8 
LIBER PR1MVS 
r.T'alpini 
Zdc.appia. 
fa 0r intus n & qux foris intufquc Coccineo fucco Se a^petiu m i- 
‘oris coeo eant. Ad Anglica quod attinet, Gerardus in fuo Her- 
Differentia. baiio Anglico ha? e rcccnfet. i. Malus Carbonaria, 
Gerardi. Zhc pernetraiertree. z. Malus Carbonaria longo frudtu, 
Sibonala Xht Madete «pptetrcc..3. Malum regale, ^cOimgtf 
onga. 5 Cppics; (Tabem, icon. p. 1007. Ol«t ©ommrr S&tefling) 
Rcfmaie. Malum rcginalc ZhcQumtiQ er fiuccnccftfppice. (Tab. ic. 
riaromeia. p.iooy.MaU rubcntia^trcmtin^ij.PlatomdajilucPyra 
jrftiua^e Semmer ycarma<ne(Tab.ic.p. 2004. Platomela, 
Platarchia. «mtiing) 6. Platarchia liuc Pyra hyemalia , Zhemntcr 
yeraremaine (Tab.ic. p.1004. Platarchia) 7. Chamxma- 
lus Londini, Me ttrnrffc 3 fpptc tree er f)ar«Hcetfpplc. Ha?C 
Gerardus Gerardus,qui ex viginti Tabernamontani figuris qua- 
noratur. tuor C3nt um allumpfic,ncc tamen ipfa delcnbit. Mi¬ 
rum etiam cur ex duobus Pomis fiuc Malis faciat Py- 
ros, nulla eius rei appofica ratione? Item curChamx- 
malum reccnfcat inter Sylueftria Poma? 
rabema- Tabetnamontanus , qui poliremus eft eorum qui 
cUffexetuic. quidem Herbarium fcriplcrint ex profe(lo,illapropo¬ 
nit. i.Malaprarcocia,© 3 ®««* 5 frfr*t. 2. Maja auguftca, 
9Wfl9t«uncn-3CpfF<J. 3. Mala pnrcocia rubra , 0 w «(5 3 eano- 
^r-^f^.MalaCarbonariaj^-^pfrct.^.Mala Carbonaria 
longa,* nt5 3 ■Svet-^pff^.tf.Mala xftiua,® ommcr -? f f , ff‘' t - - ^ Ma¬ 
la dibiculata ; ®rf <( t ,n S- S.Glycomela, ©up-tfpfrcf. 9. Gly- 
comela2.©i:f/ -fot-iipffrf-10. Oenomela, Q 0 ein- 3 f|>ffel. n . 
Oximela,©«Mrfin3.i2.H^motamcla,S5lut-3fpffct.i3. Plato- 
mcla, 1 2>icit(ir.g.i4.Platarchapia.K.Platomela alia,SSrctung. 
j<7. Melapia, ^or.isUng.i7.®?u«{^-2f*offc(,i8.©i^a«fFnuju£cr.i9. 
O^fc^criing 20.®iMnmcrl;»g,£i.Mala rubentia, ©fvcmUng. Et 
r-.bcrn. ne- anCC ifta $evmc(ting Duracina alba dicit , & Perficis ad 
tatur. • • \ 1 \ 1 
ningit,quam oene, norunt , quibus nomen J&^mclnns 
cognitum cft. Ecquid voluit inanitam fud,quam em¬ 
ptoris impcnfa tot figuras dare line vilis deferiptio- 
nibus? 
C^salpinvs Medicus Romanus , in opere fuo 
Botanico fua veteribus accommodare llu det,lic: Mc- 
Jjppia paruafunt, nucem vix excedentia,rotundi,ex¬ 
terius tantum pallida,odoratiflimajaporc dulci.Vide- 
rcnt^ir harc Appiana efle apud Plinium, ab Appio e 
Claudia gentctnilito Cotoneo, quibus odor cftCoto- 
neotum, magnitudoque: fed cum obftet magnitudo, 
milius dicetur apud Diofeoridem Melimela a fapo- 
rc melleo ellc , qua? $ multis dulcia Mala vocantur: 
Nullum enim in genere Malorum illis dulcius eft. 
