LIBfcR 
titi* Piri, aliis enata fpecies, ceu malorum ali¬ 
quibus. Harc obnpxia acori, odore tc fuauitate 
*otunda praecellunt: exteris vini fapor. Genero- 
£01ma,qaibus circa pediculos tenera folia.Quar¬ 
tum genus Torminale appellant, remedio tan¬ 
tam probabile. Matthiol. Sorba alia fatiuacf- 
{c. tradit, alia fylueftria. Satiuorura duo e fle ge¬ 
nera, marem & foeminam, Hifquc differentiis 
pleriquc, qui de Sorbo aliquid tradiderunt , di- 
ftifiguunt. Atnosprxter prxdidas differencias 
ctjam alias Sorbi nomine circumferri deprehen¬ 
dimus ‘.Sorbus Aucupari* dida, Sorbus torminalis, 
& Sorbus Alpina, de quibus infra ordine agetur. 
Hictantilm de vere di6t<^ Sorbi differendis agi¬ 
mus, quamuis Plinius eidem adiecerit Tormina¬ 
lem^ Lacuna duas tantum differentias dicit, ro¬ 
tunda aliis Sapidiora, Sc longa \ Matthiolus quo¬ 
que,orbiculata, fucco odoraticre,ouata vero & 
rto Piri faciem referentia ,guftu elfeafpcriore : Hxc 
maris, illa foeminx arboris credi tradit. Noftra- 
tia Sorba (inquit Io. Bruyer.) ante maturitatem 
Malorum colorem repreprefentant : quibus & 
ouata fpecies aliquando , 6c aliquando turbinata: 
fed odor nullus. Lugdunenfes nomen Sorboru 
C % retinucrut.Galli.x vero maxima pars Coronas ap¬ 
pellat. Copiofiffime proueniunt in qiubufdam 
Gallixtradibus. Nam& eorum arboribus fil- 
ax fcatent. 
& Sorbus vtScribitTheophrafl.folum frigidum 
nt amat & humefhim, in quo etfi viuacior fit, & dif¬ 
ficile perdatur, tamen etiam in montibus nafei- 
tur Plinio tefte, aquofis montibusgaudctSor- 
fcus,itetnque frigidis. Matthiol. Sorba frudus 
in Italia vulgatiffime habemur fere vbique loco¬ 
rum in campis, vineis & viridariis. Decerpuntur 
immarura , & in manipulos colligata fufpen- 
. duntur , autfupra ftramen reponuiuur , donec 
17 ’ mollefcant , vt Mefpila,non ante non poliunt 
«omedi propter eorum afperitacem. Gaudet 
Sorbus, tefteTrago alfiofis montibus & lapido¬ 
sa terra, tradui Rheni, ncc non fyluis Medioma- 
tricilmad fluuiosSaram &Blifamdidos, fatisad- 
modu familiaris , vt vel hincluce clarius fiat,Sor- 
bum frigidos tradus natura fua magis amare, 
qu^m feruentia loca. In montibus Helueticis 
frequens occurrit, etiamque circa Tigurum vt 
feribit Gefncrus. Amat loca humida, montana, & 
frigidis proxima, &folum pingui/limum. Coli¬ 
tur in hortis viridariis & vinctis. Nosinhor- 
to Montbelg. plantandam curauimus allatam 
Horburgo ,Richenuilla & VVattuilla. Bafileam 
venalia important ex Alfatia, rnenfc Odobvi. In 
fylua dida prope Otmarfam cum frudu 
fubcroc#o obferuauimusmenleScpt.Magne con- 
fpiciuntur arbores in ter V Vatuillam &: Polluilla. 
Vidimus & Lugduni in hortis quibufdam. Non 
feruntSorba, fi Plinio credimus ante trimatum, 
ex vllo genere. Floret mcnfe Martio,Septembri 
maturat frudum,Aprili florentem vidimus Mon- 
fpclii. Sapida & bona ex Lothar. delata degufta- 
uimus Noucmbri Montbelgardi. 
Sorbus feri polfet, led Tragus infitionem ma- 
Cl ° gis probae. Inferiturautem,inquit. Malo Cydo- 
xiix. Piro, Cynosbato feu fpinx albx , & Sorbo 
torminali. At Gefnerus, Sorbos tradit,& Cornos 
in meliores arbores fui generis inferi po(fe,quof- 
dam credidilfe. Item in Piro,Pomo, Se Cydonia: 
fed id nunquam verum e fle,aut poffc iure fieri, 
comprehendere potuifle. Rediufque, i nferi pof- 
ie aut debere putat in Oxyacanth.i (ideft,fpi- 
na alba) quemadmodum & Mefpila. Menfe la- 
nuar. Feb. & Martio , locis frigidis: calidis vero 
Tom. L 
PRlMVS* 
Odob.& Nouemb. Sorba feruntur*egregie,ita vt 
matura in feminario ipfa poma paagantur: auto- 
re Palladio , quiteftatur fe expertum multas ar¬ 
bores cx Pomisfponteprogcnitas, crefeen- 
do, Se in ferendo extitilTe felices.. Colum, pofl 
mediam oieflem vfque ad Idus Feb. feri prxeipit. 
