,* LIBER 
mentum quoddam, vel fane diftindtum h reliquis 
floribus Pomorum omnibus , viridans «Se calyculo 
longo quinquepartito riibhirfuto , vt eleganter in 
figura exprcllum. His inter folia conftitutis, & vehit 
eVinu eorum emerfis, Aiccedunt fingnlis fere annis 
■fructus fcu Poma duas vncias alta, totidem lata,an- 
gulofit, vt quxdam pene quadrata videantur, pedi¬ 
culo breuifflmo,colore luteolo,carne tenera, acidu¬ 
la,fapida admodum, quod norunt & vefpx, & alia: 
mufcx,qux Iulio & Augufto,quo tempore apud 
nos matura funt, ea arrodunt. Solent carere femini¬ 
bus. Meminit Theophraftus in tertio de Cauf™.'««- 
Malus Ver- .if.cjuJC T- ‘i Qtpucif dpJ\UtU$[j;i ,Soiic.v ii) a :~j llOC cft, 
na Thcop. y ctnx a qua feruenti rigata melior eua- 
dat,de frudlum edat fine nucleo. Ac hxc noftra fane 
inter vernas haud temere reccnfcri queat, quod 
velin frigido hoc climate ante alias plerafque,nem¬ 
pe Iulio, fructum perficiat,quid fiat in regionccali- 
da?Et Theophraftus quoque alibi Mali Verna: me¬ 
minit,qux lunio fructum perficiat. Ethabuiflcthic 
Scaligcr, in quo lubtilnfmum ingenium fui m 
exerceret,cur melior fiat calentis afpcriioncrcnr fru- 
dfrim edat fine nucleo? Sed prudens euitauit hos 
fconulos. Qjid ii femen non friat, aut falcem non 
integrum atque perfectum , quod neque florem in¬ 
tegrum vel reiiquarum Malorum more, formatum, 
edat? Hxc cauia ex interiore principio defumpta. 
Eli enim flos fructus principium,& prxuia quadam 
dilpoficio. Sed cur non fert florem : aut talem,qua¬ 
lem carcera:? Dic tu,qui es Philofophus. Non autem 
Mj )us fi„ e florere ipic Gefncrus quoque in appendice fatetur, 
fiotc Gcin. Malas, inquit, prope vibem noitram(Tigurum)non 
floret,&. fru&ihcat tamen. Eiusdem &c Camerarius 
in horto videtur meminiffe,quando ait : Malus ar- 
Camer ?o. bor exiguis admodtim 6 c pallidis floribus prxdita: 
-.i-, mna frudfcum fert,qux vocantur Poma nanaud cft, pumi- 
1 ous" n ° la. Habentur etiam fine femine interiiisin frudtu. 
S:d huius noftra: Mali fructus non adeo exiguus 
«► eft,vt patet ex deferiptione. Forte arbor ipfa, qua: 
c x igu a,rc dtius diceretur nana. 
Malum paruum Ita licum. 
Malump.:r- Allatus nobis ex Italia frudtus exiccatus,Sorbi 
tum ltalt domcfticx fructum magnitudine xquans.colorc fo¬ 
ris parci m punie ro, partim glauco , perquam rugo- 
f is, vmbilico paruo, pediculo gracili, confiftcntia 
folida, faporc dulci, fubacido , cum aftridtione qua- 
dam.Tranfuerfus feftus, quinque loculos membra¬ 
neos radiatie ftellx inltar oftentat, quamnotam,fi 
cum guftu coni ungas,facite coniicies Malorum ge¬ 
nus quoddam efle paruum. Et iam ex aliis,«Se potif- 
fimum ex Thoma Platero, fagaci Medico, intellexi¬ 
mus talia in Italia exficcari,& ad exteros etiam effer¬ 
ri,qu aha & nos accepimus Monlpclfuli inde impor¬ 
tata,qua: etiamnum inter naturalia noftra adferua- 
miis.Dc hoc Pomo forte feribit Amat. Comment.in 
Diofc. Malicorium Granatorum putamen eft.fiue 
Malicorxu. cortex,quanquam recentiores. Malicorium tantum 
parua illa Poma rubricantia efle velint, qux ipfa 
aftringcndi vires habet. Hxc ille. Brcuius&oblcu- 
rius,quam vt aliquid allerere audeamus. Suboritur 
enim dubium, an de noftris paruis Pomis loquatur, 
vel dc paruis Pomis Granatorum? 
