodum fif h^c. Pirorum ligni 
Tom I 
Ligm ci- 
tiu. 
Pint iume- 
tis mole j} a. 
PR1M VS* « 
cinis contra fungos etiamnum efficaciiis proficit. 
Mala, Piraque portatu iumentis mire grauia fune, 
vel pauca. Remedio aiunt elle , fi priiU edenda 
dentur aliqua, aut vtique offendantur. Condun¬ 
tur verb Pira, vt vux, ac totidem modis. Piris 
vt Sc Ponis, proprietas vini , fimiliterquein x- 
gris medentes cauent: H^c-Plin. Idem & Plu- 
tarchus refert,& Lucianus in Aflno aureo. Quod 
vero de iumentis ait, confideret ledor , an ratio¬ 
ni Sc experfentix fitconfcntancum : nififorre i- 
deb molefta fint, quod ferant id , quo frui ne¬ 
queant, odorque identidem illiciar ea, etiam ad 
molefliam vfque. Neque enim facile credideri¬ 
mus odorem per fe iis moleflum. 
Galeno Pira efu llomacho grata funt : quin& stomachi 
vim habent exiccandi: atqui fylueflribus magis g [,*'* rum 
exiccandi vis ineft. QuqdeMilisdiximus,fiom~ 
nia ad Pira Sc Punica transferantur, nihil nouo a- 
lio fuper his fermone opus esit. Nam in iis quo¬ 
que alia auflera tantum, vel acerba apparent,ve- 
luti quedam acida , quxdam dulcia , quxdam de¬ 
nique ex horum millione compofita : funt qux j 
nullampenitiis huiufcemodi qualitatem exupe'-, 
rancem habent: quo fit: vt cum aquea fint ache- 
betia , nulla roborandi vi polleant. Talisigitur 
omnino Pirorum vflis,quaks Malorum. AtPi- m enati, 
ris, prefertimque grandibus, que apud nos Me- 
n ltx vocantur , aliqua alendi facultas donata eft. 
Proindceaf.-dain tenues orbiculos, ficcataquc 
reponunt. Quibus codis per hyemem Sc Ver, 
cun fames ell, ciborum parum nutrientium vi¬ 
ce vefcuntur. Et in libris iiinpliciiim : Piri folia, 
inquit, pariter ac turiones auflera funt : frudus 
dulcedinis quiddam obtinccaqucx : ex quibus 
clara quoque temperies efl, inxqualisfecundum 
parces: Nam pars vna terrea efl, alia aquea,cxte- 
rthn vtraque frigida, tum alia temperata.Proijide 
Pira efu flomacho grata funt ,Sc fici m prohibent. 
Illita autem deficcant , & modice r .-frigerant. 
Nam ego iis illitis vulnus glutinafle memi- 
Ftli\ 
Sl07nAchfff 
Wlm.enun- 
\ilitrur. 
I Contr a 
[nvgot. 
Serapio ex AbenMefuai. Proprietas Piri tani 
domcflici quskm fylueflris efl , vt fi coquatur r 
quodcunque eorum cumfungis, cmendentillo- * ^ 
rum malignitatem. Maioribus vis potior, quim 
paruis , migifque nutriunt Piraquhm Cydonia. 
Succus Pirorum infpilfatus cohibet fluxus bilio- 
fos ,Sc ventriculum fanat, fcd colicam caufarefo- Co/w * 
let. Remedio efl, fi pbft,hauriatur vinum mel¬ 
lis paratum cum aromatibus. 
Albei tus Icribit Piri radicem h mulifre portatam 
Conceptum impedire: Frudum idem pofle , fi 
iuxta, vel fupra fe habeat. Id etiam k nonnullis 
creditum , i latentibus in parturientis ledo Piris, 
autilluctranfportatis, parcum tardari, autdiffi- 
ciliorcm fieri. Sed hxc fabulis,quam experimen¬ 
tis funtfimiliora, quibus Alberti fcriptafcatent. 
Illud vero fimilius , quod alicubi Plinius ait: 
iis qui bupreflim hauferint, prodelfe Pirorum ge¬ 
nus omne comedifle. 
Sunt,inquit Curtius, qui abfolut£, primo or¬ 
dine refrigerare Pira dicant, & fecundo deficcare: 
alii verb matura calefacere, humedare Sc moue- 
re. Quodlane intclligendum 'erit ex faporum 
vi, ac natura , vt dulciora calefaciant. Qua:, 
autem inter dulcorem Sc aciditatcm natura? 
iunt compofitx, parum caliditatis Sc ficcitatis ha- yi res piT9» 
bent,vt omnium denique vires ex faporum ge- r um ex(<g 
neribus metiri fir. Ante cibum verb fumpta,ven- t oreme,l h 
trem fiflunt,maxime cruda. Grana,quxm illic ***}/*• 
funt, peculiari quadam proprietate putfnonis vi^ 
dis medentur, udtenibus ofticiuqt., 
V I 4 
R.idiX. 
Coaceftm 
All>ertm 
notatur* 