At Palladius Ian. & Feb. nicnfibusjdemque me- infuionis 
fe Aprili Sorba in fe : &in Cydonia, fpino alba, modi. 
vel erunco vel cortice: de cuius infitione ita ca¬ 
nit. 
Sorba fuos partus merito maioris boneJiant 
Seminis , & pulchro curua labore nitent. 
hac arbos fpitu ituros mucronibus artus Sorbus fpU 
Exuit, ac libris mitibus arma tegit. 
Anredque annexo mifcere Cydonia fatu. 
Gaudet, & externi dona coloris amat. 
Confiderandum quam arborem Palladius per 
Sorbum fpinofam iutclligat: talis enim nulla ha¬ 
ctenus nobis obferuata, nec eft, quifevidifle 
prodiderit. Sufpicaiemur quidem Sorbum fpi¬ 
nofam Palladii ellc Mefpilum noftrain vulgarem, 
nifi hxc potilis videretur Hypomelis eiufdem, 
de quo ampliusinquirehdiim. Per Mefpilum ve¬ 
ro apudPalladium intelligimus Atomam. Idem 
Sc alibi agreltibus Piris Sorba inferi polle mo¬ 
net. 
Fuerunt Sorba olim in gratia, qualem his cum Rcpofuiot 
Armeniacis Perficis non minimam tribuit Co¬ 
lum. Ideo Caco villicam iubea: cibu (ibi & familix 
curare, vt Pira arida:itemque Sorba: eadem quo¬ 
que in fapa fic Varro Sorba dilleda , & in Sole 
macerata,ficutPira,vbicunq - ,pofita fuerint in ari¬ 
do,facile durare feribit. Leda duriora, acpofua, 
vbi mitefeere coeperint, fidilibus vfq - , ad plenum 
claudantur vrceolis, gypfo defuper tedis , & bi¬ 
pedanea ferobo loco licco merguntur , ore 
peruerfo,&: defuper fpiflius terra calcatur. Itcin 
leda perpartes necantur in Sole & feruantur in rt rfcen : 
vafculisin hybernum. Cum voluerimus vti,aqua tt* 
feruenti macerata reuirefeunt flipore iucundo. Sorb» f$c- 
Aliqui cum pediculis fuis viridia leda fufpendut ‘ a ’ 
locis opacis&ficcis. Alii Sorba in fapa allerunt 
diu pofle feruari, notante Palladio. Poflint & re- 
pofita atqueflccacain vino ebulliri , &advfum 
conuerti, 
Diofcor. Sorba dum luteus color eft, antequa Vires & 
matura plane fine dille.da ,& Sole ficcaca mandil- vfus. 
tur , vt aluumfiftant. Sed & farina cx iis moli- Alut 
tis , fi polcntx loco fumatur, aut decodum eo¬ 
rum,idem prxftat. Galeno Sorbus adftringcn- Xempcra- 
tem obtinet qualitatem,fed multo imbecilliorem mentum 
qu&mMefpilus: proinde fane etiamefui iucunda 
eft,miniifquc quam Mefpilus ventrem confttin- 
gens. Iis parce eft vefcendum non aurem afflue- 
ter. Non enim iis vt alimento , fed potius vt me¬ 
dicamento indigemus. Siftuntaluum Sorba fic- 
ca, Plinio nam recentia ftomacho & aluo citx Siom^hm 
profunt. Vnde Martialis. 
Sorba fumus , molles nimium durantia ven¬ 
tres: 
Aptius hac puero , quam tibi , Poma dabis. 
Nam (quod ad interpretationem huius DiftycJii 
faciat ) folent fere puerorum ventres efle mol¬ 
liores , idcb puero potius , quim feni Sorba de- 
uoranda fuadet. Paladius:Fit e maturis & vinum, 
& acetum. HmcYirgil. 
hic nodem ludo ditbunt & pocula Uti 
Termento atque atque acidis imitantur Vi¬ 
tea Sorbis. 
Acnobisquidem narratum bonumparari acetu, 
iniedis Sorbis immaturis in vinum. Q. Sercnun 