B-ofea. Rofca medix* magnitudinis funt orbiculata colore 
rubenti,qua parte folafprxait: odor inefc fuauis: fa, 
pore dulci fubacidusj tota Hyemc feriuntur incorru¬ 
pta,meliora funt, cum rugas contraxerint. Diofeori- 
des Epirotica & orbiculata vocat ftomacho vtilia.Pli- 
nius ex Epiro primum allata putat ob nominis argu- 
Sar.guinca. mentum.Sanguinea rofeis limilia,minus odorata,infi- 
pidioraque. Plinius colorem /anguineum ex infitu 
Mori,tra&um putat, in hoc genere quardam oblon- 
Orthomafti- giora,figura Mammar,acidi faporis,Plinius Orthoma- 
caiamagna. Ai ca vocat.Calamagna, quafi pulchra? magnitudinis 
Mala, colore rubente : faporc magis aquofo , Plinius 
Pulmoma. p u l nion i a videtur appcllaflc , qua? ftolide tument. 
Quardam colore quafi ferrugineo folidiori carne*, /a- 
pore dulci ex au Itero,vulgo Telia vocant, figura Stru¬ 
theorum. Quadam parua humili frutice, orbiculata, 
virentia adhuc,guftu non ingrata. Plinius inter vilifli- 
ma Daca vocat,que prima aduentu decerpi properant. 
Diolcoridcs per verna ha?c videtur intcllcxiflc omni¬ 
no damnata. Sylueftria iimiliter parua,qua? pr.r acer- 
A„-r. Galli I , | catc inguftabilia, Diofeorides Vernis fimilia feri- 
diffeicnti* bit. Auguft.Gallus Lombardiar quardam Poma reccn- 
Pomi^iol- f^ns, meliora apud Brixianos ait, elle didla Poma dol- 
chni. ciani,parua &media,eodcm tempore cum Pyris mof- 
Poma d. chatellinis matura.Proximo fcquuntur D.Petri Mala, 
Pomi di S.Pietroinec nouit aliud genus maturum an- 
Porao rofib. tc Aucumn 11 m.Malum quod diciturPomo rofio grof- 
fo, gratum ell, quia carne cft tenera : optimum eam 
Pomum Pa. crudum, quam coffcum eam faccharo, fanis & xgris. 
radifi. Verum non diu durant. Probatur Se Pomum paradili 
Tcfta. 
Orbiculata 
parua. 
Daca. 
Verua. 
Silucftria. 
fatis diu durans, quod optimum cft poft natalitia. 
Eius duo genera,vnu longius altero. Malorum didto- 
rum Pomi ruggimenti duo genera. Praricruntur aci- rcm j I11 j. 
da dulcibus: dulcia edulia iunt, paulo poft natakm gimenu. 
Domini, lis prartercuntibus bonitatis perfectionem 
acquirunt acida ,in aliquot mcnles duratura : maiora 
funt pnrdi&is, firmiora, fopidioraque. Omni tempo- 
pore condiri poliunt,Pomi Calamini diila Mala.om- 
nibus placent, fapidilTima, nec minus durant cartcris. mini . 
Pomi Pupini dnfta in pretio funt,tumproptcr bonica- t 
tem,tum propter diuturnitatem. Mala dicta Pomi ni m up ‘ 
roftarolijgrata funt, quia pulchritudine Se liquore fu-Pomi rofa. 
perant omnia aiia:vt mirum non Iit in bacchanalibus 
tanto pretio inucnibus vendi, prarfertim iis, qui per 
vrbes,compita, & choreas dcbachantur.Pomi Appioli 
quod genus magni fiebat ab antiquis, rcccntioiibuSp° 0 ™‘ Ap ' 
quoque hodie habentur in pretio, quippe qua? omni- 
bus-reliquis delicatiora. 
Nec Hifpanica fua penitus indifta voluit Lacuna. Lacln , x ^ 
Vulgo Manearja Camuefa omnibus exterisprxfcru-ferenti* 
tur.quodprarter aromaticam gratiam, quam habent, camuefa?" 
guftu& liquore fint gratiffimo. Nec libi vifum hoc 
Pomi genus putat extra Hilpaniam Se aliqua Flandrie 
loca : Flandiica tamen multum Caltrllanis cedere. 
His fuccedunt Mala dida Pomopero dcueldo. Se-„ 
. . l .. Tomoper» 
quuntur Melapia It^lorum.In Hilpania? partibus non deueuio. 
cognofcuntur Diofc.Melimcla Se Epirotica, yc idem Alc - J P' a - 
tradit.Redcamus in Germaniam. 
