DE MALIS- 2 5 
ipcto cofta, comefta, magis aluum moucnt. Verum 
ad Orthopnoeam, hoc cft,refpirationcm, qu.T erecta 
ceruice fit, & fucci ipfomm , & ipfa quoque haulta 
profunt. Ha?c Hipp. Nos vero in tali cafu dulcibus 
malimus vti.qu&m acidis. Mali omnis folia,au£lo- 
rc Diofc. & flores, & germina, aftringunt, maxime 
Cydonia. Et ipfc fru&us crudus quidem aftringit, 
maturus autem non fimiliter. Qua: vcibpcrVcrin 
vigore fune Mala,bilcm inducunt, etiam neruofo 
generi incommoda funt, ac inflant. Melimela al¬ 
num molliunt ,&lumbricos expellunt, fcd ftonia- 
cho incommoda funt,& ardorem inducunt. Appel¬ 
lantur ab aliquibus Mala dulcia. Qua; Epirotica ap¬ 
pellantur Mala& Romanis orbiculata, ftomacho 
commoda funt, aluum fillunt, vrinam prouocant. 
Debiliora tamen Cydoniis funt. Porro ad id, quod 
aofc.codcx Diofc.ait,lumbricos expellere , Marcellus in Grarco 
no labora- v iciani latitare putat, quando ait, e:<^ cVnv«V«, & a 
Barbaro,&: a nobis ad ventris animalia & lumbricos 
pertinere creditum, parum fciicfvt credimus,inter- 
prctatione,fi rem & vocem afflimemus. Nam (infit 
ille ) dulcia ha:c Mala funt, mellifque faporc, a quo 
A» dulcia iiomcn inucncrunt, nec videntur polle ventris ani- 
md^vc /- 1 malia facile pellere: nili forte deieclam hoc cibo 
* ibus con- aluum ea etiam fcquuntur. Illud Diofcoridi &. aliis 
trant ' feriptoribus omnino non conucnit. quod ventris 
animalia Sne'=«appellentur,qua voce nunquam vete¬ 
res vfi funt, pneterquam in beftiis venenatis illis, 
qua;i£tu morftive venenum relinquunt: Serapio¬ 
nis a:tate tamen harcerat etiam cius loci ledio cc 
intcllcdus. Sed cur non conueniat ( vt Marcellus . 
putat) Diofcoridi «V«3*c vocare , cum idem fe¬ 
cerit Hippocrates, vt tcftatur Galenus in Gloffis. Sat 
veneni inferunt, quando putridas febres accendunt, 
Super eas interficiunt hominem. Deinde per acci¬ 
dens Poma dulcia interanea ciiciunt, aluum nimi¬ 
rum laxando, vt lpfcmctfatetur Marcellus. Quid /i 
defeendentem Pomorum dulcedinem fequantur 
odore ille di vermes, & deinde mutata fcde,a natura 
promptius ciiciantur. Quid li Sc Icrpcntis fpccic 
quidam in homine nafcantur, quales & Parxus de¬ 
pinxit? Sed ad Galenum accedamus. Malus,inquit 
ille, non omnis eiusdem eft natura:,vcluti nec eius¬ 
dem frudus: quippe quardam Mala dulcia funt, 
quadam auftera, nonnulla acida,alia extremi,exo- 
1 uta aquea, & fane in ifiis aqueum exfnpcrat, vt 
mentum. 13 temperies eorum fit tum humidior, tum frigidior: 
in acerbis autem terrenum frigidum:in aufteris ve¬ 
ro tum iftud, tura aqueum frigidum, ficut in dulci¬ 
bus aqueum temperatum. Sic quoque fucci,corti¬ 
ces .foliaque inter le diffident. Itaque li a ulteriora 
,Vulnera, fint,atque acidiora,vulnera illis glutinare poffis,tum 
in phlegmonarum principio influxionem repercu¬ 
tere, ac ftomachum, ventremque exfolutum ac lan¬ 
guidum roborarr.at aquolioribus mediocres phleg- 
monas incipientes glifeentes remittere. Porro 
quod plurima Pomis omnibus excremcntitia frigi- 
daque iniit humiditas,vcl hinc liqueat,quod eorum 
omnium nullus omnino fuccus durare, ac vctulla- 
tem ferre poflit, «nim acefcant corrumpanturque 
vniuerfi. Qua de re,proutin alimenta veuiuntPo- 
ma, pcrfpicue quid indicandum fit, docet idem in 
fecundo de Alim. Genus Malorum non cft limplex, 
quomodo nequePyrorum,neque Punicorum. Quo¬ 
dam enim funt, qua: faporem habent aufterum, alia 
acidum,alia dulcem, nonnulla etiam ex iis milium, 
apparentque S: dulcia fimul & aflringentia. Pra:- 
tereaalia quadam cum dulcedine manifcllum ha¬ 
bent acorem. Adhxc, alia cum acore acerbitatem. 