Habet prxtcrea exterx regiones quamplurima^ 
prxftantillima Pomorum genera, quorum quxdam 
vt nomine ita &: fpecie , a prxdiclis noftris indubie 
diftindta funf.verum quoniam cum iis nondum di¬ 
ligenter fuerunt collata,nc confalio forte, & ledtori 
oriatur txdiujd: iis nuc tradere fuperfedcmus.Atq - , 
hx funt Pomorum differentix, non quidem omnes, 
fcd hadtenusa nobis obferuatx. Quis enim poflit 
omnes? cum tanta lit hodie hortulanorum induftria, 
P R I MV,S 
& curiofitas habendi, vt non folftm aliunde paflim 
tranflatis, nouis numerum adaugeant, led varia illa 
& multiplicium inter fe fpteierum mangonio,infe- 
dtione atque commixtione hodie eftedhim fit,vt 
nunc non cantum fecundum diuerfas regiones eua- 
rient,fcddc oppidatim & vicatim iisdem regioni¬ 
bus , dixerimus prope etiam per hortos ac donios,vt 
nullus fere hodie lit, qui non fuacura clle velit li¬ 
bi,quod defit alteri. Tem ^ & 
Dicamus nunc dc tempore & loco. Florent Mali LetusMaio 
diucrfimode, pro fpeciei & regionis varietate. Ver- rum 1,1 
nx & prxcoccs citius, tardius lerotinx. Similiter &£ 
de frudtuum maturitate cenfendtim. Florent apud 
nos &c in Germania fere fub finem Aprilis, & initio 
Maij. Et quod rarum fit, in his prxfertim regioni¬ 
bus, Alftatihus longioribus, quxdam bis florent, 
quod anno 1599 &1605 euenit, & fpcciose in horto 
E. C. Montbclgardenf. in quem varias &nmhipli- 
ccs,ex Gallia,Germania,I.otharingin,aliilque regio¬ 
nibus conquilitos ftolor.es «Sc furculos cranfplanta- 
li curauimus , magnam etiamnum fpem facientes 
copiofx mcfTis futurx. Ita pofteritati ftudcndiim, 
etiam in iftis. Maturant fructus frios Poma, ac Ver¬ 
na quidem fcu prxcocia, apud nos Iulio & Augnfto 
mcnlibus,rarius,citius.rcliqua Septembri, aut etiam 
tardius.Scrotina ad Hycmem vfquc ad matrem pen¬ 
dent gelu maturcfccntia, vt dc Amerinis de Scantia- 
nis fcnbitPiinius. Immb quxdam funt, qux ne in 
arboribus quidem maturantur , fed in hyeme de¬ 
mum repofita , & diligenter in cella aut alio loco 
frigidiore adfcruata ; in ftramine,vt folent noftri. 
Amat quxuis fere loca Malus , fi feruendora exi¬ 
mas, fcd maxime temperata, aut etiam humidiora: 
non tamen frigidiffima, qualia funt montium cclfa, 
-niue magna anni parte opcrta.Non amant i procel¬ 
lis de ventis vehementioribus percelli,fcd flatu tepi¬ 
do, prxfertim Zephyro , aut edam paullb frigidiore / 
afflati. Ergolocacis conuemenua funt collesde- 
prclIiorcsA' prata rigua.quibus in locispaffim in to. 
to Gallico & Germanico tradfu confpiciuntur. Ra- 
riu sin interiore Italia , & Galloprouincia, ob cccli 
fertiorem. Abhorrent etiam loca maritima, nec vf- 
piam nobis vila in eiusinodi locis : ac ne in vicinis 
quidem commode coluntur. Iam fupra ex Thco- 
pfirallo diximus, montibus Sc planis gaudere. Lob. 
dc Pena volunt lapidiora Poma nafei in locisficcio- 
ribus.Tamcn adhibendus modus.Nam vt Poma non 
amant imbrium vbertatem, ita lane nec loca calida, 
vt annotat Seal.apud Thcoph. Sunt quidem,inquit 
idem,Mali iny£gypto,fed nihilo melius. Ergo tem¬ 
perata loca quxrunc ,qux tamen nonnihil ad calo¬ 
rem dc ficcitatem vergant, vt nafcantur fapidiora. 
Lv d.Ro M.Nauig.l.i.c.f),f.i9i.Damafci funt Po¬ 
ma omne gentis fuauifluna. 
Pomis noftris haud ablimilis frudtus ferunt arua 
vrbis IndixTarnafari.LvD.RoM.l.^.Nau.c.t).p.z55. 
F.Broch.I 11 locis ter.fan<ft. difcr.p.32’. In terra 
fandfainucniuntur raro Poma , fcd aDamafco illuc 
deferuntur •, qtix tamen adeo Solis ardore decodta 
funt, vtdiu con/cruari nequeant. 
P.M artyR.J. 4. Occan.dcc.^.p. 5o.vniuerfaterra 
Tajadc Maja appellata , cft arborifera , \bique her¬ 
bida ac perpetuo Vere Autumnoque gaudet. Albo¬ 
ribus toto anno frondet, de Pomifera eft. 
Io. Bavii. In Burgundia oua Pomaque ne a fri¬ 
gore congelentur, vt audio, in ftramen auena- n o n C Cu ngc- 
ceum recondunt. lentur. 
Porro quod vires attinet. Hippocrates in fecundo 
dc dixta feribit: Mala dulcia xgre concoqui, acida v j r ^ I s al< & u ^ 
ver6,eaquc matura,citius. Succus eori m fiftit vo- 
mitum, & vrinam cict: 5 c ante vomitum odoripfo- 
rum eundem prohibet. Mala fylucftria (dc quibus 
poftea fpecialius agetur) aluum iiftunt. Reliqua 
vei^ 