Colcrusin fuo diario Oeconomico,pauca quidem coieridifft- 
affert,attamen ab aliis non prolata , aut laltcm non tenti*, 
illis nominibus , vtcoipfo cius diligentia proban¬ 
da videatur. 1. Mala 3-3«nctcr5pffct.4. 
SttefaMnmSpfTct. 5. ^ur.gcvift^c oyffu. Qua? lic Latinis verbis 
exprimas liccc.Weilinga:Vitrca:Nobilia:Mclonea:& 
Hungarica. C. Bauhinns apud Matthiolum duo tan- c ' Bauh ' not ‘ 
tum Malorum poiuit Se genera, &: ciconcs ex Taber- 
namontano mutuatas*, rotundorum & oblongorum, 
quem/peramus plura daturum in alio opcrc,cx mul- 
tiiuga lha obferuatione. Tandan Schuucnckfeldiuschamrme- 
queque afrert in medium /portulam, Sileliacis Pomis Kn - 
refcrtanv.quorum quxdam antea iam nominata,qua?-Sebuuenck- 
dam nona vi dentur,ergo Silefia? Mala ha?c funt. 1. Ma- 
lus i ui m 1 h s, ia -I o h n n n i s ^l'ff i ' lt ' fl » m ,n:uticis modo roma. 
jrdole/cit,&:fu.a natura fert Poma prxcocia mediocri¬ 
ter dulcia,colore admodum dilute flaua.i.Mala acida, 
o^t/ueA<,@cjiritn 3 /€ 5 auf 5 pffct/j.Mala iiu Ici a./*<>./>««< Diofc(vt ille 
putat>Ai/«J.ui.?. e t.Mala Muftea^fi^opffei/Spcmg-TCyffcf/^ .Mala V1- 
uoia.tiTo^oo.sTgcfnfaurSpffcI/COffi^Rifc^c opiflet/ faporis funtgracifli- Oxymela. 
mi,ftomacho vti!ia,minime fiatulenta. Eligunturpra* oSiomela. 
exteris ad /yrupidc Pomis Se Confedl. Alkermes oxymejt- 
compolitioncm.e.Mala Auguftca/caprecocia dulcia. Auguftca 
3l«3fr6pfff( / Sritopffc!/ ODfo^tnlcncn fpffc/ 7. Mala Epifeopia, Episcopia. 
€&tfc^offc6pffci/8 Mala Annabcrgica , ?lnnct>cr«cy/ j)ctftn op( 7 ct/ 9. Annabergt- 
Mala Cydoniata,Mala Apiana,Qii(triut^ffe(j^if(ciu>/frc(/- lus ce- ca * 
lor,odor,magnitudoque Cydoniorum.io. Mala rofca, ApUaa^ 
7 rk' tn///i*\ai 0 \ofcnd/>ffc£. 11. Mala. Parelia , 9 ?ci(c 8 <y>ffc(, Rofca. 
acida funt Se grati faporis. 12. Mala Carbonaria, Par j- Iia * 
SeXaf^tV. 1; Mala Angulofa. 5 a^ffcn 6 />ffc(/14 Mals Duracena, Duraccna?" 
I«gc6pffc(, $«rtcopffc(/. i^.Mala rubentia, Sfrctmlingfipffcl/. Angulofa* 
Atque ha?c funt fere Malorum genera, ab autoribus 
vel nomine/olo, vel etiam deferiptione confignata: 
vnde patet hanenoftram xtatem Malorum (veinam Noftr * *«- 
non Se malorum)proucntu , prifeo illo aruo longe fu-cuia Prifu!! 
pcriorcm.Patct etiam quofdam ftuduillc fua prifeo- runi ea 
rum titulis accommodare ,alios fua /implicitate con- dcru? 
tentos,in prxfcntibus conquieuifte. Et cautius vt no- 
ftra quidem fert fentencia.Nam cum Pomorum varie¬ 
tas ex infitionum maxime varietate fit orta, Se ctiam- 
num lingulis oriatur annis,qua tandem fieri queat di¬ 
ligentia,quo iudicij acumine, hxcnoftra illis prifeo- 
rum aptari , aut eadem cftc cum iis pronuntiari 
queant?vt non fat fani hominis (fi quid Goropij ma¬ 
ximi viri iudicio tribuendum) efle videatur, fi quis* 
huius artatis vel Mala vel Pyra,vcl alternis generis di- 
uerfa ex infitionc Poma (qualia hodie fere funt plera- 
quc)ad veteriyn nomenclaturas cogere ac pro iifdem 
yenditare 