Iuuenias autem interdum, & qua: hos tres fapores 
fimul habeant euidentes ,'adeo vt acida appareant & 
dolcia,accrbitatifque habeant nonihil. Perfpicuum 
autem ell, quod adftringens, aufterum acerbum. 
tria ha:c nomina faporis, qualitatem vnicaro ligni- 
ficant. Quod vero acerba quidem in eo ab aufteris 
differant,quod valentiusadfhingant(commune au¬ 
tem ipforum genuseftadftringcns ) cx 4d.de fimpl. 
facult.didicifti. Memor igitur illorum fcito , Mala 
quidem qua: adftringunt, fuccum habere frigidum 
& terreum : qua: vcib acida apparenr, frigidum qui¬ 
dem, verum tenuium effe partium: media autem 
temperatura ellc dulcia, qua: tamen ad calidius ver- Dulcia ‘ 
gunt: quemadmodum, qua: omnis qualitatis funt 
expertia,ac vclut aquofa,ad frigidius inclinant. His 
igitur vteris pro vincenti in faporibus facultatc:au- 
ftcris quidem Pomis ciim ventriculus vel propter ca |, n dus. U US 
calidam intemperiem , vel multam humiditatem 
fuerit imbecillus : acerbis autem, cum duo liare au- 
< 5 ta admodum fuerint: acidis,quando fuccum craf- Acida, 
fum,qui non magnopere frigidus fit,fufpicaberis in 
iplo ellc colledtum, quandoquidem fuccus frigidus 
non acida,ftrd acria poftulat. Vtraque certe,& acria 
& acida fuccos craflos incidunt: in eo tamen diffe¬ 
runt,quod illa quidem cum calfactionc.hxc autem 
cum refrigeratione idpra»ftent. Pcdpicimm qubd 
aflringentia quidem,quantum inipfiscll, alui deie- ftio!' ucleic 
dliones femper cohibent: acida vero, cum fuccum 
crallum in ventre inuencrint, iplum incidunc,ac 
deorfum fubducunt, ob idqiie dciedliones hume- 
dlant. Quod fi ventrem purum iniicnerint, ipfum 
magis fillu nt. Porto fuccus dulcis,cum fine acrimo¬ 
nia & craffitie ,hoc ell, cum foluspJane fuerit,cele¬ 
rius quantum in ipfo elt, dillribuitur : quod fi acri¬ 
moniam aut crafsitiem habuerit, citiusfubducitur. 
Eli autem 6 c aliud fucci genus,non in Pon*is modo, 
verum etiam in aliis amnibus,quod aqueii & t !quali- Al ? liea ' 
tatis cxpers‘appcllat,vt antea quoque diximus ; quod 
ftomachum quidem minimum iuuat, in medio au¬ 
tem ell memoratarum facultatum, quemadmodum 
& aqua ipfa. Ineft autem Pemojciusmodi id vitium, 
quod, cum ad mandendum iplum aut voluptate,aut 
vtilitate adducantur, quando nequeguftu iucudum 
ipfum, neque, quemadmodum aflringentia, robur 
ventri inducere , neque fluentem ipfum fillcre com. 
periunt, merito contemnunt: quemadmodum & a- 
pud nos quidem in multis Ali.r locis,fuibus iplis 
proiicimus, appellantes, quod tenera Pia- riaranifino. 
tanorum folia (vt iam fiipra di£tum in differentiis^ 
guftu quodammodo reprarfenter. Caiterum optima 
genere Poma non funt ante colligenda,quam in ar¬ 
boribus maturuerint: concoflu enim funt difficilia Pomaim ' 
& frigida,tardeque permeant,&praui funt fucci: vt xia. 
interim omittam , quod fuccum etiam habent frigi¬ 
dum ac leuiter crallum. Qua: verb belle matura in 
Hyemem & Ver proximum adferuant,ea firpein 
morbismaximum afferunt praffidium, vel cataplaf- Catapiafma 
matis modb cum farina admota, aut in calidis cine¬ 
ribus mediocriter affata, aut pulchre inaqua bul¬ 
lientis vaporibus perco&a. A cibo pnEterea ftatim a cibo da 
dare ipfa conueniet, nonnunquam autem & cum da ’ 
pane ad ventriculum & ftomachum roborandum 
iis,qui deiedfa funt appetentia,tardeque concoquut, 
quique vomitu,diarrhoea ac dyfenteria infeftantur. D^arrllaa. 
In lninc vfum acerba funt apta. Parata enim,vt iatn D/fentciy, 
iam precepi,mediocrem retinent adftri£lionem,cum 
li mediocriter aullera fuiflcnt,in eiusmodi apparatu 
adftridlioncm omnem depofuiflent,ob idque limilia 
iiseuadunt,qua:ab initio funt aquea. Haclenus 
Galenus. De quare paullb aliter fentire &con- 
fnlcre videtur Ariftoteles. Qja;rit namque cur Po-Qiaxftio^ 
mi prius elitata non ita repletionis mole refpon- 
deant, quam fi pbft ? An quod ceteris efculentis, 
grauiiis Pomorum genus Iit? Iccirco ante cibum 
ingcfta,fuo pondere in imum delapfa, fuperne loci 
capacitatem defumpturis cibis relinquant ? At con- 
trk fi poli edantur,innatant,&'partem inanem occu¬ 
pant 
